Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa gây tranh cãi khi tuyên bố ông “yêu lạm phát” trong bối cảnh lạm phát tiêu dùng tháng 5 tại Mỹ đã vượt mức 4%, mức cao nhất trong ba năm qua. Phát biểu này được đưa ra ngày 10/6 theo giờ địa phương, ngay sau khi số liệu cho thấy lạm phát gia tăng nhanh chóng, gây áp lực lên các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ do cuộc xung đột với Iran.
Ông Trump lạc quan “bất chấp”
Khi được hỏi liệu lạm phát cao có thể gây khó khăn cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không, ông Trump trả lời: “Không, tôi rất thích điều đó, các số liệu rất tốt. Tôi yêu lạm phát”. Ông dự đoán lạm phát sẽ nhanh chóng giảm sau khi cuộc xung đột với Iran kết thúc, và giá cả sẽ “giảm rất mạnh”.
Đây là lần thứ ba trong năm nay ông Trump tỏ ra không lo ngại trước tình hình lạm phát, bất chấp áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng tăng đối với người dân. Trước đó, vào tháng 5, ông từng gây sốc khi khẳng định những khó khăn kinh tế của người Mỹ không phải là yếu tố được ông cân nhắc trong xử lý khủng hoảng Iran. “Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ. Tôi không nghĩ về bất kỳ ai. Tôi chỉ nghĩ đến một điều: Chúng ta không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông nói.
Phản ứng từ chính quyền và chuyên gia
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định số liệu tháng 5 phù hợp với dự báo và chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Trump vẫn mang lại kết quả đáng kể. Tuy nhiên, theo New York Times, khoảng cách giữa chính quyền và cử tri Mỹ ngày càng lớn, khi đa số người dân không hài lòng với hướng đi hiện tại của nền kinh tế.
Bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế của KPMG, nhận định: “Đây không phải năm 2022, nhưng điều đó không có nghĩa mọi thứ đang ổn hơn, bởi năm 2022 có mặt bằng giá cả thấp hơn. Lạm phát tích lũy theo thời gian khiến giá cả ngoài tầm với của ngày càng nhiều người”. Bà cảnh báo tốc độ tăng giá đang gia tăng, gây bất lợi cho người tiêu dùng và khiến nhiều người lao động tức giận.
Áp lực kinh tế đè nặng lên ông Trump
Đảng Cộng hòa đang tìm cách duy trì quyền kiểm soát Quốc hội trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng lo ngại cử tri phản ứng tiêu cực trước chi phí sinh hoạt gia tăng. Ông Trump từng thắng cử năm 2024 nhờ cam kết giảm lạm phát, nhưng tỷ lệ ủng hộ ông đã giảm xuống mức thấp nhất trong sự nghiệp. Các nỗ lực khôi phục vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bế tắc, và các chuyên gia cảnh báo cú sốc giá dầu mới có thể kéo dài suốt năm 2026.
Ngày 10/6, ông Trump tiết lộ đã phê duyệt kế hoạch bí mật hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, và tin rằng giá dầu sẽ giảm mạnh khi chiến tranh kết thúc. Tuy nhiên, các nhà kinh tế không chắc chắn về kịch bản này. Bà Nancy Van Houten, chuyên gia tại Oxford Economics, nhận định lạm phát có thể duy trì ở mức nóng trong thời gian tới, và phải đến năm sau mới thực sự hạ nhiệt.
Giá xăng tăng cao càng đè nặng áp lực lên người dân Mỹ, khiến sức mua suy giảm và ảnh hưởng đến tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế. Các chuyên gia cho rằng ngay cả khi đạt thỏa thuận với Iran, chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ mất nhiều tháng để ổn định.
