Năm 2026: Những nhóm tuổi bắt buộc phải đổi thẻ căn cước
Bước sang năm 2026, hàng loạt công dân Việt Nam sẽ đạt đến các cột mốc tuổi quan trọng, yêu cầu bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp mới hoặc đổi thẻ căn cước công dân (CCCD) theo quy định của pháp luật. Việc này không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn tránh được những hệ lụy nghiêm trọng như bị phạt tiền hay tài khoản ngân hàng bị "đóng băng".
Quy định pháp luật về các mốc tuổi đổi thẻ
Theo Luật Căn cước hiện hành, mọi công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên đều phải sở hữu thẻ căn cước. Đối với trẻ em dưới 14 tuổi, việc làm thẻ là tùy chọn dựa trên nhu cầu của gia đình. Pháp luật đã xác định rõ bốn mốc tuổi bắt buộc phải tiến hành cấp đổi thẻ: khi công dân tròn 14, 25, 40 và 60 tuổi.
Áp dụng vào năm 2026, các nhóm công dân sinh vào những năm sau đây cần đặc biệt lưu ý:
- Người sinh năm 2012: Khi vừa đủ 14 tuổi, bắt buộc phải làm thủ tục cấp thẻ căn cước lần đầu tiên. Nếu trước đó đã được cấp thẻ dành cho trẻ dưới 14 tuổi, cần thực hiện đổi sang thẻ mới.
- Người sinh năm 2001: Chạm mốc 25 tuổi, phải đi đổi thẻ căn cước.
- Người sinh năm 1986: Đạt 40 tuổi, thuộc diện bắt buộc đổi thẻ.
- Người sinh năm 1966: Khi đủ 60 tuổi, thẻ căn cước được cấp đổi ở thời điểm này sẽ có giá trị sử dụng suốt đời, trừ các trường hợp thẻ bị mất, hư hỏng hoặc có sự thay đổi thông tin cá nhân.
Ngoại lệ và quy định linh hoạt
Pháp luật cũng dự liệu một số trường hợp ngoại lệ nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân. Cụ thể, nếu thẻ căn cước đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong vòng 02 năm trước các mốc tuổi quy định (tức là trong khoảng thời gian 2024-2025 đối với các mốc tuổi tương ứng năm 2026), thì thẻ đó vẫn giữ nguyên hiệu lực cho đến mốc đổi thẻ tiếp theo.
Đáng chú ý, đối với công dân đã được cấp thẻ căn cước từ khi đủ 58 tuổi trở lên, thẻ sẽ có giá trị sử dụng vô thời hạn và không bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi đủ 60 tuổi.
Chế tài xử phạt và rủi ro pháp lý
Theo Nghị định 282/2025, hành vi không tuân thủ đúng quy định về cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước có thể bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Nguy cơ nghiêm trọng hơn nằm ở việc sử dụng thẻ căn cước đã hết hạn. Căn cứ Thông tư 17/2024/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng có trách nhiệm rà soát định kỳ giấy tờ tùy thân của khách hàng. Khi phát hiện thẻ căn cước hết hiệu lực, ngân hàng sẽ tạm dừng mọi giao dịch thanh toán, chuyển khoản và rút tiền cho đến khi khách hàng cập nhật giấy tờ hợp lệ.
Đồng thời, tài khoản định danh điện tử (VNeID) liên kết cũng sẽ bị khóa các tính năng, gây trở ngại đáng kể cho việc thực hiện các dịch vụ công trực tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và sinh hoạt hàng ngày của công dân.
Hướng dẫn đổi thẻ căn cước qua ứng dụng VNeID
Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro không đáng có, công dân thuộc diện cần đổi thẻ nên chủ động thực hiện thủ tục sớm. Hiện nay, Bộ Công an đã triển khai việc tiếp nhận hồ sơ qua Cổng dịch vụ công và ứng dụng VNeID, cho phép người dân thực hiện các thủ tục khai báo, đăng ký cấp đổi một cách thuận tiện, nhanh chóng và chính xác ngay tại nhà.
Các bước đăng ký đổi thẻ căn cước qua VNeID:
- Đảm bảo ứng dụng VNeID trên điện thoại đã được cập nhật lên phiên bản mới nhất.
- Đăng nhập thành công vào ứng dụng, tìm đến mục thủ tục hành chính, chọn phần cấp đổi thẻ căn cước và bắt đầu tạo yêu cầu mới.
- Hệ thống cho phép bạn tự làm thủ tục cho bản thân hoặc khai hộ người thân một cách linh hoạt.
- Kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ thông tin cá nhân, chọn lý do cấp đổi và lựa chọn nơi thực hiện thủ tục tại bất kỳ cơ quan công an nào thuận tiện, không bắt buộc phải về nơi đăng ký thường trú.
- Chọn hình thức nhận thẻ mong muốn, đặt ngày hẹn làm việc phù hợp với lịch trình cá nhân, tích vào ô cam đoan, nộp lệ phí theo quy định (nếu có) và bấm gửi hồ sơ để hoàn tất quá trình đăng ký.
Việc chủ động nắm bắt thông tin và thực hiện đúng quy định không chỉ giúp công dân tránh được các khoản phạt không đáng có mà còn đảm bảo quyền lợi tài chính và tiếp cận dịch vụ công một cách liên tục, không gián đoạn.
