Tay chân miệng vào cao điểm: EV71 gây bệnh nặng, khi nào cần nhập viện?
Dịch tay chân miệng đang diễn biến phức tạp với số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Theo thống kê từ Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 25.000 ca mắc, riêng phía Nam chiếm hơn 72%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 7.000 ca đã được báo cáo trong 11 tuần đầu năm, với 4 trường hợp tử vong.
Chủng virus EV71 nguy hiểm chiếm ưu thế
Một trong những nguyên nhân chính khiến dịch bệnh trở nên nghiêm trọng là sự chiếm ưu thế của chủng virus Enterovirus 71 (EV71). Đây là chủng virus "khét tiếng" với khả năng lây lan nhanh và gây bệnh nặng hơn so với các chủng khác. Các bệnh viện nhi tuyến đầu tại TP.HCM đang phải dồn lực để theo dõi sát sao các ca nhiễm chủng này.
Triệu chứng và diễn biến của bệnh
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), cho biết tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm, thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi, nhưng người lớn vẫn có thể mắc. Triệu chứng đặc trưng bao gồm:
- Sự xuất hiện của các bóng nước nhỏ tại lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông hoặc trong miệng.
- Những bóng nước này có thể gây đau, khiến trẻ quấy khóc, bỏ ăn.
- Một số trẻ chỉ bị loét miệng mà không nổi mụn nước ngoài da, trong khi có trẻ chỉ nổi ban ở tay chân mà không bị tổn thương trong khoang miệng.
- Trẻ thường kèm theo sốt nhẹ và mệt mỏi trong những ngày đầu.
Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, thông qua nước bọt, dịch tiết mũi họng hoặc các bề mặt, đồ dùng nhiễm virus. Trẻ nhỏ có nguy cơ cao do thường xuyên tiếp xúc đồ chơi và chưa có thói quen rửa tay sạch.
Khi nào cần đưa trẻ nhập viện?
Dù phần lớn trường hợp tay chân miệng diễn tiến nhẹ và tự khỏi sau 7-10 ngày, bác sĩ Khanh lưu ý phụ huynh không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường. Các biểu hiện sau có thể là dấu hiệu của biến chứng nguy hiểm liên quan đến thần kinh, tim mạch và tuần hoàn:
- Sốt cao trên 39 độ C không hạ.
- Nôn nhiều.
- Giật mình, run tay chân.
- Ngủ li bì hoặc thở mệt.
Khi xuất hiện những triệu chứng này, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Thống kê cho thấy hơn 90% ca bệnh hiện ở mức độ nhẹ và có thể theo dõi tại nhà, nhưng việc nhận diện sớm dấu hiệu nặng đóng vai trò quyết định trong việc hạn chế biến chứng.
Chăm sóc và phòng ngừa tại nhà
Khi trẻ mắc bệnh, phụ huynh cần chú trọng giữ vệ sinh cá nhân. Trẻ vẫn có thể tắm rửa hàng ngày, nên cắt móng tay để tránh làm vỡ các bóng nước gây nhiễm trùng. Nếu bị loét miệng, cần cho trẻ ăn thức ăn mềm, tránh đồ cay, nóng hoặc mặn.
Biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất vẫn là:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả trẻ và người chăm sóc.
- Vệ sinh đồ chơi, sàn nhà, tay nắm cửa bằng dung dịch sát khuẩn.
- Trẻ mắc bệnh cần được cách ly ít nhất 10 ngày để hạn chế lây lan.
Phản ứng của ngành y tế
Trước tình hình dịch bệnh phức tạp, Bộ Y tế đã yêu cầu các cơ sở y tế triển khai các biện pháp thu dung, điều trị cấp bách. Các địa phương như TP.HCM đang tăng cường giám sát tại các "điểm nóng" để kiểm soát dịch, đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng.
