Xuất khẩu cá ngừ đóng hộp Việt Nam năm 2025 giảm 8%, thị trường phân hóa rõ rệt
Theo số liệu thống kê mới nhất từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đóng hộp của nước ta trong năm 2025 đạt hơn 275 triệu USD. Con số này phản ánh mức giảm 8% so với năm 2024, đánh dấu một bước lùi đáng kể trong ngành hàng này. Mặc dù sản phẩm cá ngừ đóng hộp Việt Nam đã có mặt tại khoảng 80 thị trường trên toàn cầu, bức tranh xuất khẩu năm 2025 lại cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các khu vực.
Thị trường Mỹ ổn định, EU suy giảm mạnh
Trong cơ cấu thị trường xuất khẩu năm 2025, Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định vị thế là điểm tựa lớn nhất của ngành cá ngừ đóng hộp Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 190 triệu USD, cao hơn một chút so với năm 2024. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, Liên minh châu Âu (EU) lại ghi nhận mức suy giảm mạnh mẽ với 22%, chỉ còn khoảng 57 triệu USD.
Nhiều quốc gia thành viên EU đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể trong nhập khẩu cá ngừ đóng hộp từ Việt Nam. Cụ thể, Đức giảm 27%, Phần Lan giảm 3%, và Rumania giảm tới 36%. Sự suy giảm này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt và nhu cầu tiêu dùng chưa thực sự phục hồi đồng đều sau các biến động kinh tế. Bối cảnh chi phí sinh hoạt cao, xu hướng "săn hàng giá rẻ" của người tiêu dùng, cùng với sự cạnh tranh khốc liệt từ các nước truyền thống trong ngành đóng hộp có thể là những yếu tố chính khiến tốc độ phục hồi tại EU chậm hơn so với kỳ vọng.
Trung Đông – Bắc Phi tăng trưởng đột biến
Đáng chú ý, xuất khẩu cá ngừ đóng hộp của Việt Nam sang một số thị trường Trung Đông – Bắc Phi đã tăng trưởng với tốc độ đột biến. Lybia tăng 70%, Ai Cập tăng 127%, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng tới 302%. Bên cạnh đó, một số thị trường khác trong khu vực cũng ghi nhận mức tăng mạnh dù quy mô còn nhỏ.
Đây là tín hiệu tích cực cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực mở rộng kênh phân phối, đa dạng hóa khách hàng và giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc tìm kiếm và phát triển các thị trường mới trở thành chiến lược sống còn để duy trì và mở rộng hoạt động xuất khẩu.
Biến động giá nguyên liệu và thách thức cạnh tranh
Trên bình diện thế giới, cá ngừ đóng hộp vẫn được đánh giá là nhóm hàng tiêu dùng có nền cầu tương đối bền vững nhờ tính tiện lợi và phù hợp với các kênh bán lẻ hiện đại. Tuy nhiên, năm 2025 chứng kiến những biến động đáng kể về giá nguyên liệu cá ngừ vằn – yếu tố tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất và biên lợi nhuận của các nhà đóng hộp.
Với đặc thù sản phẩm đồ hộp chịu sự cạnh tranh gay gắt, việc giá nguyên liệu dao động có thể khiến doanh nghiệp phải liên tục cân đối giữa việc giữ thị phần và duy trì biên lợi nhuận. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các đơn hàng nhãn riêng (private label) hoặc hợp đồng dài hạn, nơi mà sự ổn định về chi phí là yếu tố then chốt để đảm bảo tính cạnh tranh.
Triển vọng năm 2026: Cơ hội và thách thức đan xen
Bước sang năm 2026, triển vọng xuất khẩu cá ngừ đóng hộp của Việt Nam được đánh giá vẫn có cơ hội phục hồi, nhưng sẽ phụ thuộc mạnh vào các biến số về chính sách và chi phí tuân thủ. Hiện tại, "nút thắt" về nguyên liệu trong nước đã được tháo gỡ phần nào, qua đó giảm áp lực thiếu hụt nguyên liệu cho khối chế biến, đặc biệt là nhóm sản phẩm có nhu cầu đầu vào ổn định như cá ngừ đóng hộp.
Tuy nhiên, cá ngừ Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro về chính sách tại các thị trường xuất khẩu chủ lực. Dự kiến, xuất khẩu sang Mỹ sẽ gặp nhiều thách thức và có thể chậm lại trong năm 2026. Nguyên nhân chính là do từ ngày 01/01/2026, Cơ quan Nghề cá thuộc Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) sẽ yêu cầu phải có Giấy Chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thuỷ sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Hoa Kỳ (COA).
Giấy chứng nhận này nhằm chứng minh rằng thành phần loài, phương pháp và địa điểm khai thác của các sản phẩm không phải chịu các hạn chế nhập khẩu theo Điều khoản Nhập khẩu của Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA). Điều này có thể làm tăng rủi ro chậm thông quan hoặc đứt gãy đơn hàng nếu hồ sơ và quy trình chứng minh chưa được đồng bộ hóa một cách hiệu quả.
Bên cạnh đó, mức thuế đối ứng cao mà Mỹ áp dụng cho Việt Nam đang khiến cho các sản phẩm cá ngừ của nước ta khó có thể cạnh tranh công bằng với các đối thủ truyền thống như Thái Lan, Ecuador, hay Indonesia. Sự chênh lệch về thuế quan này tạo ra một rào cản không nhỏ trong việc duy trì và mở rộng thị phần tại thị trường Mỹ.
Dư địa tăng trưởng từ thị trường mới nổi
Tuy nhiên, không phải tất cả đều là thách thức. Thị trường cá ngừ đóng hộp toàn cầu đang được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong trung hạn, điều này tạo ra dư địa đáng kể cho các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động xuất khẩu. Đặc biệt, xuất khẩu cá ngừ đóng hộp sang khu vực Trung Đông – Bắc Phi được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ.
Sự bùng nổ tại các thị trường như UAE và các khu vực lân cận cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt Nam tăng cường đầu tư, nghiên cứu thị hiếu người tiêu dùng, và xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp nhằm khai thác tối đa tiềm năng của những thị trường mới nổi này.
Theo Như Quỳnh
