Bộ GD&ĐT ban hành chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học, nhấn mạnh liêm chính khoa học
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa chính thức ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT, quy định chi tiết về chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 9/4/2026, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo và tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ giảng viên trong toàn hệ thống giáo dục đại học.
Mở rộng phạm vi áp dụng và thống nhất toàn hệ thống
Một điểm đáng chú ý trong Thông tư mới là phạm vi áp dụng được mở rộng đáng kể. Trước đây, Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT chỉ áp dụng cho viên chức giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học công lập. Tuy nhiên, Thông tư 26/2026 áp dụng cho toàn bộ đội ngũ giảng viên đại học, bao gồm:
- Giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp tại các cơ sở giáo dục đại học công lập và ngoài công lập.
- Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động giảng dạy và nghiên cứu.
Quy định này góp phần đảm bảo sự thống nhất về chuẩn nghề nghiệp trên toàn hệ thống, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục đại học một cách đồng bộ.
Ba nhóm tiêu chuẩn chính trong chuẩn nghề nghiệp
Theo Thông tư 26/2026, chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học được xây dựng dựa trên ba nhóm tiêu chuẩn cốt lõi, được thiết kế phù hợp với từng chức danh nghề nghiệp để đảm bảo tính phân tầng và hiệu quả:
- Tiêu chuẩn về đạo đức: Nhấn mạnh việc giữ gìn phẩm chất, uy tín và danh dự của nhà giáo; tinh thần đoàn kết, hợp tác với đồng nghiệp; tôn trọng và đối xử công bằng với người học; thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, lãng phí; tuân thủ đạo đức học thuật và đặc biệt là bảo đảm liêm chính khoa học trong mọi hoạt động.
- Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng: Quy định rõ yêu cầu về trình độ chuyên môn và các chứng chỉ bồi dưỡng cần thiết theo chuẩn nghề nghiệp, đảm bảo giảng viên luôn được cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.
- Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ: Tập trung vào khả năng giảng dạy, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, sử dụng ngoại ngữ và tham gia các hoạt động phát triển chuyên môn, từ đó thúc đẩy sự đổi mới và sáng tạo trong giáo dục.
Hệ thống chuẩn này không chỉ là cơ sở để các trường đại học bố trí, phân công và đánh giá giảng viên theo vị trí việc làm, mà còn là căn cứ quan trọng để xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giảng viên một cách bài bản.
Quy định rõ nhiệm vụ theo từng chức danh giảng viên
Thông tư 26/2026 cũng quy định cụ thể nhiệm vụ của từng chức danh giảng viên, giúp định hướng lộ trình phát triển nghề nghiệp một cách rõ ràng và minh bạch:
- Đối với giảng viên: Nhiệm vụ chủ yếu bao gồm giảng dạy, hướng dẫn đồ án và khóa luận tốt nghiệp; tham gia giảng dạy ở trình độ thạc sĩ, tiến sĩ khi đủ điều kiện; xây dựng chương trình đào tạo; biên soạn giáo trình; thực hiện hoạt động khoa học và công nghệ; tham gia hợp tác quốc tế; học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ; và phục vụ cộng đồng.
- Đối với giảng viên chính: Ngoài các nhiệm vụ của giảng viên, còn đảm nhận vai trò chủ trì xây dựng và phát triển chương trình đào tạo, đề xuất định hướng phát triển ngành; chủ trì hoặc tham gia nghiên cứu khoa học; hướng dẫn nghiên cứu cho người học; và tham gia bồi dưỡng đội ngũ giảng viên.
- Đối với giảng viên cao cấp: Trách nhiệm được nâng cao với vai trò dẫn dắt học thuật, bao gồm chủ trì xây dựng chương trình đào tạo chuyên ngành; định hướng hoạt động khoa học và công nghệ; chủ trì đánh giá đề án khoa học; tổ chức hợp tác quốc tế; bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giảng viên; phát hiện và đào tạo tài năng cho người học.
Nhấn mạnh tiêu chuẩn đạo đức và liêm chính khoa học
Bên cạnh các yêu cầu về chuyên môn, Thông tư đặc biệt chú trọng đến tiêu chuẩn đạo đức của giảng viên đại học. Giảng viên phải:
- Giữ gìn phẩm chất, uy tín và danh dự nhà giáo.
- Có tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với nghề.
- Công bằng, khách quan trong đánh giá người học.
- Tuân thủ quy định về đạo đức học thuật và bảo đảm liêm chính khoa học trong giảng dạy, nghiên cứu và công bố kết quả khoa học.
- Thực hiện đúng quy tắc ứng xử của nhà giáo, chấp hành nội quy, quy chế của cơ sở giáo dục và các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp theo pháp luật.
Việc ban hành Thông tư 26/2026 không chỉ giúp chuẩn hóa đội ngũ giảng viên đại học mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đảm bảo sự minh bạch và liêm chính trong môi trường học thuật, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
