TP.HCM cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng
Thời tiết nắng nóng kéo dài tại Thành phố Hồ Chí Minh đang tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, khiến thực phẩm dễ bị ôi thiu và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao. Người dân cần thận trọng hơn trong việc lựa chọn, chế biến và bảo quản thức ăn để bảo vệ sức khỏe.
Liên tiếp các vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng
Chỉ trong vòng một tháng, TP.HCM đã ghi nhận nhiều vụ nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì, một món ăn đường phố phổ biến. Đầu tháng 3, ngành y tế thành phố báo cáo 22 trường hợp phải nhập viện sau khi ăn bánh mì tại một tiệm trên đường Phan Văn Trị, phường Hạnh Thông. Các bệnh nhân xuất hiện triệu chứng điển hình như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy và sốt.
Gần đây nhất, một vụ nghi ngộ độc quy mô lớn xảy ra tại phường Vũng Tàu, với 108 người phải nhập viện sau khi ăn bánh mì từ một cơ sở kinh doanh trên đường Đồ Chiểu. Kết quả xét nghiệm bước đầu cho thấy nhiều mẫu bệnh phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella. Cơ quan chức năng đã tạm ngưng hoạt động của cửa hàng và lấy mẫu thực phẩm để điều tra.
Nguyên nhân và khuyến cáo từ chuyên gia
Theo PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, đặc trưng của mùa nắng nóng là nhiệt độ và độ ẩm cao, tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi. Nếu thực phẩm không được bảo quản cẩn thận, chúng rất dễ bị ô nhiễm hoặc hư hỏng.
Bà Lan cho biết thời tiết nóng bức khiến nhiều người ngại nấu ăn tại nhà và thường chọn mua thức ăn sẵn. Tuy nhiên, các loại thực phẩm bày bán ngoài trời, không được bảo quản đúng cách hoặc không đảm bảo vệ sinh có thể trở thành nguồn gây ngộ độc.
"Trong bất kỳ tình huống nào cũng phải ăn chín, uống chín. Thời điểm này không nên sử dụng những món tái hoặc sống vì vi khuẩn phát triển rất nhanh. Ngay cả người có sức đề kháng tốt vẫn có thể bị ngộ độc thực phẩm nếu chủ quan", bà Lan khuyến cáo.
Bà Lan cũng nhấn mạnh các món như gỏi cá sống, thịt bò tái hoặc thực phẩm chưa nấu chín kỹ tiềm ẩn nguy cơ cao trong mùa nắng nóng. Người dân nên uống nước đun sôi hoặc nước đóng chai đảm bảo chất lượng, đồng thời lưu ý nguồn gốc và vệ sinh của đá dùng kèm đồ uống.
Cách lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn
Để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, người dân được khuyến nghị:
- Ưu tiên lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng khi mua sắm tại siêu thị, cửa hàng uy tín hoặc chợ truyền thống đảm bảo vệ sinh.
- Thực phẩm tươi sống cần được lựa chọn kỹ, tránh những sản phẩm có mùi lạ, màu sắc bất thường, dập nát hoặc rỉ dịch.
- Đọc kỹ nhãn mác, kiểm tra hạn sử dụng và điều kiện bảo quản đối với thực phẩm đóng gói sẵn.
Trong quá trình chế biến, cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định vệ sinh an toàn thực phẩm, bao gồm cơ chế "kiểm thực ba bước": kiểm tra thực phẩm khi nhập hàng, trước khi chế biến và sau khi nấu. Người chế biến phải rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, và dụng cụ dùng cho thực phẩm sống và chín cần tách riêng để tránh nhiễm khuẩn chéo.
Thức ăn sau khi chế biến cần được che đậy cẩn thận để tránh ruồi muỗi và côn trùng xâm nhập. Tất cả thực phẩm, đặc biệt là thịt, cá và trứng, cần được nấu chín kỹ trước khi sử dụng.
Biện pháp bảo quản thực phẩm hiệu quả
Tủ lạnh là nơi lý tưởng để lưu trữ thực phẩm dễ hư hỏng, nhưng cần sắp xếp đúng cách:
- Thịt sống và hải sản nên được để riêng, tránh tiếp xúc với rau củ quả để hạn chế lây nhiễm chéo.
- Thức ăn đã nấu chín cần được đậy kín và bảo quản trong hộp đựng an toàn như thủy tinh, inox hoặc nhựa đạt chuẩn.
- Không nên để thức ăn chín ở nhiệt độ thường quá hai giờ vì vi khuẩn có thể phát triển nhanh trong điều kiện nóng.
- Thực phẩm đã rã đông không nên cấp đông lại vì dễ làm giảm chất lượng và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Hành động từ phía chính quyền
Để chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong mùa nắng nóng, TP.HCM đang tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, chế biến và kinh doanh thực phẩm, đặc biệt tại bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và các điểm bán thức ăn đường phố.
Song song đó, thành phố cũng đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn. Các thông tin khuyến cáo được phổ biến qua nhiều kênh như trang thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống loa phát thanh và các ấn phẩm tuyên truyền.
Ngành chức năng khuyến khích người dân chủ động thông báo cho cơ quan quản lý khi phát hiện các cơ sở kinh doanh thực phẩm không đảm bảo điều kiện vệ sinh hoặc bán thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu để kịp thời xử lý.
Theo đại diện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, việc tuân thủ các nguyên tắc an toàn thực phẩm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mỗi cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường tiêu dùng an toàn cho cộng đồng.
