Phái đoàn Iran 71 người đến Pakistan đàm phán, mang theo ảnh nạn nhân không kích
Phái đoàn chính thức của Iran đã đặt chân đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào sáng ngày 11/4, chuẩn bị cho các cuộc đàm phán căng thẳng với Hoa Kỳ. Đoàn gồm 71 thành viên, do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu, bao gồm các nhà đàm phán cấp cao, chuyên gia quân sự và cố vấn từ Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Chuyến bay đặc biệt với hình ảnh người đã khuất
Chuyến bay đặc biệt đến Islamabad không chỉ chở các đại diện đàm phán mà còn mang theo những bức ảnh của các nạn nhân đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel. Hãng tin Mehr của Iran công bố hình ảnh cho thấy Ngoại trưởng Araghchi đứng trên máy bay, với những băng ghế trống có đặt cặp sách và ảnh trẻ em tử vong trong một vụ không kích vào trường tiểu học ở Minab, khiến ít nhất 168 trẻ em và 14 giáo viên thiệt mạng.
Theo CNN, cuộc tấn công này được Mỹ đánh giá là xảy ra ngoài ý muốn, có khả năng do thông tin thiếu chính xác. “Trước tính chất phức tạp và độ nhạy cảm cao của đàm phán, phái đoàn Iran không chỉ có nhà đàm phán chính mà còn các ủy ban và chuyên gia để tham vấn”, hãng truyền thông nhà nước Tasnim của Iran nêu trong bản tin.
Iran đặt hai điều kiện tiên quyết với Mỹ
Iran đã đưa ra hai điều kiện tiên quyết trước thềm đàm phán: thực thi lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản bị phong tỏa. Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Mỹ phải thiết lập lệnh ngừng bắn ở Lebanon và giải phóng tài sản của Iran, nhấn mạnh đây là các biện pháp “đã được thống nhất nhưng chưa thực hiện”.
Tehran cảnh báo nếu các điều kiện không được đáp ứng, tiến trình đàm phán sẽ không diễn ra. “Thế giới đang chứng kiến những vụ thảm sát tại Lebanon. Quả bóng đang nằm bên sân của Mỹ”, một tuyên bố từ Iran nhấn mạnh.
Tổng thống Trump cảnh cáo Iran về hạt nhân và eo biển Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran, khẳng định Washington sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực của Tehran trong việc sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông tuyên bố eo biển Hormuz phải được mở cửa lại, dù có hoặc không có sự hợp tác của Iran. “Iran không thể có vũ khí hạt nhân. Đó là 99% vấn đề”, ông Trump phát biểu tại căn cứ Joint Base Andrews.
Ông cũng cảnh báo nếu đàm phán thất bại, Mỹ sẽ nối lại hành động quân sự với cường độ mạnh hơn. Phó Tổng thống JD Vance, người dẫn đầu đoàn đàm phán Mỹ, đã gửi thông điệp cứng rắn, cảnh báo Iran không được “giở trò” trong tiến trình này.
Bối cảnh căng thẳng và những hố sâu ngăn cách
Bầu không khí hòa đàm đang rất căng thẳng khi tồn tại nhiều bất đồng sâu sắc giữa hai bên. Các nhà phân tích chỉ ra những hố sâu ngăn cách về việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, tài sản bị đóng băng, chương trình hạt nhân và cuộc xâm lược của Israel vào Lebanon.
Mỹ và Israel lập luận lệnh ngừng bắn tại Lebanon không phải là phần của thỏa thuận, trái ngược với khẳng định của Iran. Tuy nhiên, Mỹ đã ra tín hiệu Israel có thể giảm cường độ tấn công. Ông Trump chia sẻ đã khuyến nghị Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thực hiện hoạt động quân sự chống Hezbollah một cách “kín kẽ” hơn.
Israel tiếp tục oanh tạc Lebanon giữa thềm đàm phán
Dù lệnh ngừng bắn tạm thời đã có hiệu lực, Israel vẫn tiến hành không kích dữ dội vào Lebanon. Trong ngày 8/4, Không quân Israel tấn công 100 mục tiêu chỉ trong 10 phút, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng, đánh dấu một trong những ngày đẫm máu nhất của chiến dịch.
Tính đến ngày 9/4, số người thiệt mạng tại Lebanon do các cuộc tấn công của Israel đã lên tới 1.700, bao gồm 130 trẻ em. Lực lượng Hezbollah đã đáp trả bằng các đợt bắn phá vào khu định cư và căn cứ quân sự của Israel dọc biên giới phía Bắc.
Mỹ làm trung gian đàm phán Israel và Lebanon
Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ đảm nhận vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon, theo thông báo từ Văn phòng Truyền thông Phủ Tổng thống Lebanon. Một cuộc điện đàm đã diễn ra với sự tham gia của Đại sứ Mỹ tại Beirut, và Lebanon đã yêu cầu Israel tạm dừng tấn công vào Hezbollah như một cử chỉ thiện chí.
Trong khi đó, Lebanon nỗ lực thúc đẩy đàm phán trực tiếp với Israel để ngăn chặn chiến dịch quân sự quy mô lớn. Chính quyền Trump đặt điều kiện Lebanon phải giải giáp Hezbollah trước khi Washington thảo luận với Israel.
Iran duy trì năng lực quân sự đáng kể
Mặc dù Mỹ tuyên bố chương trình tên lửa của Iran bị phá hủy 80%, các báo cáo tình báo chỉ ra Tehran vẫn duy trì khả năng khôi phục lực lượng đáng kể. Iran còn hơn 1.000 trong số 2.500 tên lửa tầm trung so với lúc bắt đầu cuộc chiến, cùng hàng nghìn tên lửa tầm ngắn và tầm trung.
Thiết bị bay không người lái (UAV) còn dưới 50%, nhưng Tehran có thể nhập khẩu hệ thống tương tự. Tên lửa hành trình còn một lượng nhỏ, đủ khả năng nhắm vào tàu chiến tại Vịnh Ba Tư nếu đàm phán thất bại.
Chủ tịch Quốc hội Iran: Có thiện chí nhưng không tin tưởng
Khi có mặt tại sân bay Islamabad, Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf cho biết phái đoàn có hy vọng về thỏa thuận hòa bình nhưng không đặt niềm tin vào Mỹ. “Chúng tôi có thiện chí, nhưng chúng tôi không tin tưởng”, ông nói với giới truyền thông, đồng thời chỉ ra kinh nghiệm đàm phán trước đây với Mỹ thường kết thúc bằng thất bại và vi phạm cam kết.
Bộ chỉ huy liên quân Iran cảnh báo họ đang “đặt ngón tay lên cò súng” do Mỹ và Israel liên tục vi phạm lòng tin. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi tuyên bố Tehran sẵn sàng đối thoại nhưng không chấp nhận kiểu “ngoại giao lừa dối”.
Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn thấp
Dù lệnh ngừng bắn tạm thời đã được thiết lập, lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn ở mức hạn chế. Theo dữ liệu từ MarineTraffic, hàng trăm tàu đang chờ đợi tại các vùng biển lân cận do lo ngại xung đột. Ngày 9/4 chỉ ghi nhận 4 lượt tàu băng qua, so với hơn 100 lượt mỗi ngày trước cuộc xung đột.
Iran thông báo áp đặt hạn ngạch vận tải, chỉ cho phép tối đa khoảng 12 tàu mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với nhu cầu thị trường năng lượng toàn cầu. Lưu lượng vận tải qua đây đã giảm hơn 80% kể từ khi xung đột bùng phát.
Cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ tại Islamabad dự kiến diễn ra vào thứ Ba tuần tới, với sự tham gia của các đại sứ và trung gian Mỹ. Kết quả sẽ có tác động sâu sắc đến an ninh khu vực Trung Đông và toàn cầu.
