Bộ Xây dựng tăng cường kiểm soát đấu thầu, chống lãng phí trong các dự án
Trong bối cảnh quy mô dự án xây dựng tăng mạnh, Bộ Xây dựng đã ban hành Chỉ thị 04 vào ngày 28/2, yêu cầu các địa phương và chủ đầu tư siết chặt hoạt động đấu thầu. Mục tiêu là chọn lọc nhà thầu đủ năng lực, đồng thời xử lý nghiêm minh các hành vi dàn xếp thông thầu hoặc chuyển nhượng thầu trái pháp luật.
Ưu tiên bàn giao mặt bằng và xử lý dự án chậm tiến độ
Theo chỉ thị, các địa phương cần lập kế hoạch ngay từ giai đoạn chuẩn bị, đặc biệt chú trọng việc bàn giao đất và mặt bằng, nhất là đối với những dự án đang chậm tiến độ. Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc xử lý dứt khoát các dự án hoàn thành nhiều năm nhưng chưa được quyết toán, nhằm tránh tình trạng thiếu vật liệu ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.
Bộ cũng yêu cầu chấn chỉnh khâu lập, thẩm định, dự toán và duyệt dự án, nghiêm cấm mọi hành vi thông đồng, móc ngoặc để hợp thức hóa hồ sơ, tăng khống khối lượng hoặc đơn giá, cũng như áp đặt chỉ định mỏ vật liệu một cách bất hợp pháp.
Kiểm soát chặt chẽ hoạt động đấu thầu và nguồn lực thực hiện
Về hoạt động đấu thầu, Bộ Xây dựng đề nghị kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm. Các nhà thầu được yêu cầu phải bố trí đủ nguồn lực để triển khai dự án ngay sau khi khởi công và chủ động trong việc cung ứng vật liệu thi công. Trường hợp vi phạm hợp đồng, nhà thầu sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý nghiêm khắc.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý lưu ý việc phân bổ và giải ngân vốn cần được lập kế hoạch hàng năm phù hợp với tiến độ cụ thể của từng dự án. Khâu nghiệm thu và thanh toán cần được đẩy nhanh, tránh tình trạng dồn ứ vào cuối năm gây áp lực và chậm trễ.
Bối cảnh và kết quả thực hiện trong thời gian qua
Yêu cầu của Bộ Xây dựng được đưa ra khi nhiều dự án hạ tầng đang bộc lộ những yếu kém như đầu tư dàn trải, nhà thầu thiếu năng lực, chậm trễ trong công tác mặt bằng và giải ngân vốn, dẫn đến lãng phí nguồn lực đáng kể. Những tồn tại này không chỉ làm giảm hiệu quả đầu tư mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển chung của ngành xây dựng.
Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương và đơn vị liên quan chủ động nhận diện và xử lý mọi hành vi gây lãng phí, với nguyên tắc "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Trong năm ngoái, Bộ đã triển khai khởi công và hoàn thành 53 dự án, gấp 2,6 lần so với năm 2024, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực đường bộ và đường sắt. Tính đến cuối năm 2025, cơ quan này đã duyệt quyết toán cho 30 dự án hoàn thành với tổng giá trị lên tới 33.900 tỷ đồng.
