Hội Nghị Munich: Châu Âu và Mỹ Thừa Nhận Khoảng Cách Địa Chính Trị Ngày Càng Sâu Sắc
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, Hội nghị An ninh Munich đã trở thành diễn đàn nổi bật, nơi các nhà lãnh đạo châu Âu và Mỹ thẳng thắn thảo luận về những chia rẽ ngày càng sâu sắc giữa hai bờ Đại Tây Dương. Sự kiện này diễn ra chỉ vài tuần sau Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, nơi cũng chứng kiến những tranh cãi gay gắt về chính sách nhập cư và an ninh.
Vết Rạn Nứt Xuyên Đại Tây Dương và Lời Kêu Gọi Khôi Phục Niềm Tin
Phát biểu tại buổi lễ khai mạc ngày 13-2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz không ngần ngại thừa nhận một "vết rạn nứt" đã xuất hiện giữa châu Âu và Mỹ. Nguyên nhân được ông chỉ ra phần nào xuất phát từ các cuộc chiến văn hóa và khác biệt trong chính sách đối ngoại. Tuy nhiên, thay vì chỉ trích, nhà lãnh đạo Đức đã gửi thông điệp trực tiếp tới Washington: "Hãy cùng nhau sửa chữa và khôi phục niềm tin xuyên Đại Tây Dương".
Ông Merz cảnh báo rằng trong thời đại cạnh tranh giữa các cường quốc, ngay cả Mỹ cũng không đủ sức để hành động đơn độc. Ông nhấn mạnh việc duy trì Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là lợi thế chiến lược chung cho cả hai phía, đồng thời khẳng định tự do của châu Âu "không còn là điều hiển nhiên" trong bối cảnh các cường quốc phớt lờ luật pháp quốc tế.
Phản Bác Chỉ Trích và Hướng Tới Tự Chủ Chiến Lược
Bài phát biểu của Thủ tướng Merz cũng phản bác những chỉ trích từ Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại hội nghị năm trước. Khi đó, ông Vance cáo buộc giới chính trị gia châu Âu đang đàn áp tự do ngôn luận và thất bại trong việc kiểm soát nhập cư. Ông Merz đáp trả: "Cuộc chiến văn hóa của phong trào MAGA ở Mỹ không phải của chúng tôi. Ở đây, quyền tự do ngôn luận chấm dứt khi lời nói xâm phạm đến phẩm giá con người và Hiến pháp".
Song song với việc chỉ trích Mỹ, các lãnh đạo châu Âu đã kêu gọi xây dựng năng lực tự chủ chiến lược. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh châu Âu cần trở thành "một cường quốc địa chính trị" trong bối cảnh cạnh tranh cường quốc và sự gây hấn của Nga. Ông cho rằng lục địa này phải tăng tốc phát triển năng lực quốc phòng, công nghệ và giảm phụ thuộc vào các nước lớn.
Thế Giới Bước Vào Kỷ Nguyên Địa Chính Trị Mới
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong bài phát biểu ngày 12-2, đã thừa nhận "thế giới cũ đã biến mất" và "chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên địa chính trị mới". Điều này cho thấy Washington cũng nhận ra sự chuyển dịch của trật tự quốc tế hiện nay. Ông Rubio nói: "Điều đó buộc tất cả chúng ta phải xem xét lại thế giới mới sẽ ra sao và vai trò của mình là gì", đồng thời nhấn mạnh châu Âu vẫn rất quan trọng với Mỹ.
Về xung đột Nga - Ukraine, Tổng thống Macron ủng hộ nỗ lực tìm kiếm hòa bình thông qua đàm phán, nhưng nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải công bằng và bền vững, không nên nhượng bộ yêu cầu của Nga. Trong khi đó, Thủ tướng Merz của Đức cho rằng Matxcơva hiện chưa sẵn sàng đàm phán nghiêm túc.
Đàm Phán Về Lá Chắn Hạt Nhân và Hợp Tác Quân Sự
Bên lề hội nghị, các cuộc gặp quan trọng đã diễn ra, bao gồm việc Thủ tướng Đức Friedrich Merz gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thảo luận hợp tác quân sự và tình hình chiến sự. Ngoại trưởng Mỹ Rubio cũng dự kiến hội đàm với lãnh đạo Kiev vào ngày 14-2.
Đáng chú ý, Đức và Pháp đã khởi động đàm phán về một cơ chế răn đe hạt nhân chung, nhằm chấm dứt sự phụ thuộc vào các đầu đạn chiến thuật của Mỹ. Thủ tướng Merz tiết lộ đã bắt đầu thảo luận với Pháp về kế hoạch này, cho thấy bước tiến trong nỗ lực tăng cường năng lực tự chủ của châu Âu.
Hội nghị An ninh Munich không chỉ là nơi thừa nhận những khoảng cách địa chính trị, mà còn là cơ hội để các bên tìm kiếm giải pháp hợp tác trong một thế giới đầy biến động.
