Việt Nam sắp có hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa bằng blockchain trị giá 8 triệu USD
Một liên doanh giữa công ty cơ sở hạ tầng tài chính kỹ thuật số Singapore và đối tác Việt Nam sẽ được thành lập với vốn điều lệ khoảng 8 triệu USD, nhằm giải quyết vấn nạn hàng giả đang hoành hành thông qua công nghệ blockchain tiên tiến.
Hợp tác chiến lược chống hàng giả
Mới đây, Embed Financial Group Holdings (EFGH) có trụ sở tại Singapore và Công ty Cổ phần Trung tâm Công nghệ cao Bảo vệ Tài sản Kỹ thuật số HHP (CNC HHP Center) đã chính thức ký kết thỏa thuận thành lập liên doanh VNL1. Dự án này tập trung xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa, đặc biệt nhắm đến lĩnh vực sản xuất và thực phẩm - những ngành đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ nạn hàng giả.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực xây dựng Dự thảo Nghị định quy định về hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa do Bộ Công an chủ trì soạn thảo. Theo kế hoạch, các bộ ngành và địa phương phải đưa vào vận hành các hệ thống kết nối với Nền tảng quốc gia về truy xuất nguồn gốc trước ngày 1/4/2027.
Giải pháp công nghệ toàn diện
Hệ thống VNL1 sẽ ứng dụng công nghệ Blockchain Layer 2 trên nền tảng Ethereum, với khả năng xử lý hơn 1.000 giao dịch mỗi giây và chi phí dưới 0,01 USD cho mỗi giao dịch. Toàn bộ hạ tầng hệ thống sẽ được lưu trữ tại Việt Nam, đảm bảo an ninh dữ liệu và chủ quyền số.
Nền tảng này bao gồm hai cấu phần chính:
- V-TRUST: Hệ thống tạo mã định danh duy nhất cho từng sản phẩm theo tiêu chuẩn GS1. Mỗi lần hàng hóa được chuyển giao, thông tin sẽ được ghi nhận bằng định danh kỹ thuật số do cơ quan quản lý cấp. Người tiêu dùng và cơ quan chức năng có thể truy xuất toàn bộ hành trình sản phẩm thông qua quét mã QR hoặc NFC, với dữ liệu không thể bị chỉnh sửa hay làm giả.
- V-STABLE: Lớp thanh toán cho hệ sinh thái, sử dụng token số neo theo đồng Việt Nam, tuân thủ quy định pháp lý và được bảo chứng bằng các tài sản do Ngân hàng Nhà nước phê duyệt. Điều này giúp các giao dịch diễn ra tức thời, minh bạch với chi phí thấp.
Tác động tích cực đến nền kinh tế
Báo cáo của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Quốc hội cho thấy tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả đã tăng hơn 47% trong năm 2025. Hiện tại, trách nhiệm quản lý được phân bổ cho 5 bộ ngành mà thiếu lớp dữ liệu thống nhất. Hệ thống mới được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để vấn đề này.
Ông Dennis Ng, Chủ tịch Điều hành EFGH, khẳng định: "Công nghệ này không mới, do đó chúng tôi cam kết có thể đảm bảo vận hành trước mốc 1/4/2027, tương đương thời hạn dự kiến mà Bộ Công an đang đề xuất."
Hiện liên doanh đã xác định được 3 công ty trong lĩnh vực sản xuất và dược phẩm để tham gia giai đoạn chạy thử nghiệm. Đồng thời, các bên cũng đang đàm phán để kết nối hệ thống này với các quốc gia khác, tạo ra mạng lưới giao thương minh bạch trên quy mô khu vực.
Cam kết đầu tư dài hạn
Theo thỏa thuận đã ký kết, công ty liên doanh VNL1 sẽ được thành lập trong vòng 90 ngày với vốn điều lệ khoảng 8 triệu USD, trong đó EFGH nắm giữ 61% cổ phần. Ông Dennis Ng cam kết 3 triệu USD sẽ được giải ngân trong vòng 3 tháng tới.
Ngoài dự án VNL1, hai doanh nghiệp còn ký kết thỏa thuận khung hợp tác chiến lược toàn diện để thực hiện tổng cộng 6 dự án, bao trùm toàn bộ hệ thống cơ sở hạ tầng của nền kinh tế số từ fintech, sàn giao dịch hàng hóa, trung tâm dữ liệu xanh, du lịch, cho đến mô hình "đô thị đại học" tại Khu Công nghệ cao TP.HCM.
Ông Nguyễn Thanh Hải, Tổng giám đốc CNC HHP Center, ví von hợp tác lần này như cách "gieo hạt giống công nghệ" trên mảnh đất màu mỡ Việt Nam để tạo nên những "cánh rừng fintech" vươn ra khu vực và thế giới.
Đồng tình với định hướng này, ông Dennis Ng khẳng định: "Chúng tôi đến đây vì Việt Nam đã sẵn sàng. Một chính phủ đang khẩn trương hành động để phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Một cơ cấu dân số trẻ và am hiểu công nghệ, không cần phải được thuyết phục rằng tương lai là kỹ thuật số."
Ông nhấn mạnh thêm: "Đến đây, điều quan trọng hơn là phải có người sẵn sàng gieo hạt giống và ở lại vun đắp. Đó là những gì chúng tôi cam kết: Không phải một chuyến thăm, không phải một dự án thí điểm, mà là sự hiện diện. Chúng tôi không ở đây chỉ để quan sát sự phát triển của nền kinh tế số Việt Nam. Chúng tôi ở đây để góp phần xây dựng nó."
Hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng blockchain không chỉ giúp minh bạch hóa thông tin sản phẩm mà còn được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng với chi phí hợp lý hơn.
