Trại giam chuyển đổi số với QR Code và tài khoản ngân hàng cho phạm nhân
Theo thông tin từ VnExpress, một đề xuất đột phá đang được Cục Cảnh sát quản lý trại giam đưa vào dự thảo thông tư mới. Thay vì phương thức truyền thống với tiền mặt, sổ sách và biên lai, các cơ sở giam giữ sẽ mở tài khoản ngân hàng riêng và niêm yết mã QR Code tại khu vực thăm gặp. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nhà trong việc gửi tiền hỗ trợ phạm nhân, đồng thời giảm bớt gánh nặng hành chính cho cán bộ trại giam.
Quy trình mới: Số hóa dòng tiền từ điểm đầu
Hiện nay, theo Thông tư số 14/2020/TT-BCA, việc gửi tiền cho phạm nhân chủ yếu thực hiện qua hai cách: nộp tiền mặt trực tiếp khi thăm gặp hoặc gửi qua đường bưu chính. Quy trình này đòi hỏi cán bộ phải tiếp nhận, ký nhận vào sổ và bàn giao cho bộ phận hậu cần, tài vụ, gây nhiều phức tạp và rủi ro.
Tuy nhiên, Dự thảo Thông tư năm 2026 đã đề xuất một thay đổi mang tính cách mạng. Cụ thể, tại khoản 1, Điều 14, dự thảo nêu rõ: "Các cơ sở giam giữ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR Code niêm yết tại khu vực Nhà gặp phạm nhân. Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, Thủ trưởng cơ sở giam giữ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân đến chấp hành án kèm theo số tài khoản ngân hàng để người thân thích của phạm nhân biết để gửi tiền".
Việc ứng dụng mã QR và chuyển khoản ngân hàng không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn giúp số hóa dòng tiền ngay từ điểm đầu. Điều này loại bỏ các rủi ro liên quan đến kiểm đếm, bảo quản và vận chuyển tiền mặt thủ công trong môi trường trại giam, đảm bảo an toàn và minh bạch hơn.
Quy định về tần suất và mục đích sử dụng tiền
Dự thảo không giới hạn số tiền tối đa mà một phạm nhân được nhận qua ngân hàng trong một lần hoặc một tháng. Tuy nhiên, việc sử dụng số tiền đó được điều chỉnh bởi các quy định cụ thể về tần suất và mục đích.
- Trong một lần gặp người nhà, phạm nhân được nhận tối đa 5 kg đồ vật.
- Mỗi tháng, phạm nhân được nhận tiền và đồ vật từ người thân thích qua hai lần, với giới hạn mỗi lần không quá 3 kg đồ vật, hoặc nếu gửi một lần thì không quá 6 kg.
- Tiền được gửi vào sẽ chuyển vào lưu ký để phạm nhân mua đồ ăn thêm tại căng tin, với mức chi tiêu không vượt quá 5 lần định lượng tiền ăn trong một tháng.
- Tiền cũng có thể được sử dụng cho các khoản chi thiết yếu khác như kem đánh răng, xà phòng, quần áo, giấy, bút... mà không tính vào giới hạn 5 lần tiền ăn.
- Ngoài ra, tiền lưu ký còn có thể dùng để liên lạc điện thoại, gửi về cho người thân hoặc thực hiện các nghĩa vụ dân sự như phạt tiền, án phí.
Phạm nhân được gọi video miễn phí với người thân
Theo báo Tuổi Trẻ, dự thảo mới cũng bổ sung hình thức liên lạc có cả hình ảnh và âm thanh (video call) cho phạm nhân. Đây là một bước tiến so với quy định hiện hành chỉ cho phép liên lạc qua điện thoại cố định với âm thanh đơn thuần.
Cụ thể, phạm nhân được liên lạc video với người thân thích thông qua hệ thống thông tin chuyên dùng do Bộ Công an quản lý. Việc này được tổ chức, giám sát chặt chẽ và chỉ diễn ra khi hình ảnh, âm thanh thu nhận trùng khớp với dữ liệu định danh đã đăng ký trực tuyến.
Phạm nhân được gọi video với người thân không quá một lần trong một tháng, thời lượng mỗi lần không quá 10 phút và đặc biệt là được thực hiện miễn phí. Trong khi đó, với hình thức gọi điện thoại hiện nay, phạm nhân phải tự chi trả cước phí theo quy định của cơ quan bưu chính, viễn thông.
Dự thảo này dự kiến sẽ được trình Bộ trưởng Bộ Công an ký ban hành trong tháng 5 và có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký. Những thay đổi này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn thể hiện sự nhân văn trong chính sách đối với phạm nhân và gia đình họ.
