Giá hàng hóa 'cứng đầu' không chịu giảm dù xăng dầu lao dốc mạnh
Sau chuyến đi chợ cuối tuần, chị Phùng Thị Minh Châu ở phường Định Công, Hà Nội, không khỏi than thở. Chị cho biết, hiện tại chỉ có giá xăng dầu là giảm, còn hầu hết các mặt hàng khác vẫn đứng yên ở mức cao. "Hàng quán dường như 'ngó lơ' việc giảm giá, khiến người tiêu dùng như chúng tôi cảm thấy bất lực", chị Châu chia sẻ.
Thực trạng giá cả chỉ tăng mà không giảm
Chị Châu kể lại, trong tháng 3 vừa qua, từ đậu phụ, xôi, giò chả đến nem rán, thậm chí cả cà phê và nước ép trái cây bán vỉa hè, đều tăng giá từ 3.000 đến 15.000 đồng. Lý do được các chủ hàng đưa ra là giá xăng dầu tăng, kéo theo chi phí vận chuyển và nguyên liệu đầu vào tăng theo. Tuy nhiên, khi giá xăng dầu đã giảm mạnh trong những ngày gần đây, nhiều mặt hàng vẫn nhất quyết không điều chỉnh giảm.
Anh Trần Văn Công ở phường Tương Mai, Hà Nội, cũng phản ánh tình trạng tương tự. Anh cho biết, giá phở tại quán gần nhà đã tăng từ 35.000 lên 40.000 đồng/bát vào giữa tháng 3 do giá xăng dầu tăng cao. "Đến nay, dù xăng dầu giảm mạnh, bát phở vẫn giữ nguyên giá 40.000 đồng, gây khó khăn cho người tiêu dùng", anh Công nói.
Trên thị trường, nhiều mặt hàng khác cũng được điều chỉnh tăng giá đáng kể. Ví dụ, cam sành tăng từ 200.000 lên 300.000 đồng/thùng 18kg, quýt sim từ 25.000 lên 55.000 đồng/kg, và dừa xiêm từ 240.000 lên gần 400.000 đồng/thùng 30 quả. Các chủ hàng giải thích rằng, nguyên nhân một phần do mùa vụ, phần còn lại là do cước vận tải tăng.
Nguyên nhân sâu xa từ góc độ chuyên gia
Theo báo cáo của Tổ điều hành thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran từ cuối tháng 2 đã đẩy giá nhiên liệu và năng lượng thế giới tăng mạnh, ảnh hưởng đến giá xăng dầu trong nước. Điều này kéo theo tác động đến giá cả và cung cầu của các mặt hàng vật tư nông nghiệp, nông sản và vật liệu xây dựng.
Số liệu từ Cục Thống kê cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025. Cụ thể, các nhóm hàng tăng mạnh bao gồm:
- Nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng: tăng 5,69%
- Hàng ăn và dịch vụ ăn uống: tăng 4,55%
- Hàng hóa và dịch vụ khác: tăng 3,68%
- Giáo dục: tăng 3,21%
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng phân tích, chi phí xăng dầu chỉ chiếm khoảng 5-10% trực tiếp trong giá thành một tô phở, nhưng tác động lan tỏa có thể ảnh hưởng đến 20-30% tổng chi phí do liên quan đến vận chuyển và logistics. "Về lý thuyết, khi chi phí biến đổi như xăng dầu giảm, giá bán lẻ cần được điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, thực tế giá thường tăng nhanh nhưng giảm chậm", ông Dũng nhấn mạnh.
Ông giải thích thêm, tâm lý lo ngại giá xăng sẽ tăng trở lại, cùng với chi phí cố định như mặt bằng, nhân công và điện nước thường chỉ tăng chứ ít khi giảm, tạo thành "lá chắn" khiến các hàng quán không muốn giảm giá. Ngoài ra, trong nền kinh tế thị trường, giá bán còn phụ thuộc vào cung – cầu và giá trị cảm nhận của khách hàng.
Độ trễ trong điều chỉnh giá và tác động đến người tiêu dùng
Chị Đỗ Thị Hà, chủ một bếp ăn online ở Định Công, Hà Nội, cho biết việc giảm giá đồ ăn vẫn phải chờ. Chị giải thích, giá các món ăn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu đầu vào, và hiện tại, giá gas vẫn tăng mạnh, giá bao bì và nông sản cũng chưa giảm. "Chúng tôi phải điều chỉnh tăng giá 5.000-10.000 đồng/suất để bù đắp chi phí, và chưa thể giảm ngay khi chỉ có xăng dầu giảm", chị Hà nói.
Chuyên gia kinh tế Lê Quốc Phương bổ sung, giá xăng dầu thời gian qua biến động mạnh, khiến giá hàng hóa không thể điều chỉnh lên xuống theo ngày. "Một số mặt hàng muốn điều chỉnh giá phải đăng ký hoặc xin phép, và việc thay đổi giá trong dịch vụ ăn uống ảnh hưởng lớn đến tâm lý người tiêu dùng", ông Phương nhấn mạnh.
Ngoài ra, trong chuỗi cung ứng, việc điều chỉnh giá thường có độ trễ từ 15 ngày đến 1 tháng, do phụ thuộc vào thời điểm doanh nghiệp nhập hàng. Ví dụ, nếu doanh nghiệp nhập hàng vào cuối tháng 3 khi giá xăng dầu cao, giá bán sẽ duy trì ở mức cao cho đến khi tiêu thụ hết lô hàng đó.
Tóm lại, dù giá xăng dầu đã giảm mạnh, người tiêu dùng tại Hà Nội vẫn phải đối mặt với giá cả hàng hóa cao, do sự kết hợp của nhiều yếu tố như chi phí cố định, tâm lý thị trường và độ trễ trong điều chỉnh giá. Tình trạng này khiến nhiều người ngao ngán và kỳ vọng vào sự điều chỉnh kịp thời trong thời gian tới.
