Ngành Dệt May Việt Nam Đối Mặt Với Nhiều Thách Thức Lớn
Ngành dệt may Việt Nam hiện đang phải đương đầu với hàng loạt khó khăn phức tạp, từ việc chi phí đầu vào tăng cao cho đến sự suy giảm nhu cầu trên toàn cầu và áp lực cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Những yếu tố này buộc các doanh nghiệp trong ngành phải không ngừng nâng cao năng lực sản xuất và tìm kiếm các giải pháp chiến lược để tồn tại và phát triển.
Áp Lực Từ Chi Phí Và Bất Ổn Địa Chính Trị
Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), ngành dệt may đang chịu tác động mạnh mẽ từ tình trạng bất ổn địa chính trị, đặc biệt là các cuộc chiến sự tại khu vực Trung Đông. Những diễn biến này đã làm gia tăng đáng kể các loại chi phí đầu vào, bao gồm nguyên liệu, sản xuất, vận tải và nhiều chi phí liên quan khác, tạo ra gánh nặng lớn cho hoạt động của doanh nghiệp.
Không chỉ dừng lại ở vấn đề chi phí, bất ổn toàn cầu còn ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý tiêu dùng. Khi triển vọng kinh tế và hòa bình thế giới chưa rõ ràng, người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu, dẫn đến nhu cầu về hàng dệt may suy yếu. Đồng thời, các nhãn hàng và nhà mua hàng quốc tế cũng trở nên thận trọng hơn, thay đổi cách thức đặt hàng, khiến thị trường trở nên khó đoán định hơn bao giờ hết.
Cạnh Tranh Gay Gắt Và Yêu Cầu Mới Từ Thị Trường
Ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam, nhấn mạnh rằng ngành dệt may còn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường toàn cầu. Các quốc gia đang phát triển nhanh trong khu vực như Bangladesh, Sri Lanka, Ấn Độ hay Indonesia đang trở thành những đối thủ đáng gờm. Ngoài ra, ngành vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau những tác động kéo dài từ đại dịch Covid-19.
"Sau dịch Covid-19, nhu cầu dệt may toàn cầu tăng rất chậm. Từ năm 2021 đến nay, mức tăng trung bình chỉ khoảng 2-2,5%/năm", ông Hiếu cho biết. Trong khi đó, năng lực sản xuất của các nước liên tục gia tăng, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao năng lực cạnh tranh để không bị tụt hậu.
Xu hướng toàn cầu hiện nay đang siết chặt các tiêu chuẩn về sản xuất xanh, phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, các chính sách thương mại mới như thuế đối ứng của Mỹ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hàng dệt may, nhất là về xuất xứ sản phẩm. Ở trong nước, ngành dệt may cũng chịu áp lực cạnh tranh lao động khi nhiều lĩnh vực khác phát triển mạnh nhờ chính sách thu hút đầu tư.
Điểm Tựa Và Chiến Lược Ứng Phó
Dù trước mắt có nhiều khó khăn, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang TP.HCM, cho rằng ngành dệt may Việt Nam vẫn có những điểm tựa quan trọng. Nền kinh tế - xã hội hiện duy trì sự ổn định, lực lượng lao động dồi dào với tay nghề tốt và khả năng sáng tạo. Sự gắn kết và đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp trong ngành là yếu tố then chốt giúp nâng cao khả năng chống chịu.
Ông Vũ Đức Giang cho biết ngành dệt may đã chủ động định hình chiến lược từ nhiều năm qua bằng việc tập trung vào đa dạng hóa thị trường, khách hàng và sản phẩm. Điều này nhằm giảm sự phụ thuộc và tăng khả năng thích ứng trước các biến động. Cùng với đó là nâng cao năng lực dự báo, xây dựng các kịch bản ứng phó với rủi ro, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, tự động hóa, robot hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Ngành đang từng bước chuyển dịch sang mô hình sản xuất xanh và bền vững để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường cũng như các hiệp định thương mại như CPTPP và các FTA. Nhờ những nỗ lực này, dù đối mặt với nhiều áp lực, trong 3 tháng đầu năm, ngành dệt may Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định nhất định và tiếp tục giữ vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cơ Hội Tăng Trưởng Và Hỗ Trợ Từ Các Sự Kiện
Năm nay, ngành dệt may đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 49-50 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng 6% so với năm 2025. Đây là một con số không mấy dễ dàng trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, ông Phạm Xuân Hồng dự báo ngành dệt may có khả năng phục hồi và tăng trưởng trở lại với mức tăng khoảng 15% so với năm 2025. "Đây là mục tiêu mà toàn ngành đang kỳ vọng", ông nhấn mạnh.
Để hướng tới mục tiêu tăng trưởng, các doanh nghiệp dệt may buộc phải liên tục điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Bên cạnh việc tối ưu hóa chi phí, họ còn phải đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường nhằm giảm sự phụ thuộc vào một số khu vực lớn, qua đó tăng khả năng chống chịu trước các biến động toàn cầu.
Các hiệp hội và tổ chức xúc tiến thương mại đóng vai trò kết nối quan trọng trong việc hỗ trợ ngành. Họ tập trung nguồn lực để tổ chức các hội thảo, hội chợ chuyên ngành, tạo không gian để doanh nghiệp, khách hàng và nhà cung cấp gặp gỡ, chia sẻ thông tin thị trường, đơn hàng cũng như kinh nghiệm sản xuất.
Một trong những sự kiện trọng điểm của ngành là SaigonTex - SaigonFabric 2026, diễn ra từ ngày 8 đến 11/4 tại Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn (SECC). Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh khu vực TP.HCM, đánh giá triển lãm này đã đóng góp tích cực cho thị trường, giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận nhanh hơn với thị trường quốc tế và rút ngắn khoảng cách công nghệ.
Triển lãm quy tụ nhiều thương hiệu lớn, các nhà cung cấp máy móc thiết bị, nhà sản xuất nguyên phụ liệu, cùng chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, mang đến những cập nhật mới nhất về công nghệ và xu hướng ngành. Thông qua sự kiện, doanh nghiệp có thể nắm bắt xu hướng tiêu dùng toàn cầu để điều chỉnh sản phẩm phù hợp với thị trường, đồng thời tiếp cận nguồn nguyên phụ liệu mới, đa dạng hóa nguồn cung phục vụ sản xuất.
