Trong khi các công trình liên quan đến UFO gây nhiều tranh cãi, việc tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái đất lại được coi là lĩnh vực nghiên cứu chính thống. Theo Boston Review, từ năm 1947, vật thể bay không xác định (UFO) luôn là chủ đề được quan tâm sôi nổi bởi các quan chức chính phủ, những người đam mê và các nhà khoa học. Tuy nhiên, kết quả đến nay vẫn chưa đi đến kết luận rõ ràng.
Harvard và NASA nhập cuộc
Trong nhiều năm, dù nhân loại bước vào thế kỷ XXI và việc tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái đất (SETI) trở thành lĩnh vực nghiên cứu chính thống, được đầu tư bằng nhiều hệ thống quan sát thiên văn tiên tiến, nghiên cứu UFO vẫn bị nhiều người coi là 'giả khoa học'. Tuy nhiên, thế trận dần thay đổi trong những năm gần đây. Năm 2021, khi Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ công bố báo cáo 'Đánh giá sơ bộ: Hiện tượng trên không không xác định', thì tại Đại học Harvard, 'Dự án Galileo' cũng được khởi động.
Đứng đầu dự án là GS Avi Loeb, Giám đốc Viện Lý thuyết và Tính toán thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard-Smithsonian. Trang web của Đại học Harvard giới thiệu: 'Dự án này bổ sung cho SETI truyền thống, ở chỗ nó tìm kiếm các vật thể vật lý, chứ không phải tín hiệu điện từ, liên quan đến thiết bị công nghệ ngoài Trái đất'.
Ngày 9-6-2022, NASA thông báo thành lập nhóm nghiên cứu xem xét các hiện tượng dị thường không xác định (UAP) - thuật ngữ rộng hơn bao gồm UFO. UAP được định nghĩa là các hiện tượng, vật thể trên bầu trời không thể xác định là máy bay hay hiện tượng tự nhiên đã biết.
Quy tắc ứng xử với người ngoài hành tinh
Bất chấp sự chia rẽ về UFO, cộng đồng khoa học ngày càng tin vào sự tồn tại của sinh vật ngoài Trái đất. Học viện Hàng không Vũ trụ quốc tế (IAA) có bộ quy tắc ứng xử khi nhận được liên lạc từ người ngoài hành tinh, bao gồm chỉ thị không trả lời các thông điệp từ vũ trụ. Bộ quy tắc do IAA và Viện SETI phát triển từ năm 2022-2025, vừa được cập nhật sau khi chính phủ Mỹ công bố hồ sơ UFO. Bộ quy tắc yêu cầu tín hiệu từ ngoài hành tinh cần được xem xét kỹ lưỡng với sự hợp tác của các nhà điều tra khác và xác minh bởi nhiều tổ chức độc lập. 'Điều tối quan trọng là phải duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về trách nhiệm và tính liêm chính khoa học' - bộ quy tắc nêu. Nếu bằng chứng về người ngoài hành tinh thông minh được xác nhận, các nhà điều tra phải thông báo ngay cho công chúng, cộng đồng khoa học và Liên hợp quốc.
Khi Lầu Năm Góc công bố tài liệu UFO, cộng đồng nghiên cứu UFO duy trì phản ứng thận trọng. Ông John Erik Ege, Giám đốc khu vực của MUFON tại Texas, cho biết: 'Tôi nghĩ đây là bước đi đúng hướng. Tôi không nghĩ họ đang che giấu điều gì nhưng thông tin họ công bố là những điều chúng ta đã biết từ lâu'. Ông đánh giá khoảng 20% cộng đồng cho rằng tài liệu này có thể là âm mưu giả mạo và đánh lạc hướng của chính phủ.
Ông Daniel Jones, quản trị viên Mạng lưới UFO Texas, nhận định việc giải mật hồ sơ không chỉ dành cho giới đam mê UFO mà còn cho người dân Mỹ và công chúng để bảo đảm minh bạch. Một số nhà nghiên cứu khác cho rằng kỳ vọng về công khai thông tin vẫn cao nhưng bị ảnh hưởng bởi yếu tố chính trị.
Nhà nghiên cứu UAP Zhang Nan tại Bắc Kinh tiết lộ ông bị thu hút bởi đoạn video dài gần 5 phút trong hồ sơ Mỹ công bố, ghi lại bởi cảm biến hồng ngoại của quân đội Mỹ ở Florida năm 2020. Video cho thấy vật thể hình người lơ lửng rồi đột ngột di chuyển ra khỏi khung hình. Tính toán cho thấy vật thể có gia tốc vượt quá 600 lần lực hấp dẫn Trái đất, nằm ngoài giới hạn của máy bay hay sinh vật sống. Theo ông Nan, Mỹ đã giữ lại những phần quan trọng nhất.
Một nhóm nghị sĩ Đảng Cộng hòa trong Quốc hội Mỹ cũng cáo buộc tương tự và yêu cầu Bộ Chiến tranh Mỹ minh bạch hơn. Trong khi đó, các chuyên gia kêu gọi thận trọng, cảnh báo video UAP thường bị hiểu sai bởi người không quen với công nghệ quân sự tiên tiến.
Hai vật thể gây hồ nghi
Không chỉ UFO, lịch sử thiên văn còn ghi nhận hai vật thể gây hoài nghi lớn: 1I/ʻOumuamua và 3I/ATLAS, được xác định là tiểu hành tinh và sao chổi liên sao. Một số nhà khoa học từng lập luận chúng là tàu do thám của người ngoài hành tinh dựa trên đặc điểm quang phổ và cách di chuyển khi tiến gần Trái đất và Mặt trời. Người nổi bật nhất là GS Avi Loeb của Harvard.
3I/ATLAS hiện được số đông, bao gồm GS Avi Loeb, thừa nhận là sao chổi sau khi gây tốn nhiều giấy mực suốt năm 2025 và đầu năm 2026. NASA huy động 8 kính viễn vọng theo dõi nó. Tuy nhiên, 1I/ʻOumuamua vẫn còn bí ẩn, chưa thể khẳng định hình dạng điếu xì gà hay đĩa bay. Tiểu hành tinh này có màu hơi đỏ và thay đổi tốc độ đáng ngờ khi đến gần Trái đất năm 2017. Sau khi đạt điểm cận nhật vào ngày 9-9-2017, nó đã đi xa và mang theo nhiều câu hỏi.
