Nghệ sĩ Ngọc Tuyết, người ghi dấu ấn sâu đậm với vai bà Thìn đanh đá, sắc sảo trong bộ phim Người thổi tù và hàng tổng, đã qua đời ở tuổi 88. Sự ra đi của bà khiến công chúng không khỏi tiếc thương và hồi tưởng về một nghệ sĩ gạo cội, người đã mang đến tiếng cười duyên dáng suốt nhiều thập kỷ.
Tuổi thơ và những bước đầu đến với nghệ thuật
Nghệ sĩ Ngọc Tuyết bộc lộ năng khiếu nghệ thuật từ rất sớm. Khi mới 11-12 tuổi, bà đã hát trên Đài Tiếng nói Việt Nam và thu âm tại phố Quán Sứ. Thời thanh niên, tham gia Câu lạc bộ thanh niên Vọng Đức, bà có cơ hội giao lưu với những 'cây đại thụ' trong làng văn nghệ như đạo diễn – NSND Doãn Hoàng Giang, NSND Thế Anh, NSND Trung Kiên, NSND Quý Dương...
Bước ngoặt đến với Ngọc Tuyết khi Đoàn Kịch nói Hà Nội tuyển diễn viên. Bà đăng ký dự thi và vượt qua hơn 3.000 thí sinh để trở thành một trong 18 người trúng tuyển. Bà là một trong những diễn viên đầu tiên của Đoàn Kịch nói Hà Nội (nay là Nhà hát Kịch Hà Nội) được tách ra từ Đoàn Văn công Nhân dân Hà Nội vào năm 1964. Trong thời kháng chiến chống Mỹ, bà tham gia đoàn văn nghệ phục vụ tiền tuyến.
Vai diễn để đời và dấu ấn khó phai
Nghệ sĩ Ngọc Tuyết có nhiều năm công tác tại Nhà hát Kịch Hà Nội. Một trong những vai diễn để đời của bà là mẹ Đốp trong vở Mẹ Đốp hay chữ. Tiểu phẩm ra đời năm 1984 và được Ngọc Tuyết biểu diễn hơn 1.000 lần – một con số hiếm có, cho thấy sức sống bền bỉ của nhân vật và tài năng của người nghệ sĩ. Lối diễn sắc sảo, thông minh pha chút đáo để khi vào vai mẹ Đốp cũng phần nào phản chiếu tính cách hóm hỉnh của bà ngoài đời.
Nhắc đến nghệ sĩ Ngọc Tuyết, khán giả nhớ ngay vai bà Thìn trong Người thổi tù và hàng tổng – một người phụ nữ buôn bán lọc lõi, khôn ngoan, biết tận dụng thời cơ để làm giàu, thậm chí khiến cả làng e dè. Nhân vật có phần chanh chua, thực dụng nhưng lại rất đời, góp phần khắc họa sinh động bức tranh nông thôn Bắc Bộ những năm 1990. Chính vai diễn này đã đưa tên tuổi nghệ sĩ Ngọc Tuyết đến gần hơn với công chúng truyền hình và trở thành dấu ấn khó phai trong sự nghiệp của bà.
Nét duyên của nhân vật 'bà cô trưởng thôn' cũng khiến không ít khán giả 'si mê'. Nghệ sĩ Ngọc Tuyết từng chia sẻ: 'Có khán giả yêu thích vai diễn, yêu thích phim nên sau đó đã tặng tôi cái tù và được mỹ nghệ rất đẹp. Đến giờ tôi vẫn treo trang trọng trong nhà'.
Ngoài vai bà Thìn, Ngọc Tuyết còn ghi dấu với hàng loạt vai diễn cá tính: Bà Tú đầy thủ đoạn trong Lập nghiệp, bà đồng bóng buôn bán trong Người đất cảng, hay những tiểu phẩm hài hước trên sân khấu Gặp nhau cuối tuần. Cùng diễn với bà khi đó còn có những gương mặt thân quen như Phạm Bằng, Văn Hiệp, Văn Toản, Hữu Độ, Ngọc Hà, Tuyết Liên, Diễm Lộc...; lớp trẻ có Xuân Bắc, Quốc Khánh, Vân Dung, Thu Hương, Quang Thắng… Dù đảm nhận dạng vai nào, bà cũng mang đến nét duyên riêng vừa sắc sảo vừa hóm hỉnh, khiến khán giả vừa 'ghét' nhân vật vừa không thể rời mắt.
Cuộc sống đời thường lãng mạn và yêu thơ
Trái ngược với những vai diễn đanh đá trên màn ảnh, ngoài đời Ngọc Tuyết là người phụ nữ cởi mở, vui vẻ, được đồng nghiệp và khán giả trìu mến gọi là 'U Tuyết' hay 'người đàn bà có gương mặt cười'. Bà từng chia sẻ, diễn viên không mang nguyên bản con người mình lên sân khấu, và chính bà cũng 'tránh xa' nếu ngoài đời gặp một 'bà Thìn' thực sự.
Sau khi nghỉ hưu, nghệ sĩ Ngọc Tuyết vẫn không rời xa nghệ thuật. Bà tổ chức các đoàn ca nhạc – hài kịch đi biểu diễn khắp nơi, tự sáng tác, tự diễn, tiếp tục mang niềm vui đến khán giả. Ở bất cứ sân khấu nào, bà vẫn giữ được nguồn năng lượng tích cực và tinh thần làm nghề nghiêm túc.
Bà giữ cho mình nhịp sống năng động và lạc quan; tích cực rèn luyện thể thao và say mê nhất là khiêu vũ. Những điệu Tango, Paso hay Mambo không chỉ giúp bà duy trì sức khỏe mà còn nuôi dưỡng tâm hồn lãng mạn vốn có. Nghệ sĩ Ngọc Tuyết còn có năng khiếu làm thơ. Bà thường ứng tác những vần thơ nhẹ nhàng, hóm hỉnh mà sâu sắc, đầy hơi thở đời sống. Nhiều bài thơ chỉ viết ngẫu hứng nhưng lại được bạn bè, đồng nghiệp yêu thích. Bà đam mê thời trang, thường tự thiết kế, thêu vào quần áo, túi xách những bông hoa đủ màu sắc để tăng vẻ tươi trẻ và không 'đụng hàng'.
Những năm cuối đời, nghệ sĩ Ngọc Tuyết sống an vui trong căn nhà ngay cạnh Công viên Thống Nhất (Hà Nội), được các con chăm sóc chu đáo. Bà tâm niệm sống thanh thản, không vướng bận, coi trọng nghĩa tình hơn vật chất; giàu không chỉ là nhiều tiền, mà còn là sự đủ đầy về tài năng, đạo đức và tình người, một cốt cách 'rất Hà Nội' mà bà luôn tự hào gìn giữ.
