Đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ, hai siêu tàu chở dầu buộc quay đầu tại eo biển Hormuz
Mới đây, hai siêu tàu chở dầu rỗng đã buộc phải quay đầu tại eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran bất ngờ đổ vỡ. Sự việc này xảy ra vào ngày 12/4/2026, làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về tình hình an ninh hàng hải và sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Diễn biến căng thẳng tại eo biển chiến lược
Theo dữ liệu theo dõi tàu từ Bloomberg, một nhóm ba tàu chở dầu cỡ rất lớn (VLCC), không có liên hệ trực tiếp với Iran, đã bắt đầu tiếp cận eo biển Hormuz từ Vịnh Oman vào cuối ngày 11/4 (giờ địa phương). Đến sáng sớm ngày 12/4, các tàu này tiến gần đảo Larak của Iran, một điểm được xem như "trạm kiểm soát" quan trọng. Tuy nhiên, tại đây, tàu Agios Fanourios I (hướng tới Iraq) và tàu Shalamar mang cờ Pakistan (dự kiến đến đảo Das thuộc UAE) đã đột ngột quay đầu.
Quyết định này diễn ra đúng thời điểm các nhà đàm phán tại Islamabad thông báo rằng họ không đạt được thỏa thuận với phía Mỹ. Trong khi đó, tàu VLCC thứ ba mang tên Mombasa B, đi phía trước, đã di chuyển qua khu vực giữa đảo Larak và đảo Qeshm - tuyến đường được Iran cho phép để vào Vịnh Ba Tư. Hiện tại, tàu này vẫn chưa phát tín hiệu rõ ràng về điểm đến cuối cùng.
Nguyên nhân và hệ lụy từ sự cố
Cho đến nay, nguyên nhân cụ thể khiến hai siêu tàu quay đầu, trong khi tàu thứ ba vẫn đi qua thành công, vẫn chưa được tiết lộ. Điều này đặc biệt đáng chú ý vì trước đó, cả Iraq và Pakistan đều đã nhận được sự chấp thuận từ Iran để đi qua eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz được coi là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua đây hàng ngày.
Việc tuyến đường biển này bị đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung chưa từng có trong lịch sử. Do đó, việc mở lại eo biển luôn là nội dung then chốt trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Trong những tuần gần đây, nhiều tàu đã cố gắng đi qua eo biển nhưng phải hủy bỏ hành trình do tình hình an ninh luôn biến động và mức độ rủi ro cao kéo dài.
Bối cảnh rộng hơn và phản ứng quốc tế
Phần lớn các tàu này tìm cách rời khỏi Vịnh Ba Tư, trong khi các tàu rỗng cũng cần đi vào khu vực để nhận hàng mới. Vào cuối tháng trước, hai tàu container Trung Quốc từng phải quay đầu khi đang tìm cách rời Vịnh Ba Tư, nhưng sau đó đã thoát ra thành công. Trong khi đó, một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng cũng buộc phải quay đầu vào tuần trước.
Tuy nhiên, thị trường cũng đón nhận một số tín hiệu tích cực. Vào ngày 11/4, hai siêu tàu chở dầu của Trung Quốc và một tàu của Hy Lạp chở đầy dầu thô đã thành công rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz. Tàu Agios Fanourios I do Công ty Eastern Mediterranean Maritime (EASTMED) quản lý, trong khi Tổng công ty Vận tải biển Quốc gia Pakistan sở hữu tàu Shalamar. Chiếc tàu Mombasa B gần đây đã đổi tên từ Front Forth và hiện thuộc sở hữu của Haut Brion 8 SA, công ty có cùng địa chỉ với đơn vị quản lý Sinokor Maritime (Hàn Quốc).
Trước căng thẳng tại Vùng Vịnh, nhóm bảy quốc gia đã tuyên bố sẵn sàng tham gia vào những nỗ lực chung nhằm đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm mở lại eo biển này đang vấp phải nhiều hoài nghi, khi các đồng minh tỏ ra dè dặt và nguy cơ tấn công từ Iran vẫn hiện hữu.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng cho biết Mỹ đang "để yên" cho các tàu chở dầu của Iran đi qua eo biển Hormuz nhằm duy trì nguồn cung năng lượng cho thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, sự kiện mới nhất này cho thấy tình hình vẫn còn nhiều bất ổn và khó lường, đe dọa đến sự ổn định của thị trường dầu mỏ thế giới.
