TP.HCM đề xuất 3 nguyên tắc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt để giải phóng nguồn lực
Trong bối cảnh là đầu tàu kinh tế cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn trong quản lý và phát triển. Để tháo gỡ những vướng mắc này, lãnh đạo thành phố đã đề xuất xây dựng một đạo luật đô thị đặc biệt, với ba nguyên tắc cốt lõi nhằm giải phóng nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Nhu cầu cấp thiết cho một khung pháp lý mới
Phát biểu tại Hội thảo về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM tổ chức vào sáng ngày 4/4, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đã nhấn mạnh rằng thành phố đang phải đối diện với những thách thức lớn. Mặc dù quy mô kinh tế địa phương ngày càng mở rộng và vai trò của TP.HCM trong cấu trúc kinh tế quốc gia cũng như khu vực ngày càng quan trọng, nhưng khung thể chế quản trị hiện hành vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.
Theo ông Cường, cơ chế quản lý hiện nay được thiết kế dựa trên mô hình hành chính tập trung, áp dụng chung cho tất cả các địa phương, và không phản ánh đúng tính chất đặc thù của một "siêu đô thị" như TP.HCM. Điều này đã tạo ra nhiều điểm nghẽn, cản trở sự phát triển nhanh chóng và bền vững của thành phố.
Ba nguyên tắc cốt lõi cho Luật Đô thị đặc biệt
Để giải quyết những vấn đề này, TP.HCM đã xác định ba nguyên tắc chính trong việc nghiên cứu và đề xuất Luật Đô thị đặc biệt:
- Trao quyền tự chủ toàn diện: Chính quyền thành phố cần được trao quyền tự chủ đầy đủ trên tất cả các lĩnh vực, theo phương châm "địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm". Điều này sẽ giúp TP.HCM chủ động hơn trong việc quản lý và phát triển, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
- Luật hóa các vấn đề thực tiễn: Thành phố đề xuất luật hóa những vấn đề mà thực tiễn đòi hỏi nhưng hiện chưa có hành lang pháp lý rõ ràng. Các điểm nghẽn cụ thể bao gồm quản lý không gian ngầm, sử dụng tài sản công, triển khai dự án hạ tầng đô thị, và vận hành các thiết chế mới như Trung tâm Tài chính quốc tế.
- Kế thừa và phát huy cơ chế đặc thù: TP.HCM muốn tiếp tục kế thừa và phát huy các cơ chế, chính sách đặc thù đã có, nhưng cần được cụ thể hóa bằng các quy định pháp luật đủ mạnh để đảm bảo hiệu quả thực sự. Những lợi thế riêng có của thành phố cần được kích hoạt đúng cách để tạo động lực phát triển tương xứng với vai trò của một đô thị đặc biệt.
Hướng tới tầm nhìn dài hạn và không gian phát triển mở rộng
Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Cường cũng cho biết, Bộ Chính trị đã đồng ý tạo điều kiện cho TP.HCM tổng kết toàn diện Nghị quyết 31 và xây dựng dự thảo nghị quyết mới với tầm nhìn đến năm 2075, nhân kỷ niệm 100 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, một công cụ pháp lý cao nhằm phân quyền, tăng quyền và đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Thành phố còn định hướng mở rộng không gian phát triển theo nhiều chiều, bao gồm không gian đô thị, không gian ngầm, không gian số, liên kết vùng và không gian tầm thấp. Đồng thời, TP.HCM đề xuất thiết kế các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) với những mô hình và phương thức vận hành mới, nhằm tạo ra sự đột phá trong quản trị và phát triển.
Trên cơ sở đó, TP.HCM mong muốn nhận được các ý kiến góp ý mang tính đột phá, thậm chí vượt ra ngoài khuôn khổ các cơ chế hiện hành, để hoàn thiện dự thảo luật và đảm bảo thành phố có thể phát huy tối đa tiềm năng trong tương lai.
