Từ tháng 7/2026, Philippines ngừng cấp phép nhập khẩu gạo 5% tấm, chỉ cho phép nhập khẩu gạo 25% tấm để chuẩn bị cho đợt thu hoạch mới vào tháng 9-10. Thông tin này khiến đà tăng giá gạo của Việt Nam chững lại.
Philippines – khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam
Philippines là khách mua gạo lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm qua do nguồn cung nội địa thiếu hụt và chất lượng kém. Trong 6 tháng đầu năm 2026, nước này nhập từ Việt Nam 2,34 triệu tấn gạo, giảm 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo các doanh nghiệp, hoạt động bán gạo sang ASEAN tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm, nhưng chậm dần từ tháng 6 do cơ quan chức năng ngừng cấp giấy phép nhập khẩu, lượng hàng xuất chủ yếu phục vụ các đơn hàng đã ký trước đó.
Giá gạo chững lại nhưng nhu cầu từ châu Phi vẫn tốt
Trong những ngày cuối tháng 6, giá gạo bắt đầu tăng do nhu cầu nhập khẩu từ châu Phi tăng mạnh. Cụ thể, giá gạo thơm 5% tấm đạt 550 USD/tấn, gạo ST25 là 640-650 USD/tấn. Tuy nhiên, thông báo từ Philippines khiến đà tăng chững lại. Ông Nguyễn Vĩnh Trọng, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng (Đồng Tháp), nhận định: “Thông báo từ thị trường Philippines khiến đà tăng chững lại. Tuy nhiên, hiện tại, nhu cầu từ các thị trường khác vẫn tốt nên tác động đến xu hướng giá là không quá lớn. Bên cạnh đó, sản lượng lúa gạo vụ hè thu tới không quá lớn.”
Chính sách “đóng-mở” linh hoạt của Philippines
Trong những năm gần đây, Philippines áp dụng chính sách điều tiết nhập khẩu bằng cách “đóng-mở” linh hoạt thông qua hoạt động cấp phép. Cuối năm 2025, nước này ngừng nhập khẩu 3 tháng khiến giá gạo Việt Nam và thế giới giảm mạnh. Sau đó, đầu năm 2026 tăng cường nhập khẩu và hiện lại hạn chế. Đầu năm nay, Bộ Nông nghiệp Philippines dự báo lượng gạo nhập khẩu khoảng 3,8 triệu tấn. Khi El Nino xuất hiện, các báo cáo ước tính nguy cơ làm giảm sản lượng lúa gạo nội địa khoảng 1,3 triệu tấn, trong đó 700.000 tấn thiệt hại vì nắng nóng cực đoan và 600.000 tấn do mưa bão.
Dự báo nhập khẩu và đa dạng hóa nguồn cung
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo Philippines có thể nhập khẩu đến 5,6 triệu tấn gạo trong năm 2026 và tăng lên 5,7 triệu tấn vào năm 2027 do tác động của El Nino và nhu cầu tiêu thụ cao. Ngoài Việt Nam, thời gian gần đây Philippines cũng đẩy mạnh nhập khẩu gạo từ Thái Lan, Myanmar, Campuchia…
