Lãi suất cho vay bất động sản tăng cao: Nguyên nhân và tác động đến thị trường
Thị trường bất động sản đang đối mặt với áp lực lớn khi lãi suất cho vay tăng lên mức 10-14%/năm, cao hơn đáng kể so với các lĩnh vực kinh tế khác. Tình trạng này xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm áp lực vốn, thanh khoản và chính sách siết tín dụng của Ngân hàng Nhà nước.
Nguyên nhân chính dẫn đến lãi suất tăng cao
Theo các chuyên gia, lãi suất cho vay bất động sản tăng chủ yếu do ba nguyên nhân chính:
- Áp lực vốn và thanh khoản: Nhiều ngân hàng đang tiến sát ngưỡng tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR), buộc phải đẩy mạnh huy động vốn, kéo theo lãi suất đầu vào tăng và làm chi phí vốn bị đội lên.
- Chính sách siết tín dụng: Từ năm 2026, Ngân hàng Nhà nước chuyển sang phân bổ hạn mức tín dụng theo quý, khiến nhiều ngân hàng nhanh chóng chạm giới hạn cho vay, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản.
- Rủi ro thị trường: Các khoản vay bất động sản có giá trị lớn, thời hạn dài và phụ thuộc nhiều vào biến động thị trường, dẫn đến việc ngân hàng phải định giá rủi ro cao hơn.
Mức lãi suất cụ thể tại các ngân hàng
Lãi suất cho vay bất động sản hiện đang được các ngân hàng điều chỉnh theo hướng tăng, với mức chênh lệch so với các lĩnh vực khác khoảng 1-1,5 điểm % mỗi năm. Cụ thể:
- Tại Vietcombank, lãi suất cho vay mua nhà dao động từ 9,6%/năm trong 6 tháng đầu đến 13,9%/năm cho kỳ hạn 24 tháng.
- BIDV niêm yết lãi suất từ 9,7%/năm trong 6 tháng đầu, sau đó có thể lên trên 12%/năm khi thả nổi.
- VietinBank công bố lãi suất cố định hơn 12%/năm trong 2 năm đầu cho các khoản vay mua nhà ở và bất động sản.
Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, ACB duy trì lãi suất khoảng 11,2%/năm cố định trong 5 năm, trong khi TPBank đưa ra mức 10,6%/năm trong 18 tháng đầu. Các ngân hàng ngoại như Shinhan và Woori Bank cũng đã tăng lãi suất 1,5-2 điểm % so với năm trước.
Tác động đến thị trường và người vay
Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), lãi suất tăng cao đang tạo áp lực đáng kể lên người vay, đặc biệt là những người chuyển từ mức ưu đãi 5-6%/năm lên 11-12%/năm hoặc cao hơn. Điều này có thể làm đảo lộn các tính toán tài chính ban đầu, nhất là với các cá nhân sử dụng đòn bẩy để đầu cơ.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng việc lãi suất tăng chỉ mang tính cục bộ và không phản ánh toàn bộ thị trường. Tuy nhiên, về dài hạn, điều này có thể giúp hạn chế đầu cơ và đưa thị trường bất động sản phát triển ổn định hơn.
Dự báo, áp lực tài chính có thể trở nên rõ nét hơn trong giai đoạn 2027-2028, khi nhiều khoản vay hết thời gian ân hạn nợ gốc và ưu đãi lãi suất. Nếu thu nhập không tăng tương ứng và thị trường không có dư địa tăng giá đủ mạnh, người vay sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn.
Nhìn chung, lãi suất cho vay bất động sản tăng cao là hệ quả của nhiều yếu tố phức tạp, từ chính sách vĩ mô đến áp lực thị trường. Trong khi ngắn hạn có thể gây khó khăn cho người vay, về dài hạn, điều này có thể góp phần kiểm soát rủi ro và ổn định thị trường bất động sản.
