Xuất nhập khẩu Việt Nam hướng tới mốc 1.000 tỷ USD năm 2026
Sau khi thiết lập kỷ lục mới về quy mô thương mại, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam đang được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong năm 2026, thậm chí tiến sát tới cột mốc mang tính biểu tượng 1.000 tỷ USD. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tuấn Việt – Tổng giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO – nhận định bức tranh thương mại hiện nay không chỉ là kết quả của yếu tố chu kỳ mà còn phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tăng trưởng vượt bậc và triển vọng tích cực
Năm 2025 chứng kiến tổng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt khoảng 930 tỷ USD, tăng 18,2%, tương ứng tăng thêm 143 tỷ USD so với năm trước. "Đây là tốc độ tăng trưởng vượt ngoài mong đợi của cá nhân tôi cũng như nhiều chuyên gia kinh tế," ông nói. Từ nền tảng này, triển vọng năm 2026 được đánh giá tiếp tục tích cực. "Tôi tin rằng đà tăng trưởng mạnh mẽ này sẽ tiếp tục được duy trì trong năm 2026 và chúng ta hoàn toàn có cơ sở để cán mốc 1.000 tỷ USD vào năm tới."
Động lực tăng trưởng từ lợi thế chiến lược
Phân tích sâu hơn về động lực tăng trưởng, lãnh đạo VIETGO cho rằng Việt Nam đang hội tụ đồng thời nhiều lợi thế chiến lược:
- Mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp: "Việt Nam đang sở hữu hệ thống FTA có thể nói là 'vô địch', tạo ra lợi thế cạnh tranh đặc biệt mà ít quốc gia nào có được."
- Vị trí địa lý nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế huyết mạch: "Chúng ta nằm ngay trên 'mặt đường' của các tuyến hàng hải quốc tế, giúp tối ưu hóa kết nối giao thương toàn cầu."
- Chính sách và ngoại giao kinh tế hỗ trợ: Sự hỗ trợ từ Chính phủ cùng tư duy ngoại giao linh hoạt đã đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng.
Đáng chú ý, ngay cả những biến động từ thị trường Mỹ – vốn thường được nhìn nhận như rủi ro – lại đang mở ra cơ hội mới. "Dù Mỹ liên tục điều chỉnh thuế, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này không những không giảm mà còn tăng khoảng 20 tỷ USD." Ông cho rằng việc siết thuế trên diện rộng khiến các nhà mua hàng toàn cầu phải tìm nguồn cung thay thế, tạo nên "làn sóng đi tìm nhau" trên thị trường quốc tế, trong đó Việt Nam nổi lên như một điểm đến đáng chú ý.
Bức tranh ngành hàng năm 2026: Truyền thống và mới nổi
Ở góc độ ngành hàng, ông Nguyễn Tuấn Việt nhận định bức tranh năm 2026 vừa có sự tiếp nối của các trụ cột truyền thống, vừa xuất hiện thêm động lực mới:
- Nông sản: Tiếp tục là trụ cột tăng trưởng, hướng tới cột mốc 100 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, với lợi thế ở các mặt hàng lương thực – thực phẩm thiết yếu.
- Dệt may: Duy trì nhịp tăng ổn định nhờ thích ứng với tiêu chuẩn "xanh" từ thị trường châu Âu.
- Gỗ và sản phẩm gỗ: Dự báo bứt phá rõ nét trong năm 2026, sau khi tháo gỡ rào cản tiêu chuẩn và hưởng lợi từ dịch chuyển đơn hàng.
- Nhóm hàng tiêu dùng: Nổi lên như động lực dài hạn, với các mặt hàng như giấy, đồ nhựa, gốm sứ và sản phẩm đa vật liệu.
Trong khi đó, vật liệu xây dựng vẫn là một ẩn số, phụ thuộc vào thị trường nội địa và xu hướng đầu tư hạ tầng.
Thách thức và giải pháp cho tăng trưởng bền vững
Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng không hoàn toàn bằng phẳng. Ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đối mặt với nhiều biến số, từ rủi ro chính trị, xung đột, công cụ thuế quan đến rào cản kỹ thuật thay đổi liên tục. Dẫu vậy, thách thức lớn nhất lại nằm trong nội tại. "Rào cản lớn nhất chính là tư duy thương mại." Ông nhấn mạnh nhiều doanh nghiệp Việt vẫn bị giới hạn bởi suy nghĩ phải có nhà máy mới xuất khẩu được, trong khi cần phát triển đội ngũ công ty thương mại chuyên nghiệp để nâng cao năng lực bán hàng toàn cầu.
Ở góc độ lợi thế dài hạn, logistics tiếp tục là điểm cộng của Việt Nam. "Chi phí logistics của chúng ta rất cạnh tranh, cả nội địa lẫn đường biển." Địa hình trải dài với nhiều cảng biển giúp chi phí vận chuyển container thấp hơn so với nhiều quốc gia khác. Cùng với đó là vị thế ngoại giao ngày càng được nâng cao, giúp Việt Nam trở thành đối tác được nhiều thị trường chủ động tìm đến.
Chiến lược trung hạn: Phát triển thương mại và liên doanh
Nhìn về trung hạn, ông Việt cho rằng giai đoạn 2026–2028 cần tập trung vào hai mũi nhọn: phát triển lực lượng doanh nghiệp thương mại chuyên nghiệp và đẩy mạnh liên doanh – liên kết quốc tế. "Thay vì chỉ bán rẻ cho nhà buôn quốc tế, liên doanh sẽ giúp hàng Việt tiếp cận trực tiếp vào hệ thống bán lẻ toàn cầu và nâng cao giá trị sản phẩm."
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thế giới tiếp tục tái cấu trúc, xuất nhập khẩu Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào "câu lạc bộ nghìn tỷ USD". Tuy nhiên, để biến quy mô thành giá trị bền vững, bài toán không chỉ nằm ở sản xuất mà còn ở năng lực thương mại, logistics và chiến lược thị trường toàn cầu.
