Vĩnh Long từ lâu đã được biết đến là một trong những trung tâm giáo dục và đào tạo lớn của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Với hệ thống gồm 14 trường đại học, cao đẳng và trung cấp nghề, tỉnh sở hữu một lực lượng sinh viên đông đảo, nhạy bén với công nghệ và giàu ý tưởng sáng tạo. Đây chính là nguồn tài nguyên vô giá, là lực lượng tiên phong trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển bền vững của địa phương.
Tiềm năng từ vùng đất học
Nhằm khơi thông nguồn lực này, tỉnh Vĩnh Long đã ban hành và triển khai hiệu quả nhiều chương trình, kế hoạch hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Điểm nhấn nổi bật trong mô hình phát triển của tỉnh chính là việc hiện thực hóa cơ chế phối hợp, kết nối chặt chẽ giữa ba nhà: Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Sự gắn kết này không chỉ giúp lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sâu rộng trong môi trường sư phạm mà còn đóng vai trò bà đỡ, góp phần ươm mầm, thúc đẩy tinh thần sáng tạo và chuyển đổi số cho thế hệ trẻ trong giai đoạn mới.
Mới đây, chương trình Đối thoại chính sách khởi nghiệp sáng tạo với chủ đề Sinh viên với khởi nghiệp đổi mới sáng tạo diễn ra tại Trường đại học Cửu Long là một minh chứng sống động. Sự kiện đã thu hút hơn 300 sinh viên đại diện cho các cơ sở đào tạo trên địa bàn cùng tham gia hiến kế và bày tỏ tâm tư. Các bạn trẻ đã thẳng thắn đối thoại trực tiếp với các nhà quản lý, chuyên gia về nhiều vấn đề cốt lõi như: sự khác biệt bản chất giữa khởi nghiệp thông thường và khởi nghiệp sáng tạo; các chính sách hỗ trợ cụ thể của tỉnh, cũng như quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người học trong hoạt động đổi mới sáng tạo.
Em Nguyễn Thị Thanh Cúc, sinh viên Trường cao đẳng Y tế Trà Vinh chia sẻ: Tham gia các chương trình đối thoại giúp sinh viên tiếp cận rõ ràng các chính sách hỗ trợ từ chính quyền. Những nút thắt, thắc mắc được giải đáp cụ thể đã khơi dậy và nuôi dưỡng các ý tưởng sáng tạo để chúng em tự tin hiện thực hóa trong tương lai. Cùng ý tưởng, em Huỳnh Gia Khiêm, sinh viên Trường đại học Cửu Long tâm sự: Sự đồng hành từ thầy, cô giáo và các cơ quan chức năng giúp chúng em biết chính xác mình có thể tìm kiếm sự hỗ trợ, nâng đỡ ở đâu, từ đó giúp chúng em mạnh dạn, tự tin hơn để theo đuổi ước mơ sáng tạo.
Khi nhà trường trở thành bệ phóng công nghệ
Một trong những thế mạnh đặc thù giúp Vĩnh Long bứt phá trong công cuộc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chính là sự chủ động mang tính bước ngoặt của các cơ sở giáo dục. Không dừng lại ở việc giảng dạy lý thuyết, mỗi trường đại học, cao đẳng trên địa bàn đều đã chủ động thành lập và vận hành các trung tâm đổi mới sáng tạo, các vườn ươm doanh nghiệp nội bộ. Sự đồng lòng này xuất phát từ tầm nhìn chiến lược của ban lãnh đạo các nhà trường cũng như sự quan tâm, đầu tư đặc biệt từ phía lãnh đạo tỉnh.
Các vườn ươm đại học hiện nay đóng vai trò là môi trường thực nghiệm, hỗ trợ trực tiếp từ khâu hình thành ý tưởng, bảo mật thông tin, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho đến việc giải quyết các bài toán pháp lý và định hướng đường dài cho doanh nghiệp khởi nghiệp của sinh viên. Đánh giá về lợi thế này, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) nhận định: Vĩnh Long đang đứng trước cơ hội vàng khi sở hữu nguồn nhân lực trẻ dồi dào, hệ thống trường đại học đóng ngay tại địa phương cùng sự cam kết, quan tâm sâu sát của các cấp lãnh đạo. Việc hình thành song song các trung tâm đổi mới sáng tạo thuộc khu vực công lẫn khu vực trường đại học chính là những viên gạch nền móng vững chắc, tạo dư địa và nền tảng thuận lợi để hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh cất cánh trong tương lai gần.
Bên cạnh hạ tầng cứng, các mô hình không gian sáng tạo cũng được đổi mới mạnh mẽ. Mô hình Không gian thương hiệu và công nghệ tỉnh Vĩnh Long là một thí dụ điển hình về sự kết hợp hiệu quả giữa không gian vật lý truyền thống và nền tảng số. Đây là điểm hẹn, cầu nối liên hoàn giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và thanh niên khởi nghiệp, giúp các dự án của sinh viên nhanh chóng tiếp cận thị trường.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Văn Giới cho biết: Thời gian qua, tỉnh đã tổ chức thành công hàng loạt chương trình đào tạo, tập huấn sâu rộng cùng nhiều hội thảo, diễn đàn đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Những hoạt động này không chỉ thay đổi tư duy của người học mà còn từng bước hình thành văn hóa khởi nghiệp, chấp nhận rủi ro và không ngừng đổi mới trong giới trẻ.
Hướng tới mục tiêu quốc gia
Hướng tới cột mốc năm 2030, tỉnh Vĩnh Long đặt mục tiêu chiến lược phát triển mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc gia. Mạng lưới này được kỳ vọng sẽ hoạt động hiệu quả, đủ năng lực điều phối toàn diện hệ sinh thái, hỗ trợ doanh nghiệp và sinh viên đổi mới công nghệ; đồng thời, thúc đẩy mạnh mẽ việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học. Từ đó, đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao năng suất, chất lượng các sản phẩm chủ lực và gia tăng năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế tỉnh nhà.
Sự kết hợp hài hòa giữa tiềm năng nội tại, khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ và những quyết sách nhạy bén, kịp thời của lãnh đạo sẽ là chìa khóa vàng để Vĩnh Long vươn lên trở thành một trung tâm đào tạo nhân lực cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long và điểm sáng về đổi mới sáng tạo, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.
