Vận động mạnh vài phút mỗi ngày giúp giảm nguy cơ bệnh tật đáng kể
Theo một nghiên cứu mới công bố, việc tập thể dục cường độ cao chỉ vài phút mỗi ngày có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như bệnh gan, bệnh phổi và viêm khớp. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng những hoạt động đơn giản trong cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn như leo cầu thang nhanh, chơi đùa với trẻ em hoặc đi bộ nhanh, cũng mang lại lợi ích sức khỏe tương tự.
Nghiên cứu quy mô lớn với hơn 96.000 người tham gia
Nghiên cứu này được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Trung Quốc, với sự tham gia của 96.408 người từ dự án UK Biobank. Những người tham gia đã đeo thiết bị theo dõi chuyển động trong một tuần để ghi lại hoạt động thể chất của họ. Các chuyên gia sau đó so sánh dữ liệu này với nguy cơ tử vong hoặc mắc tám loại bệnh trong vòng bảy năm.
Các bệnh được nghiên cứu bao gồm:
- Bệnh tim
- Rối loạn nhịp tim
- Tiểu đường type 2
- Bệnh gan
- Bệnh phổi mãn tính
- Bệnh thận mạn
- Sa sút trí tuệ
- Các bệnh viêm do miễn dịch (như viêm khớp và vảy nến)
Kết quả đáng chú ý từ nghiên cứu
Kết quả cho thấy những người dành tỷ lệ thời gian cao hơn cho các hoạt động vận động mạnh có nguy cơ mắc tất cả các bệnh trên thấp hơn đáng kể. Cụ thể, nguy cơ sa sút trí tuệ giảm 63% so với những người không vận động mạnh, trong khi nguy cơ mắc tiểu đường giảm 60%. Điều đáng nói là lợi ích này vẫn tồn tại ngay cả khi tổng thời gian vận động mạnh không nhiều.
Giáo sư Minxue Shen, thuộc Trường Y tế Công cộng Xiangya, Đại học Trung Nam (tỉnh Hồ Nam), giải thích: "Hoạt động thể chất cường độ cao dường như kích hoạt những phản ứng đặc biệt trong cơ thể mà vận động nhẹ không thể tái tạo đầy đủ. Khi bạn vận động mạnh – đến mức cảm thấy hụt hơi – cơ thể sẽ phản ứng rất mạnh mẽ."
Ông nói thêm: "Tim bơm máu hiệu quả hơn, mạch máu linh hoạt hơn và cơ thể cải thiện khả năng sử dụng oxy."
Cường độ và thời gian vận động: Yếu tố then chốt
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cường độ vận động đóng vai trò quan trọng hơn trong việc giảm nguy cơ các bệnh viêm như viêm khớp và vảy nến. Tuy nhiên, đối với các bệnh khác như tiểu đường và bệnh gan mạn tính, cả thời gian vận động và cường độ đều có ý nghĩa quan trọng.
Giáo sư Shen cho biết thêm: "Vận động mạnh cũng giúp giảm viêm. Điều này có thể giải thích vì sao chúng tôi thấy mối liên hệ rõ ràng với các bệnh viêm như vảy nến và viêm khớp."
Ông cũng nhấn mạnh: "Ngoài ra, nó có thể kích thích sản sinh các chất hóa học trong não giúp duy trì sức khỏe của tế bào thần kinh, từ đó có thể giải thích nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn."
Lời khuyên thực tế cho cuộc sống hàng ngày
Giáo sư Shen nhấn mạnh rằng mọi người không cần phải đến phòng gym để bổ sung vận động cường độ cao vào cuộc sống hằng ngày. "Chỉ cần thêm những khoảng vận động ngắn khiến bạn hơi hụt hơi vào sinh hoạt thường ngày, như leo cầu thang nhanh, đi bộ nhanh hoặc chơi đùa với trẻ em, cũng có thể tạo ra khác biệt lớn," ông nói.
Ông giải thích: "Chỉ cần 15–20 phút mỗi tuần cho dạng vận động này – tức chỉ vài phút mỗi ngày – cũng đã liên quan đến những lợi ích sức khỏe đáng kể."
Trong khi đó, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị người trưởng thành nên vận động ít nhất 150 phút mức độ trung bình mỗi tuần. Tuy nhiên, giáo sư Shen cho biết kết quả nghiên cứu của ông – được công bố trên tạp chí European Heart Journal – cho thấy "cách phân bổ hoạt động cũng quan trọng, và mức độ quan trọng khác nhau tùy theo từng loại bệnh mà bạn muốn phòng ngừa".
Ông nói thêm: "Điều này có thể mở ra hướng xây dựng các khuyến nghị vận động cá nhân hóa, dựa trên nguy cơ sức khỏe cụ thể của từng người."
Lưu ý an toàn khi vận động
Tuy nhiên, vận động cường độ cao có thể không an toàn với tất cả mọi người, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý nền. Với những trường hợp này, việc tăng cường vận động ở bất kỳ mức độ nào vẫn có lợi, và cần được điều chỉnh phù hợp với từng cá nhân để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
