Đóng Cửa Eo Biển Hormuz Tạo Ra Sự Chênh Lệch Lợi Nhuận Khổng Lồ Giữa Các Quốc Gia
Theo phân tích mới nhất từ hãng tin Reuters, việc đóng cửa Eo biển Hormuz đã dẫn đến sự gia tăng đột biến của giá dầu trên toàn cầu. Sự kiện này mang lại những khoản lợi nhuận khổng lồ cho một số quốc gia, trong khi nhiều nước khác phải gánh chịu thiệt hại lên tới hàng tỷ USD.
Iran, Oman Và Saudi Arabia Hưởng Lợi Nhờ Các Lộ Trình Thay Thế
Mặc dù Iran nắm quyền kiểm soát eo biển chiến lược này, nhưng Oman, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) vẫn có thể vượt qua sự phong tỏa thông qua các đường ống dẫn dầu và cảng biển thay thế. Ngược lại, nguồn dầu từ Iraq, Kuwait và Qatar bị tắc nghẽn nghiêm trọng do các quốc gia này không có con đường khác để tiếp cận thị trường quốc tế.
Phân tích của Reuters dựa trên dữ liệu xuất khẩu dầu ước tính từ Kpler và JODI trong tháng 3/2026 cho thấy:
- Doanh thu xuất khẩu dầu của Iraq và Kuwait đều sụt giảm khoảng 75% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Doanh thu của Iran tăng 37% và Oman tăng 26%.
- Doanh thu dầu mỏ của Saudi Arabia tăng 4,3%, trong khi UAE giảm nhẹ 2,6%.
Cuộc Chiến Tại Trung Đông Ép Các Nước Nhập Khẩu Năng Lượng Tìm Kiếm Giải Pháp
Nhìn rộng hơn về khía cạnh logistic, cuộc chiến tại Trung Đông đã buộc các nước nhập khẩu năng lượng phải vận động theo nhiều hướng khác nhau để tìm lối thoát khỏi áp lực đè nặng lên kết cấu kinh tế - xã hội.
Trung Quốc: Ngày 6/4, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi đẩy nhanh quy hoạch và xây dựng hệ thống năng lượng mới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ông nhấn mạnh con đường phát triển điện gió và điện mặt trời, đồng thời khẳng định nhiệt điện than vẫn là nền tảng của hệ thống năng lượng. Ông cũng đề cập đến việc phát triển thủy điện, bảo vệ sinh thái và mở rộng điện hạt nhân một cách an toàn.
Châu Âu: Năm quốc gia Tây Ban Nha, Đức, Áo, Italy và Bồ Đào Nha đã chính thức gửi đề xuất lên Ủy ban châu Âu (EC), kêu gọi áp dụng cơ chế đánh thuế lợi nhuận bất thường đối với các tập đoàn năng lượng đang hưởng lợi lớn từ cuộc khủng hoảng giá nhiên liệu. Ý tưởng này từng được đề cập trong cuộc khủng hoảng năm 2022.
Nhật Bản: Bộ trưởng Công nghiệp Ryosei Akazawa cho biết chính phủ sẽ có các biện pháp linh hoạt để kiềm chế nhu cầu xăng và dầu mỏ.
Thái Lan: Bộ Tài chính và Bộ Năng lượng Thái Lan đang xem xét lại cấu trúc giá dầu bán buôn nhằm hạn chế mức tăng giá nhiên liệu.
Pháp: Chính phủ Pháp triển khai chương trình "khoản vay nhanh nhiên liệu" từ ngày 13/4, hướng đến các doanh nghiệp siêu nhỏ và chịu ảnh hưởng nặng nề.
Australia: Thủ tướng Australia sẽ đến Singapore từ ngày 9 - 11/4 để thảo luận các biện pháp bảo đảm nguồn cung dầu mỏ. Trước đó, chính phủ đã giảm một nửa thuế đối với xăng trong ba tháng.
Đa Dạng Hóa Nguồn Cung Là Giải Pháp Lâu Dài
Bên cạnh những giải pháp chữa cháy tức thời, nhiều quốc gia đang xây dựng kế hoạch dài hạn để nâng cao khả năng chống chịu. Xét từ khía cạnh logistic, việc đa dạng hóa nguồn cung và sẵn sàng cho mọi biến cố - như Việt Nam đã và đang thực hiện - chính là kế sách lâu dài nhằm tránh sự phụ thuộc và mở rộng cánh cửa thoát hiểm.
Không ai có thể dự đoán chính xác Eo biển Hormuz sẽ lặng sóng trong bao lâu, và hậu quả tiếp theo sẽ là gì. Do đó, việc chuẩn bị cho các kịch bản bất ngờ là điều cần thiết để bảo vệ nền kinh tế và an ninh năng lượng toàn cầu.
