Sự cố SSD bị 'bóp nghẹt' hiệu suất sau nâng cấp Windows 11 và cách khắc phục
Microsoft luôn khuyến khích người dùng nâng cấp lên Windows 11 để nhận các bản vá bảo mật mới nhất, nhưng sau khi quá trình cài đặt hoàn tất, không ít người đã phải đối mặt với tình trạng máy tính chạy chậm đi rõ rệt. Một phát hiện mới đây từ cộng đồng người dùng trên mạng xã hội Facebook đã chỉ ra 'thủ phạm' thực sự không nằm ở hệ điều hành, mà ở một bước kiểm tra nhỏ mà chúng ta thường bỏ qua.
Sự cố 'bóp' băng thông khó tin trên Windows 11
Một người dùng sử dụng SSD Samsung 970 Evo cao cấp đã phát hiện ra sự bất thường sau khi thực hiện nâng cấp trực tiếp (in-place upgrade) lên Windows 11. Kết quả đo kiểm bằng công cụ chuyên dụng CrystalDiskMark cho thấy tốc độ đọc của ổ cứng bị tụt xuống chỉ còn dưới 900 MB/giây, trong khi con số thực tế theo thông số nhà sản xuất phải đạt tới 3.400 MB/giây.
Điều đáng nói là chiếc ổ cứng này vốn hoạt động hoàn hảo trên Windows 10 mà không cần cài đặt thêm bất cứ phần mềm hỗ trợ nào. Chính sự tự tin này đã khiến nhiều người dùng sập bẫy khi lên đời Windows 11, dẫn đến hiệu suất bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Nguyên nhân và giải pháp đơn giản
Nguyên nhân được xác định là do sự khác biệt về mã nguồn giữa Windows 11 (đặc biệt là các bản cập nhật mới nhất như 24H2 và 25H2) so với Windows 10. Hệ điều hành mới đôi khi không tự động nhận diện hoặc tối ưu hóa driver (trình điều khiển) cho các linh kiện đời cũ hơn, dẫn đến hiệu năng bị giảm sút.
Chỉ bằng một thao tác đơn giản là cập nhật driver thủ công từ trang chủ nhà sản xuất, người dùng trên đã ghi nhận hiệu suất tăng vọt trở lại với tốc độ đọc tăng gấp 4 lần và tốc độ ghi tăng gần 3 lần. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở phần cứng mà ở phần mềm điều khiển.
Hướng dẫn kiểm tra và khắc phục cho người dùng
Nếu bạn vừa nâng cấp lên Windows 11 và lo lắng về hiệu suất SSD, đừng chỉ kiểm tra xem máy có lên nguồn hay không. Hãy dành 5 phút để thực hiện các bước sau đây để đảm bảo hệ thống hoạt động tối ưu:
- Chạy Benchmark: Sử dụng các công cụ như CrystalDiskMark để kiểm tra tốc độ thực tế của ổ cứng, so sánh với thông số kỹ thuật từ nhà sản xuất.
- Cập nhật driver và firmware: Truy cập trang chủ hãng linh kiện hoặc sử dụng các phần mềm quản lý ổ SSD để tải về bản cập nhật mới nhất, đảm bảo driver được tối ưu hóa cho Windows 11.
- Đừng chủ quan: Một linh kiện chạy tốt trên Windows 10 không có nghĩa là nó sẽ tự động tối ưu trên Windows 11, vì vậy luôn kiểm tra và cập nhật định kỳ.
Đừng để một bản cập nhật nhỏ khiến hiệu năng ổ SSD đời mới của bạn bị ảnh hưởng, vì vậy hãy dành ra chút thời gian để kiểm tra hệ thống sau khi nâng cấp hệ điều hành. Việc này không chỉ giúp khôi phục hiệu suất mà còn đảm bảo an toàn và ổn định cho máy tính trong dài hạn.
