Iran và Mỹ đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, chuẩn bị đàm phán tại Islamabad
Iran đã chính thức đồng ý với lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần cùng Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa hai nước. Hội đồng An ninh Quốc gia Iran thông báo, các cuộc đàm phán với Washington sẽ khởi động tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào thứ Sáu (ngày 10/4/2026), dựa trên đề xuất 10 điểm mà Tehran đưa ra.
Tuyên bố từ hai phía và bối cảnh xung đột
Tuyên bố này được đưa ra hôm thứ Tư, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng lời đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran" và sẽ "đình chỉ" các cuộc tấn công trong vòng hai tuần. Ông Trump nhấn mạnh, thỏa thuận ngừng bắn phụ thuộc vào việc Iran chấp thuận "mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn" eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Biển Ả Rập, nơi vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu.
Việc Iran phong tỏa một phần eo biển này trước đó đã gây gián đoạn thương mại toàn cầu, đẩy giá dầu tăng cao và dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên thế giới. Các cuộc tấn công đáp trả của Iran cũng lan rộng khắp khu vực Vùng Vịnh, kéo theo sự tham gia của lực lượng Hezbollah ở Lebanon và Houthi ở Yemen. Những nhóm này đã tiến hành tấn công nhằm vào Israel, khiến xung đột leo thang đáng kể và làm phức tạp thêm tình hình an ninh khu vực.
Chi tiết từ đề xuất và phản ứng quốc tế
Trong tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ đã "đạt và vượt" tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời "đang tiến rất gần đến một thỏa thuận mang tính quyết định về hòa bình lâu dài với Iran". Ông tiết lộ, Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và "tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán". Hai bên đã thống nhất "gần như tất cả các điểm bất đồng", và khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất thỏa thuận cuối cùng.
Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi, đại diện Hội đồng An ninh Quốc gia, xác nhận Tehran đã đồng ý với lệnh ngừng bắn. Ông viết trên mạng xã hội X: "Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ dừng các hoạt động phòng thủ". Ông Araghchi cũng cho biết, việc đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran, và quyết định này được đưa ra sau khi ông Trump chấp nhận "khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm của Iran làm cơ sở đàm phán".
Về phía Pakistan, Thủ tướng Shehbaz Sharif thông báo, các bên tham chiến đã đồng ý "ngừng bắn ngay lập tức ở mọi nơi, bao gồm cả Lebanon và các khu vực khác". Ông nhấn mạnh động thái này "có hiệu lực ngay lập tức" và cảm ơn Mỹ cùng Iran, đồng thời mời các phái đoàn "tới Islamabad vào thứ Sáu để tiếp tục đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng giải quyết mọi tranh chấp".
Nội dung đề xuất 10 điểm và thái độ của Iran
Theo Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, đề xuất 10 điểm của nước này bao gồm các yêu cầu chính:
- Iran nắm quyền kiểm soát và giám sát eo biển Hormuz, qua đó mang lại "vị thế kinh tế và địa chính trị đặc biệt".
- Rút toàn bộ "lực lượng chiến đấu Mỹ" khỏi các căn cứ tại Trung Đông và chấm dứt hoạt động quân sự nhằm vào các lực lượng đồng minh trong khu vực.
- Yêu cầu "bồi thường đầy đủ" thiệt hại chiến tranh, cùng với việc dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt từ Mỹ, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.
- Giải phóng các tài sản của Iran bị đóng băng ở nước ngoài và phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào bằng một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an.
Hội đồng này cũng cho biết, dù đồng ý đàm phán, Tehran vẫn làm điều đó "trong sự thiếu tin tưởng hoàn toàn đối với phía Mỹ". Iran sẽ dành hai tuần cho các cuộc đàm phán và thời gian này "có thể được gia hạn nếu các bên đồng ý". Đồng thời, Hội đồng nhấn mạnh Iran sẵn sàng đáp trả "bằng toàn bộ sức mạnh" ngay khi "đối phương mắc sai lầm nhỏ nhất", thể hiện thái độ cứng rắn trong quá trình thương lượng.
Phản ứng từ Israel và triển vọng phía trước
Trong khi đó, Israel cho biết ủng hộ quyết định của ông Trump, nhưng nhấn mạnh lệnh ngừng bắn không áp dụng cho các hoạt động quân sự của nước này tại Lebanon, điều này có thể tạo ra thách thức trong việc duy trì hòa bình khu vực. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ Mỹ-Iran, với hy vọng giảm thiểu xung đột và thúc đẩy đối thoại ngoại giao. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao diễn biến tại Islamabad, nơi các cuộc đàm phán được kỳ vọng sẽ mang lại giải pháp bền vững cho tình hình căng thẳng hiện nay.
