Bác sĩ cảnh báo: Trẻ dễ ốm dịp Tết do đảo lộn ăn uống, giấc ngủ và môi trường
Nhiều phụ huynh thường cho rằng trẻ dễ bệnh trong dịp Tết nguyên đán là do yếu tố thời tiết thay đổi hoặc việc di chuyển liên tục. Tuy nhiên, theo bác sĩ Bùi Nguyễn Đoan Thư, khoa Nội 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2 Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên nhân chính lại xuất phát từ sự thay đổi đột ngột về chế độ ăn uống, giấc ngủ và môi trường sinh hoạt hàng ngày. Khi các thói quen thường nhật bị xáo trộn, hệ miễn dịch của trẻ – vốn chưa hoàn thiện – sẽ suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh lý phát sinh.
Ăn uống khoa học: Yếu tố then chốt bảo vệ sức khỏe
Trong các yếu tố ảnh hưởng, ăn uống được xem là quan trọng và rõ rệt nhất. Hệ tiêu hóa của trẻ, đặc biệt là nhóm dưới 5 tuổi, còn rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Thực phẩm ngày Tết thường được chế biến với số lượng lớn và sử dụng qua nhiều bữa liên tiếp. Nếu bảo quản không đúng cách, thức ăn rất dễ bị nhiễm khuẩn, dẫn đến các vấn đề như tiêu chảy, nôn ói và đau bụng.
Bác sĩ Đoan Thư khuyến cáo phụ huynh nên:
- Ưu tiên cho trẻ ăn các món đã nấu chín kỹ, hạn chế tối đa thức ăn sống hoặc tái.
- Không để thức ăn đã chế biến ở nhiệt độ phòng quá lâu, nhất là các món từ thịt, hải sản hoặc có nước sốt.
- Cho trẻ dùng bánh mứt, kẹo ngọt và nước ngọt có gas ở mức độ vừa phải, vì chúng dễ gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa và khiến trẻ bỏ bữa chính.
Song song đó, việc rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với nơi đông người là thói quen vô cùng quan trọng. Hành động này giúp phòng ngừa hiệu quả cả bệnh đường ruột lẫn bệnh hô hấp. Tay mang mầm bệnh đưa lên mắt, mũi, miệng chính là con đường lây nhiễm phổ biến nhất ở trẻ nhỏ.
Ngủ đủ giấc – “Liều thuốc” tăng cường đề kháng tự nhiên
Những buổi chúc Tết kéo dài, các bữa tiệc tối và lịch trình di chuyển liên tục thường khiến trẻ ngủ muộn hơn so với thường lệ. Tuy nhiên, bác sĩ Đoan Thư nhấn mạnh rằng thiếu ngủ sẽ làm suy giảm hoạt động của hệ miễn dịch, khiến trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm siêu vi như sốt, ho và sổ mũi.
Với trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi, việc duy trì một khung giờ ngủ tương đối ổn định có ý nghĩa rất lớn. Một giấc ngủ sâu không chỉ giúp cơ thể tái tạo năng lượng mà còn hỗ trợ quá trình phát triển thể chất và củng cố sức đề kháng. Trong trường hợp gia đình phải đi chơi xa hoặc di chuyển nhiều, phụ huynh nên sắp xếp thời gian nghỉ ngơi xen kẽ để tránh cho trẻ bị quá mệt mỏi.
Môi trường ngủ lý tưởng cho trẻ cần đảm bảo yên tĩnh, hạn chế ánh sáng mạnh và tránh để trẻ sử dụng các thiết bị điện tử trước giờ ngủ, vì chúng dễ gây kích thích và khó ngủ. Theo các chuyên gia nhi khoa, một giấc ngủ đủ đôi khi còn “quý giá” hơn cả những món quà Tết, bởi đây là yếu tố then chốt giúp trẻ duy trì thể trạng ổn định trong suốt kỳ nghỉ dài ngày.
Chủ động phòng tránh tai nạn sinh hoạt trong dịp Tết
Tết là thời điểm sinh hoạt gia đình trở nên sôi động hơn bao giờ hết: bếp nấu hoạt động liên tục, nhiều thiết bị điện, nước sôi và dầu nóng được sử dụng, trong khi trẻ nhỏ lại rất hiếu động và tò mò. Đây chính là lý do khiến các tai nạn sinh hoạt như bỏng, té ngã, hóc dị vật hoặc chấn thương khi vui chơi thường gia tăng đáng kể trong dịp này.
Bác sĩ Đoan Thư cho biết, phần lớn các tai nạn này hoàn toàn có thể được phòng tránh nếu người lớn chủ động quan sát và tạo dựng một môi trường an toàn cho trẻ. Cụ thể:
- Không để trẻ chơi gần khu vực bếp nấu hoặc những nơi có vật dụng nóng.
- Tránh cho trẻ đứng gần pháo hoa hoặc tiếp xúc với pháo nổ tự chế vì nguy cơ chấn thương rất cao.
- Khi di chuyển bằng ô tô, trẻ cần được sử dụng ghế an toàn phù hợp với độ tuổi. Nếu đi xe máy, trẻ phải đội mũ bảo hiểm đúng cách.
Ngoài ra, việc giữ ấm hoặc chống nắng cho trẻ cần được thực hiện linh hoạt theo điều kiện thời tiết từng vùng để tránh cảm lạnh hoặc say nắng. Bác sĩ cũng khuyến cáo phụ huynh nên chuẩn bị sẵn một số loại thuốc thông dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường như sốt cao, nôn ói nhiều, tiêu chảy kéo dài, ho khó thở hoặc chấn thương sau té ngã để kịp thời đưa trẻ đi khám.
Việc duy trì những thói quen sinh hoạt khoa học ngay trong kỳ nghỉ Tết chính là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất giúp trẻ khỏe mạnh và an toàn suốt mùa lễ hội.
