Đề xuất giá điện theo giờ: Chỉ áp dụng có điều kiện
Bộ Công Thương vừa đề xuất nghiên cứu áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng trong ngày (biểu giá TOU) đối với khách hàng sinh hoạt. Theo đề xuất, biểu giá này sẽ chỉ áp dụng cho nhóm khách hàng đáp ứng đủ điều kiện, thay vì triển khai đại trà cho toàn bộ hộ sử dụng điện. Mục tiêu là khuyến khích dịch chuyển nhu cầu tiêu thụ khỏi giờ cao điểm, góp phần sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao.
Chuyên gia ủng hộ: Cần thiết để nâng cao ý thức tiết kiệm
TS Ngô Tuấn Kiệt, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Năng lượng, cho rằng việc áp dụng biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày là rất cần thiết. Ông nhấn mạnh: “Người tiêu dùng có thể điều chỉnh thời gian sử dụng điện trong ngày phù hợp hơn, thậm chí có thể lựa chọn thời gian thấp điểm để sử dụng trong sinh hoạt, nấu nướng. Qua đó sẽ giảm chi phí tiêu dùng trong mỗi gia đình. Đối với hệ thống, việc điều chỉnh này sẽ giúp giảm tải vào thời gian cao điểm.”
Chuyên gia Đào Nhật Đình cũng đồng tình, cho rằng biểu giá TOU giúp thay đổi hành vi sử dụng điện, vừa tiết kiệm chi phí cho gia đình vừa giảm áp lực lên lưới điện quốc gia. Tuy nhiên, ông lưu ý: “Hầu hết người dân đều đầu tắt mặt tối đi làm ban ngày, thời gian tối là họ trở về nhà sum họp bên gia đình, người tiêu dùng sẽ không có lựa chọn nào khác để thay đổi hành vi sử dụng điện.”
Lo ngại về khung giờ cao điểm và tác động kép
TS Ngô Tuấn Kiệt đề nghị cần chú ý tránh các thời điểm gia đình nấu ăn trong ngày để giảm gánh nặng cho người dân. Ông cũng kiến nghị không nên áp dụng đồng thời biểu giá lũy tiến khi đã tính giá theo giờ, nhằm tránh tác động kép đến người tiêu dùng. “Khi đã tính theo giờ sử dụng thực thì giống như khối sản xuất, kinh doanh thì cũng chỉ sử dụng một phương án”, ông Kiệt nói.
Điện sinh hoạt chiếm 30-35% tổng tiêu thụ quốc gia
Chuyên gia Đào Nhật Đình chỉ ra rằng điện sinh hoạt chiếm khoảng 30-35% tổng lượng điện tiêu thụ quốc gia, do đó việc điều chỉnh cơ chế giá sẽ tác động đáng kể đến người dân, đặc biệt vào buổi tối – thời gian cao điểm sử dụng điện. Ông nhấn mạnh cần xem xét kỹ khung thời gian áp dụng cũng như mức giá phù hợp, và khi đã áp dụng biểu giá theo thời gian thì không nên đồng thời áp dụng cơ chế giá lũy tiến.
Bộ Công Thương: Phản ánh đúng chi phí, khuyến khích tiết kiệm
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), khẳng định mục đích của đề xuất là giúp người tiêu dùng điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện, giảm chi phí và tiết kiệm cho hệ thống. Ông giải thích: “Vào các khung giờ cao điểm, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia phải huy động các nguồn điện có chi phí cao như tuabin khí, các nhà máy chạy dầu diesel hoặc điện khí LNG do phụ tải tăng cao. Trong khi đó, ở các khung giờ bình thường và thấp điểm, nhu cầu phụ tải giảm nên có thể huy động các nguồn điện có chi phí thấp hơn.”
Ông Vũ cũng cho biết, hiện có khoảng 30 triệu hộ dân sử dụng điện và đang áp dụng giá bậc thang. Việc lắp đặt công tơ điện tử 3 giá cho các hộ dân sẽ thực hiện theo lộ trình, không thể triển khai đồng loạt. Đối với các hộ đã áp dụng giá theo giờ sẽ bỏ biểu giá lũy tiến; các hộ chưa triển khai tiếp tục áp dụng giá lũy tiến.
Phù hợp với xu hướng quốc tế, đảm bảo an sinh
Bộ Công Thương nhận định cơ chế giá điện TOU phù hợp với các nước đang phát triển như Việt Nam, nơi tốc độ tăng trưởng phụ tải luôn ở mức cao (trên dưới 10%/năm) và có cường độ năng lượng cao. Cơ chế này khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Đồng thời, giá bậc thang hiện hành vẫn góp phần bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ các hộ thu nhập thấp sử dụng điện ở mức thiết yếu.
