Trong cuộc sống hiện đại bận rộn, thói quen gọi đồ ăn ngoài hoặc sử dụng thực phẩm đóng sẵn từ các cửa hàng tiện lợi đã trở nên ngày càng phổ biến. Để tiết kiệm thời gian, nhiều người thường có hành động quen thuộc là cho trực tiếp hộp nhựa, cốc giấy hay bát dùng một lần vào lò vi sóng để hâm nóng. Tuy nhiên, Tiến sĩ Huang Xuan từ Đài Loan, Trung Quốc, vừa đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng: thói quen này có thể dẫn đến sự tích tụ hạt vi nhựa trong cơ thể, đặc biệt là não bộ, tiềm ẩn nguy cơ gây suy giảm trí nhớ và các bệnh lý về thần kinh.
Tại sao hâm nóng thức ăn bằng hộp nhựa lại gây rò rỉ vi nhựa?
Thực tế, hầu hết các hộp đựng thức ăn sẵn hiện nay đều được sản xuất từ nhựa polypropylene, thường được ký hiệu là nhựa số 5 (PP). Loại nhựa này được ưa chuộng nhờ khả năng chịu nhiệt cao, trong khoảng từ 100 đến 167 độ C, và thường được dán nhãn "an toàn khi dùng trong lò vi sóng". Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Huang Xuan, nhãn dán này chủ yếu xác nhận độ bền vật lý của hộp, tức là không bị biến dạng hoặc nóng chảy dưới tác động của sóng vi ba, nhưng không có nghĩa là hoàn toàn loại trừ sự phóng thích các hạt nhựa siêu nhỏ.
Dưới tác động của nhiệt độ cao, các liên kết phân tử trong nhựa có thể bị phá vỡ, dẫn đến hiện tượng rò rỉ hạt vi nhựa vào thực phẩm. Đặc biệt, các loại nhựa dùng một lần hoặc nhựa kém chất lượng thường có cấu trúc liên kết kém bền vững hơn, khiến lượng vi nhựa phóng thích ra cao gấp nhiều lần so với các sản phẩm nhựa cao cấp và chuyên dụng.
Nguy cơ vi nhựa tích tụ trong não và tác hại đối với sức khỏe
Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Environmental Science & Technology đã chỉ ra rằng, chỉ trong vòng 3 phút hâm nóng, các loại hộp nhựa và túi nhựa có thể giải phóng tới hơn 4 triệu hạt vi nhựa và khoảng 1,2 tỷ hạt nano nhựa trên mỗi cm vuông bề mặt.
Trong khi các hạt vi nhựa lớn thường được bài tiết qua hệ tiêu hóa, thì những hạt có kích thước nano, nhỏ hơn 10 μm, lại có khả năng xuyên qua màng tế bào và thâm nhập vào hệ tuần hoàn. Điểm dừng chân nguy hiểm nhất của chúng là não bộ, nơi chúng tích tụ và gây cản trở hoạt động bình thường của các tế bào thần kinh, làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.
Ngoài ra, nồng độ vi nhựa cao còn có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến tế bào thận. Các hóa chất đi kèm như bisphenol A và phthalates còn can thiệp vào hệ thống nội tiết, gây ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và sức khỏe sinh sản của cả hai giới.
Làm gì để giảm nhiễm vi nhựa khi hâm nóng đồ ăn?
Để giảm thiểu tối đa sự xâm nhập của hạt vi nhựa vào cơ thể, Tiến sĩ Huang Xuan đề xuất một thay đổi thiết yếu trong thói quen ăn uống: Luôn chuyển thức ăn từ hộp nhựa sang các vật liệu trung tính như thủy tinh, gốm hoặc sứ trước khi cho vào lò vi sóng. Tuyệt đối tránh sử dụng màng bọc thực phẩm nhựa hoặc túi nilon để bao gói đồ ăn nóng, đặc biệt là các thực phẩm giàu chất béo và axit, vì chúng thúc đẩy quá trình hòa tan vi nhựa diễn ra nhanh hơn.
Bên cạnh đó, việc duy trì một chế độ ăn giàu rau xanh và trái cây chứa vitamin C, E sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố tự nhiên hiệu quả hơn. Thay đổi một thói quen nhỏ trong việc lựa chọn đồ dùng đựng thực phẩm chính là bước quan trọng để bảo vệ bộ não và sức khỏe lâu dài của bạn.
