Tuyến Đường Tránh Hormuz Bị Tấn Công, Thị Trường Dầu Mỏ Chao Đảo
Iran vừa thực hiện cuộc tấn công nhắm vào trung tâm năng lượng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nằm ngoài Eo biển Hormuz, gây áp lực lớn lên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Hình ảnh vệ tinh từ Soar Atlas cho thấy các đám cháy bùng phát tại hai trạm bơm dọc tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah, một tuyến vận chuyển quan trọng đưa dầu thô từ Abu Dhabi tới cảng Fujairah, đồng thời tránh đi qua Eo biển Hormuz.
Ảnh Hưởng Đến Hạ Tầng Năng Lượng
Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, các đám cháy đã ảnh hưởng trực tiếp đến cơ sở hạ tầng dọc tuyến ống, vốn được thiết kế như một lộ trình xuất khẩu thay thế cho tuyến đường thủy chiến lược này. Đường ống Habshan-Fujairah được xây dựng nhằm vận chuyển dầu thô từ Abu Dhabi thẳng tới Fujairah, nằm bên bờ Vịnh Oman, cho phép các chuyến hàng tránh phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Tuyến này từ lâu đã đóng vai trò như một phương án thay thế quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn hoặc đối mặt với rủi ro an ninh. Sự kiện này xảy ra khi Quốc hội Iran chính thức thông qua đạo luật thu phí quá cảnh đối với tàu thương mại qua eo biển Hormuz, khẳng định quyền chủ quyền của Tehran và tạo nguồn thu mới cho ngân sách quốc gia.
Diễn Biến Phức Tạp Trên Biển
Trong khi đó, số lượng tàu băng qua eo biển Hormuz đang gia tăng. Pakistan thông báo Iran cho phép 20 tàu treo cờ nước này đi qua tuyến hàng hải trọng yếu. Ngoại trưởng Ishaq Dar cho biết mỗi ngày sẽ có hai tàu quá cảnh, đồng thời nhận định đây là một cử chỉ thiện chí và mang tính xây dựng của Iran.
Riêng trong ngày thứ Hai, theo dịch vụ theo dõi tàu biển Marine Traffic, hai tàu container lớn của Trung Quốc đã băng qua eo biển và đang hướng tới cảng Klang tại Malaysia. Trong số các tàu băng qua eo biển còn có hai tàu lớn của Ấn Độ chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), mặt hàng đang khan hiếm tại Ấn Độ. Việc này diễn ra sau thỏa thuận giữa Iran và Ấn Độ hai tuần trước, cho phép hai tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển.
Xung Đột Quân Sự Leo Thang
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa thông báo hoàn tất đợt không kích quy mô lớn nhắm thẳng vào thủ đô Tehran, đánh trúng các trung tâm chỉ huy và mạng lưới sản xuất vũ khí của Iran. Theo thông cáo chính thức từ IDF, quân đội Israel đã thực hiện một "làn sóng tấn công diện rộng" đánh phá các cơ sở hạ tầng mà họ cáo buộc là thuộc về chế độ khủng bố Iran ngay tại trung tâm thủ đô Tehran.
Thống kê trong 24 giờ qua, Israel đã dội bom xuống tổng cộng 170 mục tiêu trên khắp lãnh thổ Iran. Các vị trí bị nhắm tới chủ yếu là các cơ sở nghiên cứu và dây chuyền sản xuất vũ khí công nghệ cao. Báo cáo chi tiết của IDF chỉ ra rằng đợt không kích đã xóa sổ nhiều cơ sở chiến lược, bao gồm xưởng sản xuất động cơ UAV, sở chỉ huy quân sự, và cơ sở nghiên cứu vũ khí.
Tác Động Đến Thị Trường Dầu Mỏ
Sáng 30/03, giá dầu thô Brent tăng 2% lên mức 116 USD/thùng. Kể từ đầu tháng 3, giá dầu đã tăng 59%, ghi nhận mức tăng trưởng theo tháng cao nhất trong lịch sử, vượt qua kỷ lục thiết lập năm 1990 khi Iraq xâm lược Kuwait. Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận đang cân nhắc phương án chiếm giữ đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu cốt lõi của Iran.
Tổng thống Mỹ khẳng định việc kiểm soát nguồn dầu tại Iran là mục tiêu ưu tiên hàng đầu của ông hiện nay, tuy nhiên đến nay quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra. Căng thẳng địa chính trị ngày càng leo thang khi Mỹ bổ sung 3.500 binh sĩ đến khu vực Trung Đông. Lực lượng Houthi tại Yemen chính thức tham chiến và bắn tên lửa đạn đạo vào Israel, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh năng lượng toàn cầu.
Phản Ứng và Dự Báo
Trước tình hình này, Thủ tướng Anh Keir Starmer triệu tập khẩn cấp lãnh đạo các tập đoàn năng lượng và các tổ chức tài chính để thảo luận biện pháp ứng phó kịch bản phong tỏa eo biển Hormuz. Chuyên gia Ipek Ozkardeskaya từ Swissquote nhận định nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể chạm ngưỡng 150-200 USD/thùng, gây ra tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu.
Đồng thời, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa đưa ra thông báo chính thức coi tất cả các cơ sở giáo dục đại học có liên kết với Mỹ và Israel tại khu vực Tây Á là mục tiêu tấn công quân sự hợp pháp. Động thái này nhằm đáp trả các cuộc không kích trước đó nhắm vào các trường đại học tại Iran.
Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tuần đang được triển khai, Mỹ và Israel đã gia tăng cường độ tấn công vào các địa điểm dân sự tại Iran. Phía Iran báo cáo hơn 2.000 người thiệt mạng sau các đợt tấn công vào khoảng 90.000 địa điểm dân sự.
Đáp trả các động thái trên, Iran thực hiện nhiều cuộc tấn công trả đũa nhắm vào cơ sở quân sự, công nghiệp, dân sự và năng lượng của Israel, khiến ít nhất 19 người thiệt mạng. Các căn cứ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh cũng chịu tổn thất với ít nhất 25 người tử vong, trong đó có 13 binh sĩ Mỹ.
