Hệ thống trường chính trị chuẩn hóa: Đổi mới toàn diện và những bước tiến vượt khó
Trong những năm gần đây, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác trường chính trị thông qua nhiều chủ trương và chính sách quan trọng. Đáng chú ý, Quy định số 11-QĐ/TW ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn đã thiết lập các tiêu chí cụ thể để chuẩn hóa các trường chính trị cấp tỉnh và thành phố trên toàn quốc. Chủ trì thực hiện quy định này, Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã ban hành nghị quyết chuyên đề và phát động phong trào thi đua xây dựng trường chính trị chuẩn, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của hệ thống.
Chuyển biến tích cực sau hơn bốn năm triển khai
Sau hơn bốn năm triển khai phong trào thi đua, chất lượng hoạt động của các trường chính trị đã từng bước được cải thiện một cách rõ rệt. Theo đánh giá từ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, công tác trường chính trị nhận được sự quan tâm, lãnh đạo và chỉ đạo sâu sát, kịp thời từ Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện, cũng như các tỉnh ủy và thành ủy. Các trường chính trị đã chủ động và tích cực triển khai các nội dung thi đua, tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ trên nhiều mặt.
Những lĩnh vực được cải thiện bao gồm chuẩn hóa thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và viên chức, cải tiến công tác đào tạo và bồi dưỡng, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, xây dựng văn hóa trường đảng, và phát triển cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu của trường chính trị chuẩn. Trong giai đoạn từ năm 2022 đến 2025, Học viện đã ghi nhận 57 cách làm hay và mô hình hiệu quả từ 20 trường chính trị, trong đó Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa dẫn đầu với 14 mô hình tiêu biểu, thể hiện sự sáng tạo và nỗ lực không ngừng.
Vượt qua khó khăn để đạt chuẩn: Bài học từ Lai Châu
Trong quá trình triển khai, bên cạnh những thuận lợi, nhiều trường chính trị vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn. Tuy nhiên, các địa phương đã chủ động tìm cách tháo gỡ và đạt được những kết quả tích cực đáng ghi nhận. Một ví dụ điển hình là Trường Chính trị tỉnh Lai Châu, nơi từng gặp nhiều thách thức về cơ sở vật chất và điều kiện giảng dạy so với mặt bằng chung của hệ thống trường Đảng cấp tỉnh. Nhiều giảng viên tại đây chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo Quy định số 11-QĐ/TW.
Khi đề án xây dựng Trường Chính trị tỉnh Lai Châu đạt chuẩn mức 1 giai đoạn 2022-2026, định hướng đến năm 2035 được ban hành, một số cán bộ và giảng viên đã bày tỏ băn khoăn về tính khả thi. Thậm chí, có ý kiến đề xuất lùi lộ trình đạt chuẩn đến năm 2027, nhưng vẫn lo ngại về khả năng hoàn thành. Nhận thức rõ tình hình, Đảng ủy và Ban Giám hiệu nhà trường đã chủ động tham mưu và tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời từ Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh để tháo gỡ các tiêu chí khó khăn.
Nhờ những nỗ lực này, nhiều nội dung từng là "điểm nghẽn" như bố trí quỹ đất và điều chỉnh quy mô đầu tư đã được giải quyết hiệu quả. Đến nay, tổng diện tích sử dụng của đơn vị đã đạt gần 22.000m², cơ bản đáp ứng tiêu chí chuẩn. Tỉnh đã quan tâm đầu tư, hoàn thành hội trường lớn với sức chứa 300 chỗ ngồi, đồng thời triển khai các hạng mục như ký túc xá và nhà thể thao đa năng, từng bước đáp ứng nhiệm vụ đào tạo trong giai đoạn mới.
Nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học
Từ những kết quả đạt được, Trường Chính trị tỉnh Lai Châu đã chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Nhà trường ưu tiên những nội dung nền tảng có tác động trực tiếp đến chất lượng đào tạo, đồng thời nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, gắn liền với nhiệm vụ chính trị của tỉnh. Đồng chí Lê Chí Công, Tỉnh ủy viên và Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Lai Châu, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mỗi bài giảng không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà phải giúp học viên vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác tại cơ sở.
Để đáp ứng yêu cầu này, giảng viên phải thật sự là người nêu gương, từ tác phong đến phương pháp, từ tính khoa học đến khả năng gắn lý luận với thực tiễn. Từ năm 2022, Đảng ủy và Ban Giám hiệu nhà trường đã chú trọng phối hợp với chính quyền các xã và phường để tổ chức cho giáo viên đi thực tế và nghiên cứu dài hạn tại cơ sở. Kết quả khảo sát thực tiễn được đưa trực tiếp vào bài giảng, giúp học viên dễ dàng vận dụng vào công việc hàng ngày.
Bên cạnh đó, Đảng ủy nhà trường quan tâm phát triển hệ sinh thái học tập số, lớp học thông minh và học liệu mở, đồng thời tích cực lan tỏa phong trào "bình dân học vụ số". Qua đó, hình thành tác phong học tập và làm việc trên môi trường số như một chuẩn mực văn hóa mới, đáp ứng xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.
Phát huy vai trò nêu gương và đổi mới phương pháp giảng dạy
Trong hệ tiêu chí trường chính trị chuẩn, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và giảng viên là chủ động nâng cao nghiệp vụ chuyên môn và trở thành chủ thể tích cực lan tỏa văn hóa trường Đảng. Mỗi giảng viên phải là tấm gương về tư tưởng, đạo đức và phong cách làm việc, đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ học viên.
Đồng chí Trương Thị Điệp, Phó Trưởng khoa Nhà nước và Pháp luật tại Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng, chia sẻ rằng học viên theo học tại trường đa số có trình độ chuyên môn cao và nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Họ thường xuyên chủ động chia sẻ các vấn đề diễn ra tại cơ sở, bao gồm những thách thức mới trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trên cơ sở định hướng của Đảng ủy và Ban Giám hiệu, Chi bộ khoa đã quán triệt các đảng viên và giảng viên phải đào sâu thực tiễn, nắm bắt khó khăn thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm chuyên môn và nghiên cứu khoa học.
Giảng viên cần trở thành người đồng hành, tư vấn và hỗ trợ học viên giải quyết những "bài toán" vướng mắc trong thực tiễn, chẳng hạn như vấn đề cải cách hành chính và quản lý đất đai. Việc đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với chuyển đổi số đang trở thành xu hướng chung, mang lại hiệu quả tích cực tại nhiều trường chính trị.
Đồng chí Vũ Thị Thanh Thảo, giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật tại Trường Chính trị tỉnh Gia Lai, nhận định rằng khi các vấn đề thực tế tại địa phương được xây dựng trong bài giảng dưới dạng video, tình huống tương tác hoặc mô phỏng, chúng sẽ thu hút sự tương tác và thảo luận, nâng cao hiệu quả tiếp thu, đặc biệt khi người học đã quen thuộc với môi trường số. Tuy nhiên, nền tảng số và mạng xã hội cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về thông tin sai trái và xuyên tạc. Vì vậy, việc lồng ghép nội dung đấu tranh và phản bác quan điểm tiêu cực vào các bài giảng là rất cần thiết, giúp học viên hình thành "sức đề kháng" trước những thông tin độc hại trên không gian mạng.
Hướng tới tương lai: Trung tâm đào tạo và nghiên cứu chất lượng
Xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm và đột phá trong từng giai đoạn, hệ thống trường chính trị trên cả nước đang chủ động lựa chọn cách làm phù hợp và hiệu quả, tạo ra sự chuyển biến thực chất trong từng mặt công tác. Trên nền tảng đó, các trường thống nhất quyết tâm xây dựng trường chính trị trở thành trung tâm đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, đồng thời là cơ quan nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn có chất lượng tại địa phương. Sự phát triển này không chỉ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tình hình mới, đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả của công tác đảng và nhà nước.
