Việt Nam chính thức áp thuế 27,8% với thép cán nóng khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc
Bộ Công Thương vừa ban hành quyết định quan trọng, áp dụng thuế chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc. Quyết định này được đưa ra sau quá trình điều tra kéo dài, phát hiện các doanh nghiệp Trung Quốc có dấu hiệu điều chỉnh kỹ thuật sản phẩm để né tránh phạm vi áp thuế chống bán phá giá trước đó.
Chi tiết quyết định và phạm vi áp dụng
Theo quyết định mới, thép cán nóng khổ rộng từ trên 1.880 mm đến 2.300 mm của Trung Quốc sẽ chịu mức thuế 27,8%, có hiệu lực từ ngày 17/4. Tuy nhiên, một số sản phẩm được miễn trừ, bao gồm thép có hàm lượng carbon trên 0,3% và thép dạng tấm có độ dày từ 10 mm trở lên, hoặc các sản phẩm không thuộc phạm vi điều chỉnh của Quyết định 1959 ban hành ngày 4/7/2025.
Kết luận sơ bộ từ cơ quan điều tra chỉ rõ, tồn tại hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại thông qua những thay đổi không đáng kể đối với sản phẩm, nhằm mục đích né thuế chống bán phá giá đang được áp dụng. Trước đó, tại Quyết định 1959, Bộ Công Thương đã áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với thép cán nóng từ Trung Quốc, với mức thuế dao động từ 23,1% đến 27,8% cho các sản phẩm có độ dày từ 1,2 đến 25,4 mm và chiều rộng không quá 1.880 mm.
Nguyên nhân và diễn biến dẫn đến quyết định
Trong quá trình thực thi các biện pháp phòng vệ thương mại, xuất hiện dấu hiệu rõ ràng cho thấy doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục điều chỉnh một số yếu tố kỹ thuật của sản phẩm để né tránh phạm vi áp thuế. Điều này đã dẫn đến tình trạng lượng thép HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc trong năm 2025 tăng đột biến, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường thép nội địa.
Trước thực tế này, hai tập đoàn sản xuất thép lớn của Việt Nam là Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh đã chủ động gửi kiến nghị lên Bộ Công Thương. Họ đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng thuế nhằm ngăn chặn hiệu quả hành vi lẩn tránh, đặc biệt tập trung vào các sản phẩm có chiều rộng trên 1.880 mm. Hồ sơ kiến nghị đã được xác nhận hợp lệ vào tháng 9/2025, và cơ quan quản lý chính thức khởi xướng điều tra từ ngày 27/10/2025, dẫn đến quyết định áp thuế mới nhất.
Tác động đến thị trường và doanh nghiệp trong nước
Theo đánh giá từ Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), quyết định mới của Bộ Công Thương sẽ tạo hiệu ứng hỗ trợ rõ rệt đối với các nhà sản xuất thép trong nước. Việc áp thuế không chỉ làm suy giảm lợi thế giá của thép nhập khẩu từ Trung Quốc, mà còn hạn chế đáng kể các hoạt động lẩn tránh thông qua trung gian hoặc thay đổi xuất xứ không minh bạch.
Nhờ đó, doanh nghiệp nội địa có điều kiện thuận lợi hơn để cải thiện mặt bằng giá bán và biên lợi nhuận. Dữ liệu thực tế từ BVSC cho thấy, giá thép HRC giao tháng 5/2026 của Hòa Phát hiện ở mức 14.390 đồng/kg tại miền Bắc và miền Trung, 14.420 đồng/kg tại miền Nam (chưa bao gồm VAT). Mức giá này đã tăng khoảng 8% so với cuối năm 2025, phản ánh xu hướng tích cực từ chính sách bảo vệ thị trường.
Xu hướng thị trường cũng đang dịch chuyển rõ rệt khi các doanh nghiệp hạ nguồn ngày càng ưu tiên sử dụng nguồn cung trong nước. Điều này góp phần gia tăng sản lượng tiêu thụ cho các nhà sản xuất nội địa, trong bối cảnh chính sách bảo vệ thị trường được siết chặt hơn nhằm đảm bảo sự công bằng và phát triển bền vững của ngành thép Việt Nam.
