Thái Lan 'tuýt còi' ly trà sữa ngọt khét với 12 muỗng đường
Giữa con phố Thanon Mahannop nhộn nhịp ở thủ đô Bangkok, quán cà phê nhỏ mang tên Auntie Nid từ lâu đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước. Không chỉ bởi bà chủ với đôi môi đỏ rực và phong cách pha chế thủ công đặc trưng, mà còn vì… độ ngọt "khét tiếng" của mỗi ly nước tại đây. Một ly trà sữa Thái ở quán này có thể được cho đường bằng vài vá đầy tay, ngọt đậm đến mức nhiều thực khách ví von như đang thưởng thức một món tráng miệng hơn là đồ uống giải khát.
Thói quen tiêu thụ đường đáng báo động
Câu chuyện của quán Auntie Nid phản ánh phần nào thói quen tiêu thụ đường đã ăn sâu trong văn hóa ẩm thực Thái Lan - nơi một bữa ăn dường như chưa trọn vẹn nếu thiếu đi ly cà phê đá hay trà sữa ngọt đậm đặc trưng. Tuy nhiên, chính thói quen tưởng chừng vô hại này đang khiến chính phủ nước này phải vào cuộc một cách quyết liệt.
Bắt đầu từ ngày 11/2, 9 chuỗi cà phê lớn trên toàn Thái Lan đã cam kết giảm một nửa lượng đường mặc định trong một số loại đồ uống, theo sáng kiến của chính phủ nhằm kiềm chế tình trạng tiêu thụ đường quá mức trong cộng đồng. Động thái này xuất phát từ những con số thống kê đáng lo ngại về sức khỏe người dân.
Theo Bộ Y tế Thái Lan, người dân nước này tiêu thụ trung bình 21 muỗng cà phê đường mỗi ngày, cao gấp hơn ba lần mức khuyến nghị 6 muỗng/ngày của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Giới chức y tế cảnh báo lượng đường cao kéo dài làm gia tăng đáng kể nguy cơ béo phì, tiểu đường và nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm khác.
Tỷ lệ béo phì và tiểu đường ở mức báo động
Bà Amporn Benjaponpitak, Tổng cục trưởng Cục Y tế Thái Lan, cho biết đây là bước đi đáng kể đầu tiên nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng đường của người dân. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm thiểu đường trong khẩu phần ăn uống hàng ngày.
Trong khi đó, Phó cục trưởng Pakorn Tungkasereerak dẫn dữ liệu năm 2025 cho thấy khoảng 45% người Thái từ 15 tuổi trở lên đang đối mặt với tình trạng béo phì, và 10% dân số mắc bệnh tiểu đường - những con số đáng báo động đối với một quốc gia có dân số khoảng 70 triệu người.
Khảo sát chi tiết của Cục Dinh dưỡng Thái Lan cũng chỉ ra mức độ "ngọt hóa" đáng kinh ngạc trong các loại đồ uống phổ biến. Cụ thể, một ly cà phê đá dung tích 650 ml chứa trung bình 9 muỗng cà phê đường, còn một ly trà sữa trân châu 300 ml có thể lên tới 12 muỗng đường - tương đương với lượng đường trong nhiều món tráng miệng.
Phản ứng trái chiều từ người tiêu dùng
Một số người tiêu dùng Thái Lan đã bày tỏ sự đồng tình với chính sách mới. Chị Sirinya Kuiklang, một nhân viên văn phòng tại Bangkok, chia sẻ rằng cô vốn đã có thói quen gọi đồ uống ở mức 25% đường tiêu chuẩn và tin rằng thay đổi này "tốt cho sức khỏe của người Thái nói chung".
Một nhân viên văn phòng khác, anh Porwares Tantikanpanit, thừa nhận anh vẫn quen với mức ngọt hiện tại của các loại đồ uống không chứa cà phê, nhưng sẵn sàng điều chỉnh khẩu vị nếu các cửa hàng thực hiện giảm độ ngọt theo quy định mới.
Thách thức trong triển khai thực tế
Tuy nhiên, việc triển khai chính sách trên thực tế được dự báo sẽ không đơn giản. Giới chức Thái Lan cho biết mỗi thương hiệu có thể áp dụng sáng kiến giảm đường theo cách riêng của mình, dẫn đến sự không thống nhất giữa các cửa hàng.
Một số nhãn hàng thông báo chỉ giảm đường ở một số món nhất định, khiến không ít khách hàng bối rối khi đặt câu hỏi trên mạng xã hội về cách gọi đúng mức ngọt mà mình mong muốn. Sự thiếu minh bạch trong thông tin có thể trở thành rào cản cho việc thay đổi thói quen tiêu dùng.
Ở một đất nước mà vị ngọt đã trở thành một phần bản sắc ẩm thực không thể tách rời - từ những ly trà sữa đường đậm ở các quán gia truyền như Auntie Nid cho đến các chuỗi cà phê hiện đại - việc thay đổi khẩu vị đại chúng không phải là chuyện có thể thực hiện trong ngày một ngày hai.
Nhưng với tỷ lệ béo phì và tiểu đường đang gia tăng một cách đáng báo động, Thái Lan dường như không còn nhiều lựa chọn khác ngoài việc bắt đầu cuộc chiến chống lại đường từ những ly cà phê, trà sữa quen thuộc mỗi ngày của người dân.
