Bộ Tài chính triển khai Nghị định mới và Định hướng vốn ODA giai đoạn 2026-2030
Ngày 20/4/2026, Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 119/2026/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 242/2025/NĐ-CP về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vay ưu đãi nước ngoài. Đồng thời, sự kiện này cũng giới thiệu các nội dung trọng tâm của Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030.
Ý nghĩa quan trọng trong thống nhất quy định và định hình chính sách
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Quốc Phương, Cục trưởng Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, Bộ Tài chính, nhấn mạnh rằng hai nội dung này có ý nghĩa then chốt trong việc thống nhất cách hiểu và triển khai các quy định pháp lý mới. Chúng còn định hình các định hướng lớn trong thu hút, quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Việc đồng thời phổ biến Nghị định số 119/2026/NĐ-CP và giới thiệu Định hướng giai đoạn 2026-2030 nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa hoàn thiện thể chế và định hướng chính sách. Đây là cơ sở quan trọng để các bộ, ngành, địa phương và các đối tác phát triển tăng cường phối hợp, nâng cao hiệu quả huy động, quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài. Mục tiêu cuối cùng là góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn 2026-2030.
Nghị định 119/2026: Cụ thể hóa quy định và tháo gỡ khó khăn
Bộ Tài chính thông tin đến các nhà tài trợ song phương, đa phương, các tổ chức quốc tế cung cấp vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài cho Việt Nam rằng Nghị định số 119/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công năm 2025. Nghị định này bảo đảm tính thống nhất với Luật Điều ước quốc tế và Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, đồng thời định hướng tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, nhất là trong quy trình đàm phán, ký kết điều ước quốc tế và phê duyệt chủ trương huy động vốn.
Nghị định cũng tập trung vào các nội dung đổi mới quan trọng như:
- Đơn giản hóa quy trình phê duyệt thông qua việc áp dụng cơ chế “đề xuất khoản vay”, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.
- Đẩy mạnh phân cấp trong đàm phán, ký kết và điều chỉnh thỏa thuận vay.
- Hoàn thiện cơ chế tài chính theo hướng tăng cường hỗ trợ đối với địa phương và các lĩnh vực ưu tiên.
- Đổi mới phương thức quản lý tài chính theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin.
- Mở rộng đối tượng cơ quan chủ quản phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Những cải cách này được kỳ vọng sẽ tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, thông thoáng hơn, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn nước ngoài. Đồng thời, chúng tăng cường tính chủ động và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong triển khai chương trình, dự án.
Định hướng 2026-2030: Ưu tiên dự án trọng điểm và đảm bảo an toàn nợ công
Tại hội nghị, Bộ Tài chính cũng giới thiệu các nội dung trọng tâm của Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg ngày 16/3/2026. Theo đó, việc thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA, vay ưu đãi trong giai đoạn tới sẽ được thực hiện theo hướng huy động và phân bổ nguồn lực với quy mô và cơ cấu hợp lý, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương.
Nguồn vốn được ưu tiên bố trí cho các dự án trọng điểm, có tác động lan tỏa, tạo đột phá, đặc biệt trong các lĩnh vực:
- Hạ tầng kinh tế-xã hội.
- Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
- Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
- Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Việc sử dụng vốn vay nước ngoài được thực hiện trên cơ sở đánh giá thận trọng về điều kiện vay, hiệu quả và khả năng trả nợ, bảo đảm an toàn nợ công. Vốn vay ưu đãi nước ngoài được xác định là nguồn bổ sung quan trọng, sau khi đã huy động tối đa các nguồn lực trong nước và các nguồn vốn có điều kiện thuận lợi hơn.
Định hướng cũng đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như:
- Hoàn thiện thể chế, chính sách.
- Tăng cường trao đổi, hợp tác với các đối tác phát triển.
- Nâng cao chất lượng chuẩn bị và triển khai dự án.
- Đổi mới phương thức huy động vốn và quản lý rủi ro.
- Thúc đẩy tiếp thu, chuyển giao công nghệ.
Qua đó, hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và lan tỏa hiệu quả phát triển.
