Trong bối cảnh giá chip nhớ tăng vọt, Apple đang thực hiện chiến dịch vận động chưa từng có để thuyết phục chính quyền Tổng thống Donald Trump cho phép mua chip nhớ từ CXMT, một công ty Trung Quốc nằm trong danh sách đen của quân đội Mỹ. Theo Financial Times, đây là nỗ lực nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất iPhone 18 Pro sắp ra mắt.
Khủng hoảng chi phí chip nhớ
CEO Tim Cook cho biết trong hơn bốn thập kỷ theo dõi ngành công nghệ, ông chưa từng chứng kiến cuộc khủng hoảng chip nhớ nào tương tự. Giá LPDDR5X 12GB, loại chip nhớ dùng trong iPhone và MacBook cao cấp, đã tăng từ khoảng 76 USD đầu năm 2026 lên 145 USD hiện tại, tức tăng gần 69 USD chỉ trong một quý.
Theo phân tích chi phí linh kiện, chip nhớ và chip lưu trữ từng chiếm khoảng 9% chi phí linh kiện của iPhone 17 Pro năm 2025, nhưng sẽ chiếm tới 27% chi phí linh kiện của iPhone 18 Pro sắp tới, tức tăng gần gấp 3 lần chỉ sau một thế hệ sản phẩm.
Apple vận động chính phủ Mỹ
Trước áp lực đó, Apple đã tiếp cận Bộ Thương mại Mỹ và nhiều quan chức cấp cao trong chính quyền Trump để xin phép mua chip DRAM từ CXMT, nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất Trung Quốc có trụ sở tại Hợp Phì. CXMT hiện có tên trong danh sách công ty liên quan đến quân sự Trung Quốc của Bộ Quốc phòng Mỹ và bị hạn chế nhập khẩu. Chip nhớ của CXMT không bị cấm mua hoàn toàn, nhưng bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần sự chấp thuận rõ ràng từ phía chính phủ Mỹ.
Nguyên nhân thị trường chip nhớ
Sự khan hiếm chip nhớ chất lượng cao xuất phát từ cấu trúc thị trường hiện tại. Ba nhà sản xuất hàng đầu là Samsung, SK Hynix và Micron nắm gần như toàn bộ nguồn cung DRAM, và cả ba đã chuyển hơn 70% công suất sang sản xuất chip HBM dành riêng cho hệ thống AI của NVIDIA và các trung tâm dữ liệu lớn, nơi mỗi tấm wafer sinh lời gấp 3 đến 5 lần so với DRAM tiêu dùng thông thường.
Khoảng trống trong phân khúc DRAM cho điện thoại và máy tính đang được CXMT lấp đầy. Hãng này đang mở rộng công suất từ 200.000 lên 300.000 tấm wafer mỗi tháng vào cuối năm nay, được chính phủ Trung Quốc bao cấp đáng kể để vận hành ở mức chi phí thấp hơn thị trường.
Đòn bẩy đàm phán cho Apple
Sự hiện diện của CXMT trong chuỗi cung ứng linh kiện cho iPhone có thể giúp Apple thêm quyền lực đàm phán đối với các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu. Ngay cả khi CXMT không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu, việc có tên trong danh sách nhà cung cấp sẽ trao cho Apple một công cụ mạnh để ép giá với Samsung, SK Hynix và Micron. Đây chính là đòn bẩy mà Apple đang thiếu trong cuộc khủng hoảng hiện tại.
Hơn nữa, nếu Trump cấp phép cho CXMT, YMTC – công ty chip flash của Trung Quốc – gần như chắc chắn sẽ theo sau, đánh dấu sự tái nhập toàn diện của chip Trung Quốc vào chuỗi cung ứng Apple.
Triển vọng khả quan thấp
Tuy vậy, khả năng được chấp thuận không cao. Chính quyền Trump đang siết chặt kiểm soát xuất khẩu công nghệ bán dẫn sang Trung Quốc, không nới lỏng. Ngay cả khi Apple nhận được giấy phép mua hàng trên diện hẹp, nhiều khả năng sẽ đi kèm các hạn chế về quy mô, loại sản phẩm và thời hạn.
Việc Apple – công ty công nghệ lớn nhất thế giới và biểu tượng chuỗi cung ứng Mỹ – chủ động vận động để mua chip từ công ty trong danh sách đen quân sự Trung Quốc là tín hiệu rõ ràng rằng áp lực chi phí hiện tại đã vượt qua ngưỡng mà hãng có thể chịu đựng bằng các giải pháp thông thường.
