BYD khởi kiện chính phủ Mỹ về các biện pháp thuế quan nhập khẩu
Bốn công ty con có trụ sở tại Mỹ của tập đoàn BYD từ Trung Quốc đã chính thức nộp đơn kiện chính phủ liên bang Hoa Kỳ tại Tòa án Thương mại Quốc tế (CIT). Động thái này nhằm phản đối một loạt sắc lệnh về thuế quan được thực thi theo Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA), vốn đang gây khó khăn cho hoạt động nhập khẩu xe của hãng. Thông tin về vụ kiện đã được CIT công bố vào ngày 2/2, thu hút sự chú ý rộng rãi từ giới kinh doanh và pháp lý.
Các bên liên quan và nội dung đơn kiện
Theo tài liệu tòa án do tạp chí Caijing của Trung Quốc thu thập, các nguyên đơn bao gồm bốn thực thể hoạt động cốt lõi của BYD tại khu vực Bắc Mỹ: BYD America LLC (phụ trách phân phối và dịch vụ), BYD Coach & Bus LLC (sản xuất xe điện thương mại), BYD Energy LLC (hoạt động sản xuất pin) và BYD Motors LLC (nhập khẩu và bán hàng). Các bị đơn được nêu tên là chính phủ liên bang Mỹ cùng các quan chức chủ chốt từ Bộ An ninh Nội địa (DHS), Cơ quan Hải quan và Biên phòng (CBP), Văn phòng Đại diện Thương mại (USTR) và Bộ Tài chính.
Vụ kiện tập trung thách thức chín sắc lệnh và các sửa đổi được ban hành kể từ tháng 2/2025. BYD yêu cầu tòa án phán quyết rằng các bị cáo thiếu thẩm quyền theo luật định để áp thuế trong khuôn khổ IEEPA, đồng thời tuyên bố tất cả lệnh áp thuế là vô hiệu vì vượt quá phạm vi quyền hạn. Công ty này cũng tìm kiếm lệnh cấm vĩnh viễn đối với việc thực hiện các biện pháp này, cùng với khoản bồi thường kinh tế bao gồm hoàn trả toàn bộ thuế IEEPA đã thu, cộng thêm tiền lãi và chi phí kiện tụng hợp lý.
Bối cảnh pháp lý rộng lớn và tác động tiềm năng
Vụ kiện của BYD là một phần của làn sóng kiện tụng lớn trong luật thương mại Mỹ, với hàng nghìn nhà nhập khẩu đã đệ đơn tương tự kể từ năm 2025 để thách thức thẩm quyền pháp lý của chính quyền trong việc áp thuế thông qua IEEPA. Một vụ kiện tiền lệ do nhà nhập khẩu rượu vang nhỏ V.O.S. Selections ở New York đệ trình vào tháng 4/2025 đã giành được phán quyết thuận lợi tại cả CIT và tòa phúc thẩm liên bang, khẳng định Tổng thống thiếu thẩm quyền áp thuế theo IEEPA.
Chính phủ Mỹ đã kháng cáo lên Tòa án Tối cao, nơi đã nghe các lập luận vào ngày 5/11/2025 và dự kiến đưa ra phán quyết cuối cùng vào nửa đầu năm 2026. Để tránh những phán quyết không nhất quán và tiết kiệm nguồn lực tư pháp, CIT đã ban hành lệnh tạm dừng đối với hàng nghìn vụ án tương tự trên toàn quốc, bao gồm cả vụ của BYD. Tất cả các vụ án đều bị tạm dừng thủ tục chờ phán quyết cuối cùng của Tòa án Tối cao trong vụ án V.O.S.
Tuy nhiên, theo phân tích từ Caijing, bất chấp việc tạm dừng thủ tục, vụ kiện của BYD vẫn phục vụ các mục đích chiến lược quan trọng. Nó bảo vệ quyền của công ty trong việc tìm kiếm biện pháp khắc phục đối với hàng nhập khẩu đã được thông quan hoặc sắp thông quan, đồng thời mở rộng phạm vi vượt ra ngoài các sắc lệnh hành pháp được đề cập trong vụ án V.O.S.
Hoạt động của BYD tại Mỹ và triển vọng tương lai
Hoạt động của BYD tại Mỹ chủ yếu tập trung vào xe thương mại và cơ sở hạ tầng năng lượng. Kể từ năm 2013, công ty vận hành một nhà máy sản xuất tại Lancaster, California – đây là một trong những nhà máy sản xuất xe buýt điện lớn nhất Bắc Mỹ với công suất hàng năm khoảng 1.500 xe và sử dụng hơn 750 công nhân địa phương. Hiện tại, hoạt động kinh doanh chính của BYD tại Mỹ liên quan đến xe buýt điện và hệ thống lưu trữ năng lượng cho các dự án vận tải công cộng và tiện ích, với doanh thu hàng năm tại Bắc Mỹ ước tính từ 500 triệu đến 1 tỷ USD.
Một phán quyết thuận lợi từ tòa án có thể tạo ra những cơ hội đột phá cho hoạt động kinh doanh xe con của BYD tại Mỹ và các nước láng giềng. Năm 2025, Mexico đã trở thành thị trường nước ngoài quan trọng nhất của BYD, với xuất khẩu vượt quá 120.000 xe. Nếu BYD thắng kiện, các sản phẩm từ nhà máy ở Brazil của hãng có thể tiếp cận thị trường Mỹ với mức thuế dưới 15%, và dự án nhà máy ở Mexico trước đó bị đình chỉ có thể được tạo điều kiện cho sự hồi sinh tiềm năng, mở ra triển vọng tăng trưởng mới trong khu vực.
