Ngày 29/5, tại diễn đàn GStar Summit 2026 ở Thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc Chuyển đổi AI của Tập đoàn FPT, ông Nguyễn Xuân Phong, đã chính thức giới thiệu CASAN – một khung năng lực AI-Native gồm 5 cấp độ do chính FPT phát triển. Sự kiện do New Turing Institute (NTI) và Pacific Gateway Partners đồng tổ chức, thu hút hơn 1.000 người tham dự trực tiếp cùng khoảng 20 diễn giả từ các tổ chức danh tiếng như Google DeepMind, Carnegie Mellon, Qualcomm và nhiều đơn vị quốc tế khác.
CASAN – “La bàn” định vị chuyển đổi AI
CASAN là viết tắt của 5 cấp độ trưởng thành AI: Curious (sử dụng AI rời rạc ở cấp độ cá nhân), Augmented (AI hỗ trợ từng nhân viên để tăng năng suất), Standard (AI được tích hợp vào quy trình và dữ liệu chuẩn hóa toàn tổ chức), Automatic (nhân viên ảo vận hành tự động, con người chuyển sang giám sát và xử lý ngoại lệ) và Native (AI trở thành năng lực cốt lõi của tổ chức).
Ông Nguyễn Xuân Phong mô tả CASAN như một chiếc “la bàn” giúp doanh nghiệp trả lời bốn câu hỏi lớn: doanh nghiệp đang ở đâu trên lộ trình AI, cần làm gì để tiến lên cấp độ tiếp theo, cần những dịch vụ và nền tảng nhân lực nào, và AI sẽ tạo ra giá trị ra sao cho tổ chức.
Theo số liệu từ Gartner và McKinsey được FPT dẫn lại, có tới 87% giám đốc điều hành khẳng định AI là chiến lược ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, thực tế triển khai trên nhiều ngành từ giáo dục, y tế đến sản xuất cho thấy chỉ 12% doanh nghiệp thực sự đưa AI vào vận hành. Ông Nguyễn Xuân Phong cho rằng khoảng cách này xuất phát từ hai nguyên nhân chính: thiếu khung quản trị (governance framework) và dữ liệu bị phân mảnh, chưa được chuẩn hóa. Hầu hết doanh nghiệp hiện nay vẫn xem AI như một thử nghiệm rời rạc thay vì một nguồn lực vận hành thực sự.
Ông nhấn mạnh rằng khó khăn của doanh nghiệp không nằm ở công nghệ mà ở khâu chuyển đổi con người. Đội ngũ quản lý cần tiên phong thay đổi tư duy trước, tiếp theo mới đến bộ phận bán hàng, kỹ sư và lập trình viên. AI cần được đặt ngang hàng với vốn và nhân lực như một nguồn lực vận hành thực sự, không phải một dự án thử nghiệm bổ sung.
Hội nghị mở rộng bức tranh ra ngoài phạm vi doanh nghiệp
Các phiên thảo luận tại GStar Summit 2026 không chỉ dừng lại ở câu chuyện chuyển đổi doanh nghiệp mà còn đặt ra những câu hỏi lớn hơn về vị trí của con người và từng quốc gia trong kỷ nguyên AI.
Tiến sĩ Lương Minh Thắng – nhà khoa học chính tại Google DeepMind và đồng sáng lập NTI – đưa ra mục tiêu cụ thể: Việt Nam cần có 100.000 kỹ sư AI trình độ cao vào năm 2030. Lực lượng này, theo ông, sẽ là động lực để Việt Nam triển khai các giải pháp công nghệ mới và từng bước trở thành trung tâm công nghệ sâu (deeptech) trong khu vực. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng nhân lực không phải là điều kiện đủ – Việt Nam còn cần đầu tư vào hạ tầng tính toán, xây dựng môi trường khởi nghiệp đủ năng động và thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ hơn của cộng đồng doanh nghiệp.
Tiến sĩ Ed H. Chi – Phó Chủ tịch Nghiên cứu tại Google DeepMind – trình bày xu hướng AI đang chuyển dịch từ các chatbot phản hồi thụ động sang các hệ thống có khả năng chủ động lập kế hoạch và thực thi nhiệm vụ thay cho người dùng. Theo ông, các mô hình đa phương thức đang đưa AI từ công cụ chuyên biệt trở thành trợ lý có khả năng hiểu ngữ cảnh, suy luận và hỗ trợ trên nhiều dạng dữ liệu khác nhau.
Giải thưởng AI Âu Lạc và lời kêu gọi người Việt tham gia
Cũng tại hội nghị, FPT đã giới thiệu Giải thưởng AI Âu Lạc trị giá 1 triệu USD do Liên minh AI Âu Lạc khởi xướng. Giải thưởng nhằm tìm kiếm và tôn vinh các sản phẩm, giải pháp AI do người Việt phát triển, có tác động bền vững đến kinh tế và xã hội. Hội đồng chung khảo bao gồm Chủ tịch FPT Trương Gia Bình, Tổng Giám đốc VinaCapital Don Lam và Tiến sĩ Lương Minh Thắng. Ban tổ chức đang nhận hồ sơ đến ngày 31/7/2026, lễ trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026.
Kết thúc phần trình bày, ông Nguyễn Xuân Phong gửi lời kêu gọi: “Mọi quốc gia dẫn đầu về AI đều bắt đầu từ tài năng con người. FPT với Giải thưởng AI Âu Lạc là nơi để thế hệ tiếp theo vươn mình ra toàn cầu”.
