Bộ Xây dựng lấy ý kiến cơ chế nhà giá rẻ, giải quyết khủng hoảng thiếu nhà cho người thu nhập trung bình
Bộ Xây dựng đang tiến hành lấy ý kiến từ các bộ, ngành và địa phương về một cơ chế thí điểm nhằm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, hướng tới đối tượng người có thu nhập trung bình từ 20 triệu đồng/tháng trở lên. Cơ chế này dự kiến sẽ được Chính phủ ban hành trong thời gian tới và có hiệu lực đến hết ngày 28 tháng 2 năm 2027, mở ra hy vọng mới cho hàng triệu người dân đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở.
Phân tích từ Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA)
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), đã đóng góp ý kiến sâu sắc về chủ trương này. Theo ông, thị trường nhà giá rẻ hiện nay bao gồm hai loại chính: nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp. Trong đó, nhà ở xã hội có giá thấp hơn khoảng 15-20% so với nhà ở thương mại cùng loại, nhờ được hưởng các ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, giảm thuế, và lợi nhuận định mức không quá 10%.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy thị trường đang thiếu trầm trọng loại căn hộ 1-2 phòng ngủ, với diện tích từ 50-70m2 và đơn giá từ 30-70 triệu đồng/m2. Báo cáo của Bộ Xây dựng chỉ ra rằng, giai đoạn 2021-2025, cả nước chỉ hoàn thành 196 dự án với 170.129 căn nhà ở xã hội, đạt 17% mục tiêu 1 triệu căn đến năm 2030. Dù năm 2025 đã có sự tăng tốc mạnh mẽ với hơn 102.000 căn hoàn thành, HoREA nhận định con số này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của hàng chục triệu người dân đô thị.
Thách thức từ nhóm thu nhập trung bình
Ông Châu nhấn mạnh rằng, nhóm người có thu nhập trung bình – với mức thu nhập khoảng 21-30 triệu đồng/tháng (cá nhân) hoặc 41-50 triệu đồng/tháng (hộ gia đình) – đang rơi vào tình thế khó khăn. Họ không thuộc diện được mua nhà ở xã hội, nhưng cũng không đủ khả năng tài chính để tiếp cận các căn hộ thương mại giá cao. “Thị trường đang thiếu trầm trọng loại căn hộ 1-2 phòng ngủ, diện tích 50-70m2, đơn giá 30-70 triệu đồng/m2, tương đương 2-5 tỷ đồng/căn”, ông Châu cho biết.
Cụ thể, tại TPHCM (cũ), năm 2020 chỉ có 163 căn thuộc phân khúc này, chiếm vỏn vẹn 1% tổng nguồn cung. Từ năm 2021 đến giữa năm 2025, gần như không còn dự án nhà ở giá phù hợp, thay vào đó là sản phẩm trung cấp và cao cấp, trong đó cao cấp chiếm hơn 70%. Tình trạng này phản ánh sự mất cân đối nghiêm trọng trong cung cầu nhà ở.
Đề xuất cơ chế tín dụng và lãi suất hợp lý
Chủ tịch HoREA cho rằng, việc Chính phủ ban hành cơ chế thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ là giải pháp thiết thực để đáp ứng nhu cầu của đông đảo người có thu nhập trung bình. Ông đề xuất cần có cơ chế cho phép người thu nhập trung bình và thấp đô thị được vay tín dụng thương mại với lãi suất hợp lý từ 6-7%/năm trong thời hạn 10-12 năm để mua hoặc thuê mua nhà ở giá phù hợp.
Nguyên nhân của tình trạng thiếu nhà ở giá phù hợp, theo HoREA, bắt nguồn từ việc thị trường bất động sản thiếu nguồn cung dự án nhà ở thương mại và nhà ở xã hội. Điều này khiến các doanh nghiệp có sẵn dự án nhà ở thương mại có điều kiện chiếm lĩnh thị trường và thường lựa chọn phân khúc cao cấp hoặc làm giá nhà ở để tối đa hóa lợi nhuận.
Hoan nghênh sửa đổi luật và thực trạng lãi suất
HoREA hoan nghênh việc đưa nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở 2023 vào Chương trình xây dựng luật năm 2026. Trong khi chờ sửa luật, Hiệp hội đánh giá cao việc Bộ Xây dựng xây dựng dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp và trình Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và phát triển thị trường bất động sản.
Hiện nay, lãi suất huy động và cho vay tiếp tục leo thang, gây thêm áp lực cho người mua nhà. Cụ thể:
- Vietcombank, VietinBank và BIDV đã nâng lãi suất vay mua nhà thấp nhất từ khoảng 9,6%/năm (cố định 24 tháng) lên trên 12%/năm.
- MB Bank đang áp dụng lãi suất 9-9,5%/năm cho gói cố định 12-24 tháng.
- ACB dao động khoảng 9,5-10,5%/năm.
- Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng.
- VIB dao động 9,9-12% cùng kỳ hạn, trong khi Techcombank ở mức 8,5-9,5% trong thời gian 6-12 tháng.
Những con số này cho thấy sự cấp thiết của việc điều chỉnh chính sách để hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở một cách bền vững.
