Việt Nam đẩy mạnh giáo dục trí tuệ nhân tạo trong trường phổ thông từ năm 2025
Năm 2024, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành những hướng dẫn bước đầu về việc dạy và học trí tuệ nhân tạo trong các trường phổ thông. Động thái này tạo nền tảng quan trọng để các địa phương và cơ sở giáo dục tiếp cận các nội dung liên quan đến công nghệ mới mẻ này một cách bài bản và hiệu quả hơn.
Nghiên cứu và điều chỉnh khung năng lực AI
Trên cơ sở đó, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, với sự hỗ trợ đắc lực từ Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), đã chủ động nghiên cứu, điều chỉnh và thích ứng khung năng lực trí tuệ nhân tạo cho học sinh và giáo viên do UNESCO đề xuất. Mục tiêu chính là bảo đảm sự phù hợp với điều kiện chương trình, đội ngũ và môi trường giáo dục trong nước, từ đó tạo ra một lộ trình học tập tối ưu.
Triển khai thí điểm và đào tạo giáo viên
Trong năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo xây dựng khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong nhà trường phổ thông và ban hành hướng dẫn thí điểm triển khai khung nội dung này trong học kỳ II năm học 2025-2026. Đồng thời, một bộ tài liệu hướng dẫn dành riêng cho giáo viên cũng được biên soạn kỹ lưỡng, kèm theo đó là chương trình tập huấn được tổ chức theo hai đợt: Đợt thứ nhất dành cho 17 địa phương và đợt thứ hai dành cho các địa phương còn lại.
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết nhiều địa phương đã chủ động đăng ký tham gia thí điểm với tinh thần rất tích cực. Đặc biệt, Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai thí điểm trên diện rộng, khuyến khích các trường lựa chọn những hình thức phù hợp như tích hợp nội dung trí tuệ nhân tạo vào các môn học, tổ chức các chuyên đề học tập, hoặc triển khai các câu lạc bộ và hoạt động bổ trợ cho học sinh.
Kết quả ban đầu và thách thức
Cùng với đó, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã triển khai thí điểm tại Trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Thực nghiệm ở Hà Nội trong năm học 2025-2026. Kết quả đánh giá ban đầu cho thấy, cả học sinh và giáo viên đều hưởng ứng tích cực, và việc triển khai không gặp nhiều khó khăn đáng kể. Về cơ sở vật chất, những trường đã bảo đảm việc dạy học môn Tin học và Công nghệ sẽ không gặp nhiều trở ngại khi triển khai các nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo.
Đối với đội ngũ giáo viên, nhu cầu bồi dưỡng chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm là rất cần thiết để giúp họ hiểu rõ hơn về nội dung và phương pháp triển khai. Tuy nhiên, khi nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của giáo dục trí tuệ nhân tạo, các thầy cô giáo hoàn toàn có thể chủ động tham gia giảng dạy và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.
Triển khai tại các địa phương cụ thể
Từ năm học 2025-2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình đã ban hành kế hoạch thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong các cơ sở giáo dục, đồng thời tổ chức nhiều buổi tập huấn giáo viên về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy. Tại Trường trung học phổ thông chuyên Biên Hòa, hoạt động giáo dục trí tuệ nhân tạo đã giúp học sinh phát triển năng lực học tập, tư duy và trải nghiệm một cách đáng kể.
Theo Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bích Hằng, trường đã tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học, tổ chức lớp bồi dưỡng cho cán bộ quản lý và giáo viên, cũng như phát động hưởng ứng Ngày chuyển đổi số quốc gia. Trường còn tập huấn chuyên đề phát triển mô hình lớp học đảo ngược trong điều kiện chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đồng thời sử dụng nền tảng LCMS i-School trong ôn luyện và khảo sát đáp ứng kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026.
Thông qua sự chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình, trường đã lồng ghép nội dung trí tuệ nhân tạo vào các môn học và hoạt động giáo dục thuộc chương trình giáo dục phổ thông. Đặc biệt, đối với môn Tin học, ngoài nội dung đã có trong chương trình, trường cũng yêu cầu tăng cường một số chủ đề giáo dục ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và ứng dụng trong giáo dục STEM.
Ứng dụng thực tế và những hạn chế
Nhờ đó, giáo viên và học sinh bước đầu làm quen với các công cụ trí tuệ nhân tạo và hình thành phương pháp học tập mới. Trường còn sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ giáo viên trong thiết kế bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi và phân tích kết quả học tập, từ đó giảm khối lượng công việc thủ công đáng kể. Hiện nay, phần lớn giáo viên và học sinh sử dụng các ứng dụng miễn phí trên mạng như ChatGPT và Gemini, giúp bài giảng trở nên trực quan, sinh động và tăng khả năng tương tác giữa học sinh với nội dung học tập.
Học sinh có thể học linh hoạt mọi lúc, mọi nơi, đồng thời rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ, tư duy logic và giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo nhà trường cũng chỉ ra những khó khăn và hạn chế cần tháo gỡ trong thời gian tới.
- Nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong trường phổ thông chủ yếu được lồng ghép vào môn Tin học hoặc hoạt động STEM, chưa có chương trình chính thức và thống nhất.
- Trường thiếu giáo viên chuyên môn sâu về giảng dạy trí tuệ nhân tạo; nhiều giáo viên mới chỉ dừng ở mức tìm hiểu và tự học, chưa đủ kinh nghiệm để xây dựng chương trình hoặc hướng dẫn nghiên cứu chuyên sâu cho học sinh.
- Kỹ năng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo trong học tập của học sinh chưa đồng đều, một bộ phận học sinh còn lúng túng khi khai thác công nghệ, trong khi số khác lại thụ động và phụ thuộc vào công nghệ.
- Một số học sinh dễ hình thành thói quen học "hỏi máy, máy trả lời" mà không hiểu bản chất, và nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra không phải lúc nào cũng chính xác, có thể sai lệch hoặc thiếu chuẩn mực, kèm theo rủi ro lộ thông tin cá nhân.
Nhìn chung, việc triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo trong trường phổ thông tại Việt Nam đang cho thấy những bước tiến tích cực, nhưng vẫn cần sự nỗ lực liên tục để vượt qua các thách thức và đạt được mục tiêu dài hạn.
