Chiều 23/4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại hội trường về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Các đại biểu đã đưa ra nhiều ý kiến quan trọng liên quan đến giáo dục, đặc biệt là vấn đề dạy thêm học thêm và phát triển hệ thống trường nội trú tại các đặc khu hải đảo.
Giáo viên dạy thêm chính học sinh của mình nếu có ngân hàng đề thi
Phát biểu tại phiên thảo luận, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cảnh (đoàn Gia Lai) cho biết, hiện nay nhiều cử tri phản ánh quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy thêm học thêm còn tồn tại nhiều bất cập. Theo đại biểu, nếu đầu tư tốt cho hạ tầng số của ngành giáo dục, vấn đề dạy thêm học thêm có thể được giải quyết hiệu quả hơn.
Đại biểu nhấn mạnh: "Sự quan tâm của thầy cô đối với học sinh và sự kính trọng của học sinh đối với thầy cô đã dần thay đổi, trong đó có nguyên nhân liên quan đến việc một số thầy cô không khách quan về điểm số giữa học sinh học thêm và học sinh không học thêm".
Đại biểu đoàn Gia Lai phân tích, học sinh yếu cần được củng cố kiến thức cơ bản để đạt yêu cầu, học sinh giỏi cần được bồi dưỡng nâng cao để tham gia các kỳ thi học sinh giỏi, học sinh trung bình khá cần được ôn luyện để vào các trường tốt. Như vậy, phần lớn việc học thêm đều mang lại lợi ích tích cực.
Việc giáo viên dạy thêm cho chính học sinh của mình có thể mang lại một số mặt tích cực. Cụ thể, giáo viên hiểu rõ năng lực của học sinh, từ đó hệ thống kiến thức tốt hơn, kịp thời bù đắp những phần chưa hiểu rõ trên lớp, đồng thời chọn chương trình và phương pháp bồi dưỡng phù hợp với học sinh giỏi.
Ngoài ra, thầy cô cũng có thể quan tâm hơn tới tâm trạng của học sinh khi không có đủ thời gian trao đổi với các em trên lớp, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo an toàn hơn so với học ở ngoài nhà trường.
Đại biểu cho rằng, nếu cho phép học sinh và phụ huynh được tự chọn người dạy, thầy cô được dạy học sinh mà phụ huynh gửi gắm mà không vì thiên vị điểm số, thì đây là điều kiện rất tốt để các em vừa học lễ vừa học văn. Đồng thời, cần tạo điều kiện học thêm tại các trung tâm nếu phụ huynh thấy thầy cô ở đó phù hợp với năng lực của con em và điều kiện kinh tế gia đình.
Để thực hiện việc này, đại biểu đề xuất cách đánh giá đúng với năng lực thực sự của học sinh thông qua việc tổ chức làm bài kiểm tra thường xuyên và định kỳ bằng hình thức ra đề trực tuyến. Đề kiểm tra được tạo ngẫu nhiên theo ma trận từ hàng nghìn câu hỏi cho mỗi độ khó, từ ngân hàng câu hỏi do chính Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý. Đề được chọn trực tuyến ngay trước khi bắt đầu làm bài kiểm tra, đáp án được gửi lại trực tuyến ngay sau khi hết giờ kiểm tra.
Đề và đáp án cũng được gửi ngay đến các thầy cô có liên quan và ban đại diện cha mẹ học sinh. Bài tự luận hay bài trắc nghiệm được làm bằng bút mực không tẩy xóa; khi nộp bài, các học sinh ở đầu bàn ghi tên mình vào góc của các bài kiểm tra như một xác nhận.
Đại biểu tin rằng, nếu đề xuất này được tiếp thu, chắc chắn học sinh sẽ học thật, có năng lực thật và kết quả đúng với năng lực. Để cách đánh giá này sớm được áp dụng, đại biểu đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có hướng dẫn: trường nào đủ điều kiện áp dụng hình thức ra đề kiểm tra trực tuyến từ ngân hàng câu hỏi do Bộ quản lý thì trường đó được phép cho giáo viên dạy thêm cho chính học sinh của mình.
Phát triển hệ thống trường nội trú tại các đặc khu
Quan tâm đến vấn đề giáo dục, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Thoa (đoàn thành phố Hải Phòng) bày tỏ băn khoăn về sự công bằng trong cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em. Bà Thoa cho biết, vừa qua Chính phủ đã đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú cho 248 xã biên giới đất liền. Đây là một trong những chính sách an sinh xã hội vô cùng ưu việt và mang lại lợi ích toàn diện, lâu dài.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ đồng thời quan tâm xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú tại một số đặc khu hải đảo, coi đây là một giải pháp bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với học sinh ở địa bàn đặc thù.
Nêu thực tế, hiện nay tại nhiều đảo và cụm đảo xa bờ, điều kiện học tập của học sinh còn rất nhiều khó khăn. Khoảng cách đi học xa, phụ thuộc nhiều vào phương tiện đường thủy, tiềm ẩn rủi ro do thời tiết. Nhiều trẻ em trong các gia đình nuôi trồng, đánh bắt hải sản luôn sống trên nhà bè hoặc bám biển, thời gian sinh hoạt không ổn định, phụ huynh khó có điều kiện đưa đón con em hằng ngày như ở đất liền.
Do đó, việc duy trì sĩ số và chất lượng học tập của các em có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Vấn đề lớn hơn là nếu vẫn tổ chức việc dạy và học như ở đất liền thì học sinh ở đảo sẽ luôn trong tình trạng bất lợi hơn về khả năng tiếp cận giáo dục ổn định, liên tục và bình đẳng.
Từ thực tế trên, đại biểu Thoa cho rằng, mô hình trường phổ thông nội trú không chỉ là giải pháp giáo dục mà còn là giải pháp an sinh xã hội tổng thể. Học sinh được học tập ổn định, liên tục trong tuần, giảm gánh nặng cho gia đình, nhất là các hộ ngư dân, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ cho các đặc khu biển đảo – khu vực có ý nghĩa đặc biệt về kinh tế và quốc phòng.
Nữ đại biểu kiến nghị Chính phủ nghiên cứu xây dựng một đề án riêng về phát triển hệ thống trường nội trú tại các đặc khu với lộ trình phù hợp, ưu tiên những nơi điều kiện đi học của học sinh có nhiều trở ngại nhất, gắn với chiến lược phát triển kinh tế biển và giữ chân dân cư tại các đảo.
