Hai bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não đã được cứu sống nhờ sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch trong "giờ vàng", theo thông tin từ các cơ sở y tế.
Ca thứ nhất tại Thường Tín
Ông L.T.S (61 tuổi, Thường Tín, Hà Nội) nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Thường Tín với triệu chứng yếu liệt nửa người phải, méo miệng và nói khó. Ngay lập tức, ê-kíp Khoa Hồi sức cấp cứu kích hoạt quy trình báo động đột quỵ, thực hiện xét nghiệm, chụp CT sọ não và hội chẩn khẩn.
Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch để tái thông mạch máu não bị tắc. Sau khoảng một giờ truyền thuốc, các triệu chứng thần kinh cải thiện rõ rệt. Đến ngày 19/6, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt, sức cơ phục hồi tích cực và đang tập phục hồi chức năng.
Ca thứ hai tại Côn Đảo
Một trường hợp khác tại Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Côn Đảo (TPHCM) cũng ghi nhận hiệu quả tương tự. Ông T.N.T (44 tuổi) nhập viện lúc 14h30 ngày 24/4 trong tình trạng lơ mơ, nói khó, yếu tay chân hai bên, không tự đi lại. Theo người nhà, khoảng hơn một giờ trước đó, ông T. đột ngột đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, giảm tỉnh táo và yếu tay chân. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp.
Các bác sĩ nhận định đây là đột quỵ cấp trong "giờ vàng", nhanh chóng chỉ định chụp CT sọ não để phân biệt nhồi máu não và xuất huyết não. Kết quả ghi nhận nhồi máu vùng cầu não trên nền tăng huyết áp, bệnh nhân được dùng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch rtPA. Sáng hôm sau, bệnh nhân hồi phục, tỉnh táo, không còn yếu tay chân, chỉ còn nói hơi khó và mờ nhẹ rãnh mũi - má. Kết quả chụp CT kiểm tra sau 24 giờ không ghi nhận biến chứng xuất huyết não.
Ai có thể dùng thuốc này?
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), thuốc tiêu sợi huyết làm tan cục máu đông gây tắc mạch máu não, khôi phục dòng máu nuôi não. "Thuốc tiêu sợi huyết chỉ được sử dụng cho đột quỵ nhồi máu não, tức là trường hợp mạch máu bị tắc. Nếu người bệnh bị xuất huyết não do vỡ mạch máu thì tuyệt đối không được dùng vì có thể làm tình trạng chảy máu nặng hơn, thậm chí đe dọa tính mạng", bác sĩ Dũng cho biết.
Thời gian là yếu tố quan trọng nhất quyết định hiệu quả. Càng điều trị sớm, khả năng cứu được mô não càng cao. Ngược lại, đến viện muộn khiến vùng não tổn thương lan rộng, nguy cơ tàn phế và tử vong tăng lên. "Nhiều trường hợp cải thiện rất nhanh sau khi truyền thuốc. Có người chỉ sau vài chục phút đã gần như trở lại bình thường. Tuy nhiên, không phải ai cũng có kết quả giống nhau vì còn phụ thuộc vào vị trí tắc mạch, mức độ tổn thương não và thời gian đến viện", bác sĩ Dũng nói.
Hiệu quả và chi phí
Các nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh hiệu quả của thuốc tiêu sợi huyết trong điều trị đột quỵ nhồi máu não từ 30 năm nay. Tại Việt Nam, kỹ thuật này ngày càng được triển khai rộng rãi tại các bệnh viện tuyến tỉnh và huyện, giúp người dân tiếp cận điều trị ngay tại địa phương mà không mất thời gian chuyển tuyến. Hiện nay, thuốc tiêu sợi huyết được bảo hiểm y tế chi trả theo quy định, giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí. Chi phí chưa có bảo hiểm từ 11-12 triệu đồng.
Khuyến cáo
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện người thân có dấu hiệu méo miệng, nói khó, yếu hoặc liệt tay chân một bên, mất thăng bằng, nhìn mờ đột ngột hoặc đau đầu dữ dội bất thường, gia đình cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt.
