Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Trung Quốc: Ba điểm nhấn chiến lược trong quan hệ song phương
Theo giáo sư Phan Kim Nga, từ ngày 14 đến 17 tháng 4 năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc. Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông sau khi được bầu làm Chủ tịch nước, đồng thời trùng với dịp kỷ niệm một năm chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Việt Nam.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan trọng khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, còn Trung Quốc khởi động thực hiện Quy hoạch 5 năm lần thứ 15. Mục tiêu chính là thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc-Việt Nam, dựa trên nền tảng tin cậy chính trị và định hướng kết nối chiến lược.
Ba điểm nổi bật trong chuyến thăm
Giáo sư Phan Kim Nga đã chỉ ra ba điểm nổi bật quan trọng từ kết quả chuyến thăm, bao gồm nội hàm chiến lược, đẩy mạnh hợp tác thực chất và thúc đẩy giao lưu nhân văn giữa hai nước.
Nội hàm chiến lược sâu sắc
Thứ nhất, chuyến thăm này thể hiện nội hàm chiến lược quan trọng trong quan hệ Trung-Việt. Đây là lần thứ hai Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Trung Quốc, lần đầu vào tháng 8/2024 sau khi được bầu làm Tổng Bí thư và lần này sau khi nhậm chức Chủ tịch nước vào tháng 4/2026, khẳng định rõ định vị chiến lược của Việt Nam trong phát triển quan hệ với Trung Quốc.
Giáo sư Phan Kim Nga dẫn lại đánh giá của Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình, cho rằng chuyến thăm mang tính lịch sử và là hoạt động đối ngoại song phương quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước trong năm 2026. Trong bài viết đăng trên Nhân dân Nhật báo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định phát triển quan hệ với Trung Quốc là chủ trương nhất quán, yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu".
Sự ưu tiên trong chính sách ngoại giao và tin cậy chiến lược giữa hai Đảng, hai nước trong lĩnh vực chính trị-an ninh đã trở thành nền tảng vững chắc cho quan hệ Trung-Việt.
Hợp tác thực chất được mở rộng
Thứ hai, hợp tác thiết thực giữa hai nước được đẩy mạnh và mở rộng ra nhiều lĩnh vực. Cả Việt Nam và Trung Quốc đều đang ở thời kỳ phát triển quan trọng, với mục tiêu hướng tới các cột mốc 100 năm. Trước biến động toàn cầu, việc tăng cường hợp tác hiệu quả sẽ giúp hai nước ứng phó với khó khăn, thách thức và hỗ trợ nhau trong hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa.
Giáo sư Phan Kim Nga cho rằng định hướng hợp tác cần chuyển từ "tăng quy mô" sang "nâng chất lượng", từ mở rộng giao thương sang kết nối sâu hơn giữa các chiến lược phát triển, hành lang kinh tế, chuỗi sản xuất và hạ tầng chiến lược. Những định hướng này đã được triển khai toàn diện trong chuyến thăm, cụ thể qua ba lĩnh vực:
- Bước đột phá trong hợp tác hạ tầng đường sắt: Tổng Bí thư Tô Lâm đã hai lần di chuyển bằng tàu cao tốc Trung Quốc, tổng cộng khoảng 12 giờ, lập kỷ lục về thời gian trải nghiệm của một nhà lãnh đạo nước ngoài. Hai bên thúc đẩy triển khai 3 dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn và ký các văn kiện liên quan đến tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng cùng hợp tác giáo dục nghề nghiệp.
- Kết nối chuỗi sản xuất và cung ứng: Kim ngạch thương mại hai chiều đạt kỷ lục 290 tỷ USD năm 2025, với Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN. Hai bên ký bản ghi nhớ thành lập nhóm công tác hợp tác chuỗi sản xuất, thúc đẩy nâng cấp từ "lắp ráp xuyên biên giới" lên "kết nối chuyên sâu".
- Hợp tác an ninh chuyển sang cơ chế: Hai bên ký Bản ghi nhớ hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến an ninh toàn cầu và Nghị định thư về đường dây nóng cấp Bộ trưởng Công an. Cơ chế Đối thoại chiến lược "3+3" cấp Bộ trưởng là sáng tạo toàn diện đầu tiên trên thế giới, giúp ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống.
Giao lưu nhân văn củng cố nền tảng
Thứ ba, giao lưu nhân văn giữa hai nước tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố mối quan hệ. Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" được phát động sau chuyến thăm của Tổng Bí thư Tập Cận Bình tới Việt Nam tháng 4/2025, đã thu hút hơn 1.000 thanh niên Việt Nam tới các địa phương Trung Quốc để tìm hiểu thành tựu hiện đại hóa.
Trong chuyến thăm, lãnh đạo hai nước gặp gỡ đại diện thanh niên và tuyên bố khởi động Năm hợp tác du lịch Trung Quốc-Việt Nam 2026-2027. Giáo sư Phan Kim Nga đánh giá cao quan điểm đầu tư vào con người và giáo dục như một sự đầu tư chiến lược vào tương lai quan hệ Việt-Trung.
Tầm nhìn cho tương lai
Với xuất phát điểm mới của lịch sử, quan hệ Trung-Việt sẽ được nâng tầm từ tăng cường tin cậy chính trị sang kết nối chiến lược toàn diện. Việc xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc-Việt Nam dự kiến sẽ đi vào chiều sâu và hiệu quả, dựa trên sự kết nối hạ tầng cứng, chuỗi sản xuất mềm cùng các trụ cột chính trị-an ninh và giao lưu nhân văn.
Trong các cuộc hội đàm, Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự trân trọng tình cảm đặc biệt của Tổng Bí thư Tập Cận Bình, trong khi phía Trung Quốc nhấn mạnh sự cần thiết tăng cường đoàn kết và phối hợp chặt chẽ giữa hai nước láng giềng truyền thống.
