Việt Nam đang tăng tốc thực hiện các giải pháp nhằm gỡ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC) đối với sản phẩm thủy sản khai thác. Mục tiêu là tập trung giải quyết triệt để các khuyến nghị của EC, đặc biệt là vấn đề kiểm soát tàu cá, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm.
Những nỗ lực của Việt Nam trong việc chống khai thác IUU
Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp mạnh mẽ để chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của tàu cá, đặc biệt là tàu có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài. Hệ thống giám sát tàu cá (VMS) được vận hành hiệu quả hơn, giúp theo dõi liên tục vị trí và hành trình của tàu.
Bên cạnh đó, công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản được siết chặt. Tất cả sản phẩm thủy sản khai thác phải có nhật ký khai thác, được xác nhận bởi cơ quan chức năng trước khi xuất khẩu. Việc này nhằm đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp của nguồn gốc thủy sản.
Giải pháp trọng tâm để gỡ thẻ vàng
Để đáp ứng các yêu cầu của EC, Việt Nam tập trung vào ba nhóm giải pháp chính:
- Hoàn thiện khung pháp lý: Sửa đổi, bổ sung các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, tăng nặng mức phạt đối với hành vi khai thác bất hợp pháp.
- Nâng cao năng lực thực thi: Đào tạo, tập huấn cho lực lượng kiểm ngư, biên phòng và chính quyền địa phương về kỹ năng kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm IUU.
- Đẩy mạnh truyền thông: Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của ngư dân về tác hại của khai thác IUU, đồng thời khuyến khích họ tuân thủ pháp luật và tham gia vào chuỗi cung ứng hợp pháp.
Ngoài ra, Việt Nam cũng tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ thông tin với các nước trong khu vực và EC để phối hợp chống khai thác IUU hiệu quả.
Kết quả bước đầu và thách thức
Nhờ những nỗ lực trên, số vụ vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, việc gỡ thẻ vàng vẫn còn nhiều thách thức. Một số tàu cá vẫn chưa lắp đặt thiết bị VMS hoặc tắt thiết bị khi hoạt động trên biển. Công tác xử lý vi phạm tại một số địa phương còn chưa nghiêm, chưa đủ sức răn đe.
EC dự kiến sẽ sang Việt Nam kiểm tra lần thứ 5 vào cuối năm 2023. Đây là cơ hội để Việt Nam chứng minh những tiến bộ đã đạt được. Nếu không đáp ứng được yêu cầu, thẻ vàng có thể bị nâng lên thẻ đỏ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành xuất khẩu thủy sản.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và cộng đồng ngư dân, Việt Nam hy vọng sẽ sớm gỡ bỏ được thẻ vàng IUU, đưa ngành thủy sản phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.
