Ông Nguyễn Thanh Nghị: Không làm mất thương hiệu quốc gia khi cổ phần hóa, thoái vốn
Sáng ngày 25/2, hơn 2 triệu đại biểu đã tham dự Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết 79 và 80 của Bộ Chính trị. Tại sự kiện quan trọng này, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đã trình bày chuyên đề về Nghị quyết 79 phát triển kinh tế Nhà nước, trong đó nhấn mạnh định hướng mới cho cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước.
Định hướng mới từ Nghị quyết 79
Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết 79 đưa ra những hướng đi mới trong cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, một khía cạnh vốn gần như "đóng băng" trong giai đoạn 2023-2025 do các vướng mắc về đất đai và tâm lý sợ sai. Ông khẳng định: "Quan điểm là không ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong lĩnh vực then chốt, chiến lược, không làm mất đi các thương hiệu quốc gia uy tín".
Ông Nghị cho biết, với các công ty mà Nhà nước không cần chi phối, nhà điều hành sẽ có cơ chế và lộ trình phù hợp để sáp nhập hoặc chuyển giao cho công ty đầu tư kinh doanh vốn nhà nước. Việc này được thực hiện theo nguyên tắc "Nhà nước làm những gì tư nhân không làm, không có khả năng và phải làm tốt hơn".
Mục tiêu phát triển và tái cơ cấu
Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có 50 doanh nghiệp nhà nước vào top 500 Đông Nam Á và 1-3 doanh nghiệp vào top 500 thế giới. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, mục tiêu là có ít nhất ba ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết nhà điều hành sẽ có các chính sách tạo động lực cho doanh nghiệp nhà nước, bao gồm:
- Tăng quy mô và bảo đảm đủ vốn.
- Hỗ trợ lãi suất và cấp đủ tín dụng cho các dự án trọng điểm quốc gia.
- Khuyến khích doanh nghiệp tiên phong trong nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ.
Ngoài ra, Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) sẽ được tái cơ cấu để trở thành doanh nghiệp kinh doanh vốn chuyên nghiệp, hướng tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia. Mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước cũng được tổ chức lại để tăng vốn điều lệ, nâng cao năng lực tài chính và hiệu quả hoạt động.
Thực trạng và đóng góp của doanh nghiệp nhà nước
Tính đến năm 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản lên tới trên 4 triệu tỷ đồng. Họ đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước theo số liệu năm 2024. Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.
Các biện pháp hỗ trợ và phát triển
Ông Nguyễn Thanh Nghị cũng thông tin về các biện pháp hỗ trợ, bao gồm việc ban hành Luật Đất đai sửa đổi và văn bản hướng dẫn trong năm 2026 để tháo gỡ vướng mắc và khơi thông nguồn lực từ đất đai. Nhà nước sẽ có cơ chế cho phép hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm và đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước trên cơ sở tổng thể, tách bạch nhiệm vụ sản xuất kinh doanh với chính trị.
Nghị quyết 79 xác định kinh tế nhà nước không chỉ gồm doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nhà nước, mà còn bao gồm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, như đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia và đơn vị sự nghiệp công lập.
Để phát triển khu vực này, ông Nghị cho biết nhà điều hành sẽ hoàn thiện pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả của nền kinh tế quốc gia.
