Việt Nam Gây Chấn Động Thế Giới Với Công Nghệ Ghép Giác Mạc Lợn Cho Người
Sáng ngày 4/4/2026, tại hội trường khách sạn Meliá ở Hà Nội, một quả bom khoa học công nghệ đã phát nổ khi Việt Nam chính thức công bố đột phá y sinh: ghép giác mạc của lợn cho người. Sự kiện này diễn ra trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học Quốc tế về Giác mạc sinh học, do Công ty Cổ phần Gen và Tế bào Việt Nam (VGCT) phối hợp cùng Hội Nhãn khoa Việt Nam và Acro Biomedical tổ chức.
Hội Thảo Quy Tụ Các Chuyên Gia Hàng Đầu
Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Y tế, Hội Nhãn khoa Việt Nam, các bệnh viện mắt tuyến đầu như Bệnh viện Mắt Trung ương và Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh. Hàng trăm giáo sư, nhà khoa học, bác sĩ chuyên khoa giác mạc từ trong nước và quốc tế cũng có mặt. Sự kiện này mang lại hy vọng mới cho gần 500.000 người mù tại Việt Nam và khoảng 6 triệu người mù ở khu vực ASEAN.
TS. Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), nhấn mạnh: "Ước tính Việt Nam có hàng trăm nghìn người bị mù do bệnh lý giác mạc, trong khi nguồn giác mạc hiến tặng còn rất hạn chế. Việc tìm kiếm giải pháp thay thế là cần thiết không chỉ cho Việt Nam mà còn cho thế giới. Hồ sơ xin cấp phép lưu hành giác mạc sinh học đã được gửi về Bộ Y tế, và hội thảo hôm nay cung cấp minh chứng thực tiễn để xem xét toàn diện."
Thực Trạng Thiếu Hụt Giác Mạc Nghiêm Trọng
ThS.BS CK II Lâm Minh Vinh, Trưởng khoa Giác mạc tại Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: "90% bệnh nhân nhập viện là viêm loét giác mạc, nhiều trường hợp phải bỏ mắt do không có mô ghép. Tỷ lệ múc nội nhãn lên tới 12% trong 13 năm qua, cho thấy tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng."
PGS.TS.BS Lê Xuân Cung, Trưởng khoa Giác mạc tại Bệnh viện Mắt Trung ương, bổ sung: "Từ năm 2023 đến 2025, chỉ có khoảng 300 giác mạc được thu nhận, với năm 2025 đạt 188 giác mạc. Con số này quá khiêm tốn so với nhu cầu ngày càng tăng. Giác mạc sinh học là giải pháp hiệu quả để khắc phục tình trạng này."
Công Nghệ Ghép Giác Mạc Lợn: Bước Đột Phá Vượt Bậc
VGCT và Acro Biomedical đã nghiên cứu và phát triển công nghệ giác mạc sinh học từ lợn. Giác mạc lợn được xem như vật tư y tế giúp bệnh nhân tìm lại ánh sáng, với ưu điểm nguồn cung dồi dào và nguy cơ thải ghép thấp.
Bác sĩ Xiaoming Yao từ Bệnh viện Mắt Shenzhen (Trung Quốc) chia sẻ kết quả nghiên cứu: "Trên 19 bệnh nhân, tỷ lệ sống của mảnh ghép đạt 94,7% sau 12 tháng, với 18 bệnh nhân phục hồi thị lực chức năng. Giác mạc sinh học là 'vị cứu tinh' trong các tình huống khẩn cấp."
TS.BS Chen Jiunn-Liang từ Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Kaohsiung (Đài Loan) cũng ghi nhận: "Trong 4 ca phức tạp, giác mạc lợn giúp che phủ tổn thương hiệu quả, với nguy cơ thải ghép gần như bằng 0 và độ ổn định cơ học cao."
Lý Do Lựa Chọn Giác Mạc Lợn
TS. Dar-Jen Hsieh, Chủ tịch & CEO Acro Biomedical, giải thích: "Giác mạc người có thể gây phản ứng thải ghép, đòi hỏi dùng thuốc ức chế miễn dịch lâu dài. Trong khi đó, nhãn cầu lợn có kích thước và cấu trúc tương tự người, giảm thiểu rủi ro này."
Bà Đặng Thị Tươi, Phó Tổng giám đốc VGCT, khẳng định: "VGCT đang thực hiện mô hình 3 nhà theo Nghị quyết 57, hợp tác với các viện, trường và bệnh viện. Giác mạc sinh học là giải pháp đột phá, giúp Việt Nam làm chủ công nghệ y sinh tiên tiến."
Ý Nghĩa Xã Hội Và Kinh Tế Sâu Sắc
Việc phục hồi thị lực không chỉ là thành tựu y học, mà còn giúp người bệnh tái hòa nhập xã hội và lao động. Ở quy mô lớn, điều này có thể đóng góp 0,3–0,4% GDP cho nền kinh tế khi người mất thị lực quay lại lực lượng lao động.
Với sự đồng hành của cơ quan quản lý, bệnh viện, nhà khoa học và đối tác quốc tế, công nghệ này có thể triển khai rộng rãi tại Việt Nam và ASEAN, thúc đẩy tăng trưởng trong ngành công nghệ cao và y sinh.
