Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, riêng trong tháng 5, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 1,1 triệu tấn, nâng tổng khối lượng gạo xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2025 lên 4,5 triệu tấn, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu chỉ đạt gần 2,1 tỉ USD, giảm 3,6% do giá xuất khẩu giảm 9,6%.
Trung Quốc tăng nhập khẩu gạo Việt Nam
Trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực, Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất với 54% so với cùng kỳ. Trong 5 tháng, Trung Quốc nhập khoảng 0,8 triệu tấn gạo các loại, trị giá 380 triệu USD, trở thành nhà nhập khẩu lớn thứ hai của Việt Nam với thị phần gần 18%.
Nguyên nhân là do mưa kéo dài xuất hiện sớm tại các vùng sản xuất nông nghiệp lớn của Trung Quốc như Hà Nam, An Huy, Hà Bắc, làm gia tăng nguy cơ lũ lụt, đe dọa sản xuất lúa gạo và nhiều loại cây trồng khác.
Chiến lược nhập khẩu của Trung Quốc
Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, Trung Quốc tăng nhập khẩu gạo không phải vì thiếu gạo mà để tận dụng cơ hội giá rẻ từ các nguồn cung lớn như Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ. Gạo nhập khẩu chủ yếu phục vụ nhu cầu tại các tỉnh biên giới nhằm tối ưu chi phí vận chuyển và bổ sung kho dự trữ quốc gia. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho biết Trung Quốc là nước có kho dự trữ gạo lớn nhất thế giới với hơn 100 triệu tấn, chiếm khoảng 45% tổng dự trữ toàn cầu.
Ngoài ra, Trung Quốc liên tục từ chối nguồn cung từ Ấn Độ. Khoảng 70 lô gạo Ấn Độ bị trả lại do phát hiện dấu vết biến đổi gen (GMO), dù Ấn Độ khẳng định không thương mại hóa giống lúa GMO. Giấy phép xuất khẩu của một số doanh nghiệp Ấn Độ bị đình chỉ và khoảng 200.000 container hàng tự nguyện tạm dừng xuất khẩu.
Những yếu tố này khiến thương nhân Trung Quốc tăng nhập khẩu gạo từ Việt Nam, đặc biệt là gạo nếp, gạo thơm và gạo đặc sản như ST24, ST25.
