Công an TP.HCM đề nghị truy tố thêm 3 bị can vụ nhà đất công 318/82 Phạm Văn Hai
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM vừa hoàn tất bản kết luận điều tra, đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM truy tố thêm 3 bị can liên quan đến sai phạm tại nhà đất công 318/82 Phạm Văn Hai, phường 5, quận Tân Bình (cũ). Hành vi này đã gây thất thoát tài sản nhà nước hơn 14 tỉ đồng, làm dấy lên lo ngại về sự buông lỏng quản lý trong việc sử dụng tài sản công.
Chi tiết về 3 bị can bị đề nghị truy tố
3 bị can bị đề nghị truy tố về tội "vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí", bao gồm:
- Trần Tấn Ba – cựu Giám đốc Công ty Dịch vụ công ích quận Tân Bình.
- Phạm Quang Thiều – cựu công chức địa chính xây dựng phường 5, quận Tân Bình.
- Nguyễn Thị Hồng Hạnh – cựu Trưởng phòng Quản lý đô thị quận Tân Bình.
Nhà đất 318/82 Phạm Văn Hai đã bị "phù phép" từ sở hữu nhà nước sang cá nhân làm chủ, một quá trình phức tạp kéo dài nhiều năm với nhiều sai phạm nghiêm trọng.
Bối cảnh vụ án và các phiên tòa trước đó
Trước đó, tòa án đã xét xử 7 cựu cán bộ của quận Tân Bình vì hợp thức hóa căn nhà đất công này sang cho tư nhân và cấp sổ hồng đứng tên Nguyễn Thái Học. Theo đó, Nguyễn Thái Học bị tuyên 12 năm 6 tháng tù, trong khi 7 cựu cán bộ bị tuyên từ 3 đến 9 năm tù. Vụ án này đã thu hút sự chú ý của dư luận do tính chất nghiêm trọng và mức độ thất thoát lớn.
Từ căn nhà vắng chủ đến lệnh thu hồi bị lãng quên
Theo kết luận điều tra, nhà đất 318/82 đường Phạm Văn Hai (tên cũ là 82 hẻm Khuông Việt) có nguồn gốc do ông Nguyễn Văn Nhỡ kê khai năm 1977. Sau khi ông Nhỡ vượt biên, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định 47206/QĐ-UB ngày 25.10.1994 xác lập quyền sở hữu nhà nước đối với căn nhà này.
Đến năm 1997, UBND quận Tân Bình giao nhiệm vụ quản lý, cho thuê căn nhà cho Công ty Dịch vụ giao thông đô thị Tân Bình (sau là Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận Tân Bình). Tuy nhiên, sau khi người thuê chính thức xuất cảnh, bà Nguyễn Thị Kim Thoa (con dâu ông Nhỡ) đã sử dụng căn nhà trái phép mà không có sự kiểm soát.
Năm 2004, UBND quận Tân Bình ban hành Quyết định số 01/QĐ-UB thu hồi căn nhà do bà Thoa sử dụng bất hợp pháp. Dù các cơ quan chức năng đã thực hiện các thủ tục bác đơn khiếu nại của bà Thoa và tòa án đình chỉ vụ án hành chính vào năm 2005, nhưng thực tế việc thu hồi nhà đã bị "treo" vô thời hạn, tạo điều kiện cho các sai phạm tiếp diễn.
Những bút phê chỉ đạo bị "bỏ sót" và trách nhiệm cá nhân
Kết luận điều tra chỉ rõ sai phạm của các cá nhân tại Phòng Quản lý đô thị, Công ty Dịch vụ công ích và UBND phường 5, quận Tân Bình (cũ). Bị can Trần Tấn Ba, với vai trò Giám đốc Công ty Dịch vụ công ích quận Tân Bình từ năm 1992 đến khi nghỉ hưu vào năm 2011, là người trực tiếp phụ trách Tổ quản lý nhà và nắm rõ nhiệm vụ quản lý tài sản nhà nước.
Dù chính ông Ba đã ký văn bản đề xuất thu hồi căn nhà vào năm 2002, nhưng sau đó việc đôn đốc thực hiện thu hồi lại không được triển khai quyết liệt, dẫn đến sự chậm trễ kéo dài. Tương tự, bị can Nguyễn Thị Hồng Hạnh (cựu Trưởng phòng Quản lý đô thị quận Tân Bình) cũng có nhiều bút phê chỉ đạo Tổ quản lý nhà thực hiện việc thu hồi nhưng thiếu sự kiểm tra, giám sát thực tế.
Sự buông lỏng này dẫn đến việc từ năm 2005 đến năm 2018, bà Thoa vẫn tiếp tục sử dụng căn nhà mà không phải nộp bất kỳ khoản tiền thuê nhà nào cho nhà nước, gây thiệt hại lớn về tài chính.
Tài sản nhà nước bị "phù phép" cấp sổ đỏ cho tư nhân
Sự việc chỉ vỡ lở khi vào năm 2019, Trung tâm Quản lý nhà và giám định xây dựng phối hợp với Công ty Dịch vụ công ích quận Tân Bình kiểm tra hiện trạng và phát hiện căn nhà đã bị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho cá nhân khác.
Điều tra cho thấy, trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 8.2018, lợi dụng việc hồ sơ quản lý nhà nhà nước bị thất lạc hoặc không được cập nhật tại địa phương, các cơ quan chức năng gồm UBND phường 5, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai và Phòng Tài nguyên và môi trường quận Tân Bình đã thẩm định và tham mưu cấp sổ đỏ số CM 305848 cho ông Phạm Thái Học và bà Phạm Thị Kim.
Bị can Phạm Quang Thiều, công chức địa chính phường 5, thừa nhận đã lơ là, thiếu trách nhiệm khi không chủ động thu thập, lưu trữ các quyết định thu hồi nhà thuộc sở hữu nhà nước để phục vụ công tác tham mưu, dẫn đến việc để lọt căn nhà này khỏi danh sách quản lý công. Sự thiếu sót này đã tạo kẽ hở cho việc "phù phép" tài sản công thành tư nhân một cách trái phép.
