Cảnh báo nguy cơ gian lận thi THPT 2026 với công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo
Tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức thi và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức sáng ngày 10 tháng 4, đại tá Nguyễn Anh Tuấn đã đưa ra những cảnh báo nghiêm trọng về các nguy cơ tiêu cực, gian lận và vi phạm pháp luật có thể xảy ra. Ông nhấn mạnh rằng kỳ thi này luôn tiềm ẩn những mối đe dọa trực tiếp đến an ninh và an toàn của toàn bộ quá trình thi cử.
Áp lực từ mục đích kép của kỳ thi
Theo phân tích của đại tá Tuấn, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ đơn thuần đánh giá chất lượng giáo dục và xét tốt nghiệp mà còn được sử dụng làm căn cứ quan trọng cho việc xét tuyển đại học. Chính vì tầm quan trọng này, vẫn còn một bộ phận không nhỏ học sinh và phụ huynh có tư tưởng tiêu cực, tìm mọi cách để đạt được điểm số cao, thậm chí sẵn sàng gian lận nhằm mục đích trúng tuyển vào các trường đại học danh tiếng.
Thực trạng gian lận trong các kỳ thi trước
Đại tá Nguyễn Anh Tuấn đã nêu bật thực tế đáng báo động qua các kỳ thi trước đó. Cụ thể, trong kỳ thi năm 2025, đã có tới 39 trường hợp thí sinh bị đình chỉ thi vì sử dụng điện thoại di động trái phép. Đáng chú ý, trong số này có 5 thí sinh đã chụp ảnh đề thi và gửi ra bên ngoài, vi phạm nghiêm trọng quy chế.
Năm 2025 cũng chứng kiến sự phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng chức năng. A03 đã phối hợp với Công an thành phố Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng để nhanh chóng xác minh và làm rõ 2 vụ việc nghiêm trọng:
- Khởi tố 1 thí sinh về tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước.
- Khởi tố 1 thí sinh khác về hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước do sử dụng thiết bị công nghệ cao chụp ảnh đề thi và gửi cho người thân nhờ giải đáp.
Đề xuất giải pháp phòng ngừa và giáo dục
Từ thực tế này, đại tá Tuấn đề nghị cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục để học sinh hiểu rõ và nhận thức đầy đủ về các quy định, từ đó tránh vi phạm quy chế thi và pháp luật. Ông đặc biệt nhấn mạnh rằng đề thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT thuộc danh mục bí mật nhà nước ở cấp độ "tối mật". Mọi hành vi làm lộ đề thi, dù vô ý hay cố ý, đều sẽ bị xử lý nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Cảnh báo nguy cơ mới từ công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đại tá Nguyễn Anh Tuấn đưa ra cảnh báo cụ thể về những nguy cơ gian lận mới nổi:
- Sử dụng thiết bị công nghệ cao: Tình trạng mua bán các thiết bị công nghệ cao phục vụ gian lận thi cử vẫn diễn ra tràn lan và công khai. Thí sinh có thể dễ dàng tiếp cận và mua các thiết bị này.
- Lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI): Xuất hiện nguy cơ sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để thực hiện hành vi gian lận một cách tinh vi hơn.
Lực lượng công an cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác phòng ngừa và giáo dục từ sớm, thay vì chỉ tập trung xử lý khi sự việc đã xảy ra. Cần tăng cường rà soát các hội nhóm, diễn đàn trên mạng xã hội của học sinh, sinh viên để kịp thời phát hiện và xử lý các đường dây mua bán thiết bị công nghệ, dịch vụ thi thuê, thi hộ, hoặc các đối tượng đăng tin thất thiệt về việc lộ đề thi.
Vấn đề chấm thi lỏng tay tại một số địa phương
Đại tá Nguyễn Anh Tuấn còn đặt ra câu hỏi quan trọng: "Liệu có sự buông lỏng trong chấm thi ở một số địa phương?". Ông chỉ ra rằng, trong những năm qua, dư luận tiếp tục phản ánh nghi vấn về việc một số địa phương có điểm thi cao bất thường so với mặt bằng chung, làm dấy lên lo ngại về tính công bằng và minh bạch.
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cũng thẳng thắn thừa nhận thực trạng này. Ông cho biết, có những địa phương khiến dư luận băn khoăn khi công bố kết quả chấm thi, chẳng hạn như có nơi điểm thi môn Ngữ văn đạt 9 hoặc 9,5 rất nhiều, vượt xa mức trung bình.
Biện pháp xử lý và tăng cường giám sát của Bộ GD-ĐT
Trước tình hình đó, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các sở giáo dục và đào tạo liên quan phải giải trình rõ ràng. Đối với kỳ thi năm nay, Bộ sẽ ban hành văn bản chỉ đạo cụ thể về vấn đề này. Trước mắt, Bộ đã yêu cầu các cục, vụ chức năng tiếp tục rà soát những sở GD-ĐT nào trong năm trước có biểu hiện "chấm lỏng tay" ở các môn thi cụ thể.
Ông Thưởng nhấn mạnh: "Tránh tình trạng năm nay nhắc nhở được sở này thì năm sau lại ra sở khác". Ông cho rằng không thể vì muốn trường mình, sở mình có điểm cao mà hy sinh tính công bằng với các đơn vị khác. Để đảm bảo tính nghiêm minh, Bộ GD-ĐT sẽ tăng cường công tác kiểm tra tất cả các khâu của kỳ thi. Nếu cần thiết, Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ với Thanh tra Chính phủ và các địa phương để tiến hành thanh tra, giám sát toàn diện.
