Cảnh báo: Thói quen uống nước sai cách trong mùa nóng có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng
Thời gian gần đây, các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn tại TP.HCM, với nhiệt độ ngoài trời có lúc vượt ngưỡng 37-38°C. Trong điều kiện khắc nghiệt này, cơ thể liên tục mất nước qua mồ hôi, nhưng không ít người vẫn chủ quan hoặc bù nước sai cách, dẫn đến những ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận.
Nguy cơ sỏi thận từ việc bù nước không hợp lý
Bác sĩ chuyên khoa I Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), cho biết thận đóng vai trò quan trọng trong việc lọc máu, đào thải chất cặn bã và duy trì cân bằng điện giải. Khi cơ thể mất nước mà không được bổ sung hợp lý, nước tiểu sẽ trở nên cô đặc, tạo điều kiện thuận lợi cho các chất như canxi, oxalat hay acid uric kết tinh. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận, kể cả ở những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh và chưa từng mắc bệnh.
Sai lầm phổ biến khi uống nước trong mùa nóng
Theo bác sĩ Tân, một sai lầm phổ biến là uống nước dồn dập trong thời gian ngắn, nhất là sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh. Thói quen này có thể khiến nồng độ muối trong máu bị pha loãng nhanh, dẫn đến rối loạn điện giải với các biểu hiện như mệt mỏi, đau đầu và chóng mặt.
Ở chiều ngược lại, nhiều người lại lựa chọn nước ngọt có gas, nước tăng lực hoặc đồ uống nhiều đường để giải khát. Bác sĩ Tân cảnh báo: “Việc lạm dụng các loại đồ uống này không giúp bảo vệ thận mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa, lâu dài có thể góp phần hình thành sỏi.”
Khuyến cáo cách uống nước hợp lý và các rủi ro khác
Bác sĩ Tân khuyến cáo cách uống nước hợp lý là chia nhỏ lượng nước trong ngày, uống đều đặn ngay cả khi chưa cảm thấy khát. Nước lọc vẫn là lựa chọn ưu tiên. Với người lao động ngoài trời hoặc vận động nhiều, có thể bổ sung nước điện giải ở mức vừa phải nhưng không nên lạm dụng.
Không chỉ dừng ở thói quen uống nước, việc tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng cũng tiềm ẩn rủi ro. Khi cơ thể đang nóng, mạch máu ngoài da giãn ra, nếu tiếp xúc đột ngột với nước lạnh có thể gây co mạch nhanh, làm rối loạn tuần hoàn tạm thời. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến việc cung cấp máu cho các cơ quan, trong đó có thận, nhất là ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền tim mạch.
Dấu hiệu cảnh báo sớm tổn thương thận
Đáng chú ý, nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm tổn thương thận trong mùa nóng thường bị bỏ qua. Một số biểu hiện cần lưu ý bao gồm:
- Nước tiểu sẫm màu và có mùi nồng.
- Lượng nước tiểu ít hơn bình thường.
- Tiểu rát nhẹ hoặc khó chịu.
- Khát nước kéo dài không dứt.
- Mệt mỏi bất thường hoặc đau vùng thắt lưng.
Những triệu chứng này có thể cho thấy cơ thể đang thiếu nước nghiêm trọng hoặc thận phải hoạt động quá tải.
Góc nhìn y học cổ truyền và biện pháp phòng ngừa
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mùa hè thuộc hành Hỏa, nhiệt tà dễ làm hao tổn tân dịch trong cơ thể. Điều này lý giải vì sao các bệnh liên quan đến “thủy dịch” như sỏi tiết niệu, tiểu ít, tiểu buốt hay mệt mỏi do mất nước thường gia tăng trong thời điểm nắng nóng.
Để hạn chế nguy cơ tổn thương thận, bác sĩ Tân khuyến cáo người dân cần:
- Duy trì thói quen uống nước đúng cách, uống đều đặn suốt cả ngày.
- Hạn chế đồ uống nhiều đường và chất kích thích như nước ngọt có gas.
- Tránh để cơ thể mất nước kéo dài, đặc biệt khi hoạt động ngoài trời.
- Không tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng để tránh sốc nhiệt.
- Tăng cường rau xanh và trái cây có tính thanh mát trong chế độ ăn hàng ngày.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau lưng, tiểu buốt, nước tiểu sẫm màu kéo dài, người dân nên đi kiểm tra sớm để được chẩn đoán và xử lý kịp thời. Theo bác sĩ Tân, hiểu đúng và thay đổi những thói quen nhỏ trong mùa nóng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ thận và sức khỏe lâu dài.
