Nhãn Việt từ trái cây bình dân vươn tầm đặc sản xa xỉ trên thị trường quốc tế
Tại các chợ truyền thống trong nước, nhãn thường được bán với mức giá rất phải chăng, chỉ từ 20.000 đến 30.000 đồng mỗi kilogram. Vào mùa thu hoạch rộ, giá thậm chí có thể giảm sâu xuống còn 10.000 – 15.000 đồng/kg, cho phép người tiêu dùng dễ dàng sở hữu những quả nhãn cùi dày, vị ngọt đậm và mẫu mã đẹp mắt. Thế nhưng, khi vượt đại dương để có mặt tại các siêu thị cao cấp ở châu Âu, loại trái cây quen thuộc này lại mang một giá trị hoàn toàn khác biệt.
Chênh lệch giá sốc: Từ vài chục nghìn lên hàng trăm nghìn đồng mỗi kg
Cụ thể, tại các quốc gia như Đức và Hà Lan, giá bán lẻ nhãn Việt Nam dao động trong khoảng từ 430.000 đến 490.000 đồng/kg, cao hơn gấp 15 đến 20 lần so với mức giá trong nước. Không chỉ dừng lại ở châu Âu, hiện tượng này còn xuất hiện tại nhiều thị trường khác trên thế giới. Tại Singapore, nhãn được bán với giá khoảng 220.000 đồng/kg, trong khi ở Nhật Bản, con số này là khoảng 320.000 đồng/kg và tình trạng khan hàng thường xuyên xảy ra. Đáng chú ý, một số nơi như Belarus còn ghi nhận mức giá lên tới 600.000 đồng/kg, biến nhãn từ một loại quả bình dân trở thành mặt hàng "xa xỉ" đối với nhiều người tiêu dùng quốc tế.
Lý do đằng sau mức giá 'trên trời': Quy trình kiểm soát chất lượng khắt khe
Sự chênh lệch lớn về giá trị không đơn thuần chỉ đến từ chi phí vận chuyển đường dài. Nó phản ánh cả một quy trình kiểm soát chất lượng vô cùng nghiêm ngặt phía sau mỗi quả nhãn xuất khẩu. Để được cấp "tấm vé" ra nước ngoài, nhãn phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe, bắt đầu từ khâu trồng trọt, thu hoạch cho đến bảo quản. Chỉ những quả đạt yêu cầu cao về kích thước, mẫu mã, không bị sâu bệnh mới được lựa chọn để xuất khẩu.
Đặc biệt, đối với các thị trường khó tính như Nhật Bản hay Australia, quy trình kiểm định càng trở nên gắt gao hơn. Nhãn xuất khẩu bắt buộc phải có mã số vùng trồng rõ ràng, cho phép truy xuất nguồn gốc minh bạch. Bên cạnh đó, sản phẩm còn phải trải qua các bước kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt và áp dụng các biện pháp xử lý như chiếu xạ với liều lượng được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn sinh học tuyệt đối.
Theo thông tin từ Cục Bảo vệ thực vật, Việt Nam đã phải mất tới 6 năm để đàm phán và hoàn thiện quy trình kỹ thuật, từ đó mới có thể đưa nhãn tươi vào thị trường Nhật Bản. Tuy nhiên, một thực tế đáng chú ý là cho đến nay, chỉ có khoảng 2.000 hecta nhãn trên cả nước đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường này, minh chứng rằng "tấm vé xuất ngoại" thực sự không hề dễ dàng.
Chi phí logistics và cơ hội nâng tầm giá trị cho nông sản Việt
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, chi phí logistics cũng đóng góp một phần không nhỏ vào việc đẩy giá thành sản phẩm lên cao. Nhãn là loại trái cây tươi có thời gian bảo quản ngắn, đòi hỏi phải có quy trình vận chuyển lạnh chuyên nghiệp, đóng gói theo tiêu chuẩn cao và thời gian giao hàng nhanh chóng để đảm bảo chất lượng tối ưu khi đến tay người tiêu dùng cuối cùng.
Tuy nhiên, chính những yêu cầu khắt khe này lại mở ra cơ hội lớn để nâng tầm giá trị cho quả nhãn Việt Nam. Tại nhiều địa phương trồng nhãn trọng điểm như Hưng Yên, các hợp tác xã đã và đang chuyển đổi sang mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, thậm chí là canh tác hữu cơ. Nhờ đó, giá bán nhãn xuất khẩu đã tăng lên đáng kể, ước tính cao hơn khoảng 50% so với phương thức canh tác truyền thống trước đây.
Đà tăng trưởng mạnh mẽ của các sản phẩm chế biến từ nhãn
Không chỉ dừng lại ở quả tươi, các sản phẩm chế biến từ nhãn cũng đang ghi nhận đà tăng trưởng rất ấn tượng. Số liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy, trong quý III năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nhãn và các sản phẩm từ nhãn đạt 40,6 triệu USD. Đáng chú ý, riêng mặt hàng long nhãn đã tăng trưởng vượt bậc với mức tăng hơn 1.200%, đạt gần 23 triệu USD.
Bước sang đầu năm 2026, xu hướng tích cực này vẫn tiếp tục được duy trì khi nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm nhãn chế biến tại nhiều thị trường, đặc biệt là ở châu Á và một số quốc gia phát triển, vẫn duy trì ở mức cao. Điều này cho thấy dư địa để mở rộng và phát triển thị trường cho nhãn Việt Nam vẫn còn rất lớn.
Hướng đi bền vững cho tương lai
Từ một loại trái cây bình dân, quả nhãn Việt Nam đang dần khẳng định vị thế vững chắc của mình trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững và ổn định, ngành nông nghiệp trong nước vẫn cần tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào việc tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất, mở rộng diện tích vùng trồng đạt chuẩn và nâng cao năng lực chế biến sâu. Chỉ bằng cách đó, loại quả quen thuộc này mới thực sự có thể "lột xác" hoàn toàn, trở thành một sản phẩm nông sản có giá trị cao, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho bà con nông dân và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước.
