Iran công bố tuyến đường thay thế đi qua eo biển Hormuz
Viện dẫn rủi ro từ thủy lôi tại các luồng hàng hải trọng yếu, Iran chính thức công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh an ninh tại tuyến đường biển huyết mạch đang ở mức báo động cao, với lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran tồn tại mong manh.
Lộ trình mới và cảnh báo an toàn hàng hải
Ngày 9/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phát đi thông báo yêu cầu toàn bộ tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz phải chuyển hướng sang các lộ trình thay thế. Quyết định này dựa trên các đánh giá về an toàn hàng hải, cụ thể là nguy cơ va chạm với thủy lôi tại các tuyến đường thủy chính của eo biển.
Theo thông tin từ truyền thông địa phương, IRGC đã cung cấp các hướng dẫn chi tiết về quy trình ra-vào mới nhằm giảm thiểu rủi ro cho các tàu vận tải. Các đơn vị vận hành tàu buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ dẫn kỹ thuật từ phía Iran để tránh những va chạm ngoài ý muốn.
Tehran cũng vừa chính thức triển khai cơ chế thu phí đối với tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz bằng tiền điện tử nhằm duy trì quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này. Ông Hamid Hosseini, phát ngôn viên Liên minh các nhà xuất khẩu dầu khí Iran, xác nhận với Financial Times rằng Iran sẽ đánh giá và giám sát chặt chẽ mọi tàu thuyền.
Bối cảnh căng thẳng leo thang tại Lebanon
Động thái của Iran diễn ra khi căng thẳng tại Lebanon leo thang mạnh mẽ. Quân đội Israel tuyên bố đã thực hiện đợt không kích lớn nhất vào Lebanon trong những ngày gần đây, nhằm tiêu diệt lực lượng Hezbollah. Israel khẳng định nhắm mục tiêu hơn 100 cơ sở liên quan tới Hezbollah chỉ trong vòng 10 phút tiến hành không kích trong ngày 8/4.
Iran đã đưa ra cảnh báo rằng Mỹ phải lựa chọn giữa ngừng bắn và "tiếp tục chiến tranh thông qua Israel", đồng thời nhấn mạnh rằng Washington "không thể có cả hai". Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X: “Các điều khoản ngừng bắn giữa Iran và Mỹ rất rõ ràng và dứt khoát: Mỹ phải lựa chọn - ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel”.
Hãng tin Tasnim của Iran đưa tin trước đó rằng Tehran cảnh báo sẽ rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ nếu Israel tiếp tục vi phạm thông qua các cuộc tấn công vào Lebanon.
Phản ứng quốc tế và tuyên bố từ Washington
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lên án các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, mô tả đây là những đòn không kích "bừa bãi". Trong một bài đăng trên X, Tổng thống Macron cảnh báo các cuộc không kích này "đe dọa trực tiếp đến tính bền vững của thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được".
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra cảnh báo sẽ thực hiện các cuộc tấn công với quy mô "lớn hơn, hiệu quả hơn và mạnh mẽ hơn" nếu hai bên không đạt được một "thỏa thuận thực chất". Ông Trump xác nhận lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục duy trì triển khai tại Iran và các khu vực lân cận cho đến khi một thỏa thuận cuối cùng được thực thi.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ nêu rõ: "Toàn bộ tàu chiến, máy bay và nhân sự quân sự Mỹ, cùng khí tài bổ sung cần thiết để truy kích và tiêu diệt kẻ thù, sẽ giữ nguyên vị trí cho đến khi THỎA THUẬN THỰC CHẤT được tuân thủ đầy đủ". Ông nhấn mạnh thêm rằng nếu vì bất kỳ lý do gì khiến tiến trình này thất bại, "cuộc đấu súng sẽ bắt đầu" với cường độ chưa từng có.
Tình hình vận tải và thị trường năng lượng
Ngành vận tải biển đang nỗ lực tìm kiếm thông tin chi tiết về lộ trình di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian hai tuần thực thi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Theo dữ liệu từ Lloyd’s List, chỉ có ba tàu được ghi nhận đã đi qua eo biển vào thứ Tư. Thống kê từ Marine Traffic cho thấy hàng trăm con tàu vẫn đang mắc kẹt trong khu vực.
Giá dầu thế giới ghi nhận mức giảm kỷ lục trong ngày vào thứ Tư sau khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có hiệu lực. Dầu WTI (Chuẩn Mỹ) giảm mạnh 16,41%, chốt phiên ở mức 94,41 USD/thùng, trong khi dầu Brent (Chuẩn toàn cầu) giảm 13,29%, đóng cửa ở mức 94,75 USD/thùng.
Chứng khoán Mỹ ghi nhận phiên tăng mạnh nhất một năm sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần. Chốt phiên 8/4, chỉ số DJIA tăng hơn 1.300 điểm (2,85%), S&P 500 và Nasdaq lần lượt tăng 2,5% và 2,8%.
Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ: “Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được ngày 7/4/2026 giữa Mỹ và Iran, bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng, tiến tới khôi phục lại hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn ở khu vực Trung Đông".
Bà Hằng kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, hành động trách nhiệm, không làm phức tạp tình hình; tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia; bảo đảm an ninh, an toàn cho dân thường, các cơ sở hạ tầng dân sự cũng như an toàn và tự do giao thông hàng hải ở khu vực.
